برهان امکان و وجوب: تفاوت میان نسخهها
←تقریرهای مختلف از برهان امکان
| خط ۱۷: | خط ۱۷: | ||
== تقریرهای مختلف از [[برهان امکان]] == | == تقریرهای مختلف از [[برهان امکان]] == | ||
از برهان امکان دو گونه تقریر ارائه شده است: در تقریر اول گفته میشود اگر موجودی هست، بالضروره | از برهان امکان دو گونه تقریر ارائه شده است: در تقریر اول گفته میشود اگر موجودی هست، بالضروره واجب الوجود هم هست و در تقریر دوم گفته میشود: اگر ممکن الوجود هست، بالضروره واجب الوجود هم هست. البته در تقریر اول نیز در مراحل بعدی برهان، پای ممکن الوجود در برهان باز میشود، ولی مدار برهان، همچنان فرض «واقعیت» یا «موجود ما» است که به واقعیتها و موجودات عالم ارضی یا سماوی، [[انسانی]] و غیر انسانی، نظر نمیشود، بلکه گفته میشود: وجود واقعیت یا موجود ما، از دو حال بیرون نیست: یا واجب الوجود است یا ممکن الوجود. در فرض اول مطلوب ثابت است و در فرض دوم، بر پایه اصل علیت، ممکن الوجود در موجود شدن نیازمند علت است. علت آن هم یا واجب الوجود است یا ممکن الوجود. در فرض اول، مطلوب ثابت است و در فرض دوم علت ممکن الوجود مفروض نیز نیازمند علت است. علت آن یا خود ممکن الوجود است که این فرض دور در علیت بوده و [[باطل]] است، و یا ممکن الوجود دیگری است و سلسله ممکن الوجودها به واجب الوجود ختم نمیشود بلکه تا بینهایت ادامه پیدا میکند. این فرض، [[تسلسل]] در علت بوده و محال است. بنابراین، یگانه فرض قابل قبول این است که وجود واجب الوجود بالذات را پذیرفته و او را علت و پدید آورنده ممکن الوجودها بدانیم. | ||
=== تقریرهای برهان امکان بر پایه قبول واقعیت یا موجود ما === | === تقریرهای برهان امکان بر پایه قبول واقعیت یا موجود ما === | ||