فقه: تفاوت میان نسخهها
←اقسام احکام شرعی
برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
|||
| خط ۲۹: | خط ۲۹: | ||
== جایگاه علم فقه در میان [[علوم]] == | == جایگاه علم فقه در میان [[علوم]] == | ||
پس از [[شناخت خداوند]] و [[رهبران الهی]] ([[پیامبران]] و [[جانشینان]] ایشان)، [[برترین علم]]، علم فقه است؛ زیرا سامان دهنده امور مربوط به معاش و [[معاد]] [[انسان]] است و در پرتو آن کمال نوع بشری و [[شناخت]] تمامی [[اوامر و نواهی الهی]] که سبب [[نجات]] [[ابدی]] است، حاصل میشود<ref>تحریرالاحکام، ج۱، ص:۴۰.</ref>.<ref>ر. ک: [[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ج۵ (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت]] ج۵، صفحه 723-730.</ref> | پس از [[شناخت خداوند]] و [[رهبران الهی]] ([[پیامبران]] و [[جانشینان]] ایشان)، [[برترین علم]]، علم فقه است؛ زیرا سامان دهنده امور مربوط به معاش و [[معاد]] [[انسان]] است و در پرتو آن کمال نوع بشری و [[شناخت]] تمامی [[اوامر و نواهی الهی]] که سبب [[نجات]] [[ابدی]] است، حاصل میشود<ref>تحریرالاحکام، ج۱، ص:۴۰.</ref>.<ref>ر. ک: [[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ج۵ (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت]] ج۵، صفحه 723-730.</ref> | ||
== گستره == | |||
[[اندیشمندان اسلامی]] رویکردهای مختلفی در زمینه قلمرو فقه دارند. غزالی فقه را متکفل مصالح دنیوی مردم و فقیه را عالم به [[قانون]] سیاست و اداره امور دنیا و حل و فصل خصومات دانسته است<ref>غزالی، احیاء علوم الدین، ۱/۳۰–۳۲.</ref> برخی نگاه حداکثری دارند<ref>مطهری، مجموعه آثار، ۲/۶۵؛ جوادی آملی، شریعت در آینه، ۱۳۰–۱۳۵.</ref> و برآناند که برنامه [[دین]] و [[شریعت]]، [[سعادت ابدی]]<ref>عاملی، مدارک الاحکام، ۱/۳–۴.</ref> و [[صلاح]] [[زندگی]] دو [[جهان]]<ref>طباطبایی، المیزان، ۲/۱۴۰؛ مطهری، مجموعه آثار، ۲/۱۷۵؛ صدر، الاسلام یقود الحیاة، ۲۴–۳۰.</ref> است. [[فقه]] حدود پنجاه کتاب یا باب دارد که از [[طهارت]] آغاز و به [[قصاص]] و [[دیات]] ختم میشود.<ref>شهید ثانی، الروضة البهیة، ۱/۲۴۵ و ۱۰/۱۰۵؛ مطهری، مجموعه آثار، ۲۰/۱۱۹–۱۲۰؛ امام خمینی، تحریر الوسیله، ۱/۱۴ و ۲/۵۷۷.</ref> این بابها و کتابها همه شئون زندگی [[انسان]] را دربر میگیرند و مسائلی که در جهان امروز با انواع حقوق طرح میشود، همانند [[حقوق اساسی]]، حقوق مدنی، [[حقوق]] [[خانوادگی]]، حقوق جزایی و حقوق سیاسی در بابهای گوناگون فقه آمدهاند. افزون بر این در حوزه فقه، مسائلی چون [[عبادات]] وجود دارد که در حقوق امروز مطرح نیست<ref>مطهری، مجموعه آثار، ۲۰/۶۳.</ref>. | |||
بسیاری از [[فقها]] برآناند که [[اسلام]] افزون بر بُعد [[تبلیغ]]، متکفل [[اجرای احکام]] نیز است<ref>حلی، علامه، مختلف الشیعه، ۴/۴۶۳؛ نجفی، جواهر، ۲۱/۳۹۶؛ خویی، موسوعه، مبانی تکمله، ۴۱/۲۷۳؛ آهنگران و مسعودیان، اجرای حدود در عصر غیبت، ۱۵۱.</ref> و [[شریعت اسلام]] احکامش را بر اساس نهاد دولت و [[حکومت]] [[استوار]] ساخته است<ref>منتظری، دراسات فی ولایة الفقیه، ۱/۹۱.</ref>.<ref>[[سید عباس رضوی|رضوی]] و [[محمد صادق مزینانی|مزینانی]]، [[فقه - رضوی و مزینانی (مقاله)| مقاله «فقه»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۷ (کتاب)|دانشنامه امام خمینی ج۷]]، ص۵۹۸ – ۶۱۱.</ref> | |||
== اقسام احکام شرعی == | == اقسام احکام شرعی == | ||
احکام شرعی به دو بخش کلی تکلیفی و وضعی تقسیم میشود: | احکام شرعی به دو بخش کلی تکلیفی و وضعی تقسیم میشود: | ||