ضرر در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

===[[کم‌فروشی]]===

کم‌فروشی از عوامل ضرر به غیر است، از این رو [[قرآن]] به صراحت از آن نهی کرده و فرمان داده است تا [[مردم]] در [[داد و ستد]] پیمانه را پر کرده و با کاستن از آن، به یکدیگر [[زیان]] نرسانند:{{متن قرآن|أَوْفُوا۟ ٱلْكَيْلَ وَلَا تَكُونُوا۟ مِنَ ٱلْمُخْسِرِينَ}}<ref>«پیمانه را تمام بپیمایید و از کم‌فروشان نباشید» سوره شعراء، آیه ۱۸۱.</ref>. {{متن قرآن|ٱلْمُخْسِرِينَ}} در [[آیه]] به زیان رسانندگان [[تفسیر]] شده است<ref>تفسیر اثناعشری، ج۹، ص۴۹۱.</ref>. [[قرآن]] در بسیاری از [[آیات]]، برای تبیین [[کم‌فروشی]] از مشتقات واژگان «خُسْر» و «بَخْس» به معنای [[نقص]] و زیان [[مالی]]<ref>تفسیر ماوردی، ج۶، ص۲۲۶؛ التفسیر الکبیر، ج۲۴، ص۵۲۸؛ اخلاق حمیده، ج۳، ص۵۴۱.</ref> بهره گرفته <ref>{{متن قرآن|وَإِلَىٰ مَدْيَنَ أَخَاهُمْ شُعَيْبًۭا قَالَ يَـٰقَوْمِ ٱعْبُدُوا۟ ٱللَّهَ مَا لَكُم مِّنْ إِلَـٰهٍ غَيْرُهُۥ قَدْ جَآءَتْكُم بَيِّنَةٌۭ مِّن رَّبِّكُمْ فَأَوْفُوا۟ ٱلْكَيْلَ وَٱلْمِيزَانَ وَلَا تَبْخَسُوا۟ ٱلنَّاسَ أَشْيَآءَهُمْ وَلَا تُفْسِدُوا۟ فِى ٱلْأَرْضِ بَعْدَ إِصْلَـٰحِهَا ذَٰلِكُمْ خَيْرٌۭ لَّكُمْ إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ}}«و به سوی مدین، برادرشان شعیب را فرستادیم، گفت: ای قوم من! خداوند را بپرستید که جز او خدایی ندارید، بی‌گمان برهانی از سوی پروردگارتان برایتان آمده است پس پیمانه و ترازو را تمام بپیمایید و چیزهای مردم را به آنان کم ندهید و در این سرزمین پس از سامان یافتن آن تباهی نورزید، این برای شما اگر مؤمن باشید بهتر است» سوره اعراف، آیه ۸۵. {{متن قرآن|وَيَـٰقَوْمِ أَوْفُوا۟ ٱلْمِكْيَالَ وَٱلْمِيزَانَ بِٱلْقِسْطِ وَلَا تَبْخَسُوا۟ ٱلنَّاسَ أَشْيَآءَهُمْ وَلَا تَعْثَوْا۟ فِى ٱلْأَرْضِ مُفْسِدِينَ}}«و ای قوم من! پیمانه و ترازو را با دادگری، تمام بپیمایید و چیزهای مردم را به آنان کم ندهید و در زمین تبهکارانه آشوب نورزید» سوره هود، آیه ۸۵.</ref> [[و]] در آیه ۱ [[سوره مطفّفین]] کم‌فروشان را به ویل ([[چاه]]<ref>تفسیر قمی، ج۲، ص۴۱۰.</ref>، [[عذاب]] شدید<ref>تفسیر طبرانی، ج۶، ص۴۵۸؛ تفسیر ابن وهب، ج۲، ص۴۸۱.</ref> یا جایگاهی در [[جهنم]] با ویژگی‌های خاص)<ref>نک: تفسیر مقاتل، ج ۴، ص۶۲۱.</ref> [[تهدید]]<ref>روض الجنان، ج ۲۰، ص۱۸۰.</ref> کرده است:{{متن قرآن|وَيْلٌۭ لِّلْمُطَفِّفِينَ}}<ref>«وای بر کم‌فروشان!» سوره مُطففین، آیه ۱.</ref>. {{متن قرآن|مُطَفِّفِينَ}} کسانی هستند که هرگاه بخواهند چیزی را از دیگران بخرند، آن را با وزن کامل دریافت می‌کنند؛ اما اگر بخواهند کالایی را بفروشند، از وزن آن می‌کاهند و کمتر از آنچه فروخته‌اند به مشتری می‌دهند:{{متن قرآن|الَّذِينَ إِذَا اكْتَالُوا عَلَى النَّاسِ يَسْتَوْفُونَ * وَإِذَا كَالُوهُمْ أَوْ وَزَنُوهُمْ يُخْسِرُونَ}}<ref>«آنان که چون از مردم پیمانه گیرند تمام پیمایند * و چون پیمانه دهند یا وزن کنند کم نهند،» سوره مطففین، آیه ۲-۳.</ref>. [[خسران]] در این [[آیه]] به معنای نقصان و [[زیان]] مادی است که از سوی فروشنده به خریدار می‌رسد<ref>نک: تفسیر ماوردی، ج ۶، ص۲۲۶.</ref>.<ref>[[حسین علی یوسف‌زاده|یوسف‌زاده، حسین علی]]، [[ضرر (مقاله)|مقاله «ضرر»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۷ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۷، ص ۴۰۷.</ref>

== منابع ==