←منابع
(صفحهای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = امام جواد | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} == مقدمه == امام جواد{{ع}} تنها ۲۵ سال زندگی کرد و این کوتاهترین عمر در میان امامان معصوم بود و میانگین عمر پدران ارجمندش دو برابر این مدت بود. در مجال مقا...» ایجاد کرد) برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
(←منابع) برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
||
| خط ۳۰: | خط ۳۰: | ||
وَ إِنَّهُ لَيَحْدُثُ لِوَلِيِّ الْأَمْرِ سِوَى ذَلِكَ كُلَّ يَوْمٍ عِلْمُ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ الْخَاصُّ وَ الْمَكْنُونُ الْعَجِيبُ الْمَخْزُونُ، مِثْلُ مَا يَنْزِلُ فِي تِلْكَ اللَّيْلَةِ مِنَ الْأَمْرِ، ثُمَّ قَرَأَ: {{متن قرآن|وَلَوْ أَنَّمَا فِي الْأَرْضِ مِنْ شَجَرَةٍ أَقْلَامٌ وَالْبَحْرُ يَمُدُّهُ مِنْ بَعْدِهِ سَبْعَةُ أَبْحُرٍ مَا نَفِدَتْ كَلِمَاتُ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ}}<ref>«و اگر همه درختان روی زمین قلم میگردید و دریا را هفت دریای دیگر یاری میرساند (و همه مرکّب میشد) نوشتن کلمات خداوند پایان نمیپذیرفت؛ به راستی خداوند پیروزمند فرزانهای است» سوره لقمان، آیه ۲۷.</ref>}}<ref>کافی، ج۱، ص۲۴۸.</ref>؛ خدای درباره [[شب قدر]] میفرماید: «در آن شب هر گونه کاری به نحوی [[استوار]] فیصله مییابد» یعنی در آن شب هر امر استواری نازل میشود. بدانید که امر محکم و استوار دو تا نبوده و نیست و فقط یکی است. پس هرکه در آن، [[حکم]] بیاختلاف کند، به یقین حکمش، حکم خدای است و هرکه حکمی کند که در آن [[اختلاف]] باشد و در این حکم، خود را [[درستکار]] بداند به حکم [[طاغوت]] حکم نموده است: | وَ إِنَّهُ لَيَحْدُثُ لِوَلِيِّ الْأَمْرِ سِوَى ذَلِكَ كُلَّ يَوْمٍ عِلْمُ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ الْخَاصُّ وَ الْمَكْنُونُ الْعَجِيبُ الْمَخْزُونُ، مِثْلُ مَا يَنْزِلُ فِي تِلْكَ اللَّيْلَةِ مِنَ الْأَمْرِ، ثُمَّ قَرَأَ: {{متن قرآن|وَلَوْ أَنَّمَا فِي الْأَرْضِ مِنْ شَجَرَةٍ أَقْلَامٌ وَالْبَحْرُ يَمُدُّهُ مِنْ بَعْدِهِ سَبْعَةُ أَبْحُرٍ مَا نَفِدَتْ كَلِمَاتُ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ}}<ref>«و اگر همه درختان روی زمین قلم میگردید و دریا را هفت دریای دیگر یاری میرساند (و همه مرکّب میشد) نوشتن کلمات خداوند پایان نمیپذیرفت؛ به راستی خداوند پیروزمند فرزانهای است» سوره لقمان، آیه ۲۷.</ref>}}<ref>کافی، ج۱، ص۲۴۸.</ref>؛ خدای درباره [[شب قدر]] میفرماید: «در آن شب هر گونه کاری به نحوی [[استوار]] فیصله مییابد» یعنی در آن شب هر امر استواری نازل میشود. بدانید که امر محکم و استوار دو تا نبوده و نیست و فقط یکی است. پس هرکه در آن، [[حکم]] بیاختلاف کند، به یقین حکمش، حکم خدای است و هرکه حکمی کند که در آن [[اختلاف]] باشد و در این حکم، خود را [[درستکار]] بداند به حکم [[طاغوت]] حکم نموده است: | ||
به [[یقین]] در [[شب قدر]] [[تفسیر]] و بیان همه امور ی که در سال رخ میدهد بر [[ولی امر]] ([[امام]]) نازل و آنچه به وی و [[مردم]] مرتبط است به تفصیل به وی [[ابلاغ]] میشود. جز این ابلاغ سالانه همهروزه [[علم]] مخصوص و نهفته و شگفت خدای برای ولی نازل میشود با همان تفصیلی که در [[شب قدر]] نازل میشود. آنگاه [[حضرت جواد]]{{ع}} این [[آیه]] را [[تلاوت]] فرمود: «و اگر آنچه درخت در [[زمین]] است، قلم باشد و دریا را هفت دریای دیگر به [[یاری]] آید، سخنان [[خدا]] پایان نپذیرد. قطعا خداست که شکستناپذیر [[حکیم]] است».<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۱۱ (کتاب)|پیشوایان هدایت]]، ج۱۱، ص ۲۸۲.</ref> | به [[یقین]] در [[شب قدر]] [[تفسیر]] و بیان همه امور ی که در سال رخ میدهد بر [[ولی امر]] ([[امام]]) نازل و آنچه به وی و [[مردم]] مرتبط است به تفصیل به وی [[ابلاغ]] میشود. جز این ابلاغ سالانه همهروزه [[علم]] مخصوص و نهفته و شگفت خدای برای ولی نازل میشود با همان تفصیلی که در [[شب قدر]] نازل میشود. آنگاه [[حضرت جواد]]{{ع}} این [[آیه]] را [[تلاوت]] فرمود: «و اگر آنچه درخت در [[زمین]] است، قلم باشد و دریا را هفت دریای دیگر به [[یاری]] آید، سخنان [[خدا]] پایان نپذیرد. قطعا خداست که شکستناپذیر [[حکیم]] است».<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۱۱ (کتاب)|پیشوایان هدایت]]، ج۱۱، ص ۲۸۲.</ref> | ||
==[[میراث]] کلامی== | |||
در این بخش از تراث [[امام جواد]]{{ع}} چند موضوع محوری را بیان میکنیم: | |||
۱. '''[[ضرورت]] [[استحکام]] بخشیدن به [[عقاید]]''': روایتی از امام جواد{{ع}} در این معنا آمده که میفرماید: آن کسی که [[سرپرستی]] آن دسته از [[یتیمان]] ([[محبان]] و [[شیعیان]]) [[آل محمد]]{{صل}} را که از [[امام]] خود دورند، در [[نادانی]] خود سرگردانند و در بند [[شیطانها]] و دشمنانی که [[پرچم]] [[دشمنی]] علیه ما افراشتهاند، گرفتارند بر عهده گیرد و با [[حجت]] خدایشان و نشانههای [[هدایت]] امامانشان آنان را از سرگردانیشان و [[چیرگی]] [[شیطان]] [[نجات]] دهد و وسوسههایشان و چیرگی [[دشمنان]] [[رهایی]] بخشد و با اینکار بر آن باشد تا پیمانی که [[خدا]] با بندگانش دارد به بهترین وجه [[حفظ]] کنند، به [[یقین]] چنین کسی منزلتی والاتر از [[برتری]] [[آسمان]] بر [[زمین]]، [[عرش]] بر [[کرسی]] و حجب بر آسمان دارد. برتری چنین کسانی نسبت به دیگر [[بندگان خدا]]، همانند برتری ماه شب چهارده بر دورافتادهترین و کمسوترین [[ستارگان]] آسمان است<ref>الاحتجاج، ج۱، ص۹.</ref>. | |||
۲. '''[[توحید]]''': از ابو [[داوود بن قاسم جعفری]] [[روایت]] شده است: «به [[ابو جعفر ثانی]]{{ع}} گفتم: معنای «[[احد]]» در آیه {{متن قرآن|قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ}}<ref>«بگو او خداوند یگانه است» سوره اخلاص، آیه ۱.</ref> چیست؟ | |||
فرمود: احمد همانی است که بر یگانگیاش اتفاقنظر وجود دارد و خدای در اینباره میفرماید: {{متن قرآن|وَلَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ لَيَقُولُنَّ اللَّهُ فَأَنَّى يُؤْفَكُونَ}}<ref>«و اگر از آنان بپرسید که چه کسی آسمانها و زمین را آفریده و خورشید و ماه را رام کرده است خواهند گفت: خداوند؛ پس چگونه (از حق) باز گردانده میشوند؟» سوره عنکبوت، آیه ۶۱.</ref>، {{متن حدیث|ثُمَّ يَقُولُونَ بَعْدَ ذَلِكَ لَهُ شَرِيكٌ وَ صَاحِبَةٌ}}؛ | |||
و اگر از آنان بپرسی: چهکسی [[آسمانها]] و زمین را [[آفریده]] و [[خورشید و ماه]] را چنین [[رام]] کرده است؟ حتما خواهند گفت: [[الله]]. | |||
همینها پس از چنین اقراری، برای خدا [[شریک]] و [[همسر]] قائل میشوند. | |||
گفتم: معنای [[آیه]] {{متن قرآن|لَا تُدْرِكُهُ الْأَبْصَارُ}}<ref>«چشمها او را در نمییابند» سوره انعام، آیه ۱۰۳.</ref> چیست؟ | |||
فرمود: ای [[ابو هاشم]]، تصور [[دلها]] از قدرت دیدگان [[برتر]] است؛ زیرا میتوانی سرزمین هند و سند و دیگر سرزمینهایی که ندیده و وارد آن نشدهای تصور کنی، اما با نگاه نمیتوانی آن را ببینی. در مورد خدای اینگونه نیست؛ زیرا حتی تصور [[قلبی]] نمیتوانند او را [[درک]] کند، چه رسد به اینکه دیدگان او را ببینند!<ref>الاحتجاج، ج۲، ص۳۳۸.</ref> | |||
۳. '''نبوت''': [[حسن بن عباس بن حریش]] از [[ابو جعفر]]{{ع}} نقل کرده است که فرمود: {{متن حدیث|قَالَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}}: إِنَّ أَرْوَاحَنَا وَ أَرْوَاحَ النَّبِيِّينَ تُوَافِي الْعَرْشَ كُلَّ لَيْلَةِ جُمُعَةٍ، فَتُصْبِحُ الْأَوْصِيَاءُ وَ قَدْ زِيدَ فِي عِلْمِهِمْ مِثْلَ جَمِّ الْغَفِيرِ مِنَ الْعِلْمِ}}<ref>بصائر الدرجات، ص۱۳۲.</ref>؛ | |||
[[جان]] ما و جان [[پیامبران]] هر [[شب جمعه]] به [[عرش]] میروند و چون [[اوصیا]] صبح کنند، [[دانش]] فراوانی بر دانش آنان افزوده میشود. | |||
۴. '''امامت''': نیز از آن حضرت [[روایت]] شده است که فرمود: [[امیر المؤمنین]]{{ع}} به [[ابن عباس]] فرمود: [[شب قدر]] در هرسال یک شب است و در این شب امور ([[مقدرات]]) سال فروفرستاده میشود که آن را متولیانی است. | |||
ابن عباس پرسید: این متولیان چه کسانی هستند؟ | |||
امیر المؤمنین{{ع}} فرمود: من هستم و یازده فرزند [[امام]] از [[نسل]] من. آنان همگی طرف صحبت فرشتگان هستند<ref>کافی، ج۱، ص۵۳۲.</ref>. | |||
[[ابو هاشم جعفری]] از [[امام جواد]]{{ع}} پرسید: «آیا در «محتوم» (آنچه باید بشود) برای [[خدا]] «[[بداء]]» حاصل میشود؟ | |||
فرمود: آری. | |||
گفتیم: [[بیم]] آن داریم که در ظهور و [[قیام]] «[[قائم]]»{{ع}} برای خدا بداء حاصل شود. | |||
ابو جعفر{{ع}} فرمود: ظهور و قیام قائم از [[وعدههای الهی]] است و خدا در وعدهاش خلاف نمیکند<ref>نعمانی، الغیبه، ص۳۰۲.</ref>. نیز «بنان بن نافع» از [[ابو جعفر ثانی]]{{ع}} روایت کرده است که فرمود: چون هریک از ما [[امامان]] در شکم مادر شکل میگیرد و چهل [[روز]] بگذرد صداها را میشنود و آن گاه که به چهار ماهگی برسد، خدای [[کوهها]] و برجستگیها [[زمین]] را برمیدارد و بدین ترتیب دورترین نقطه برای او نزدیک میشود و قطره بارانی، سودمند باشد یا زیانبار، از نظر او پنهان نخواهد ماند<ref>المناقب، ج۲، ص۴۳۲.</ref>. | |||
همچنین از «عمرو بن الفرج الرخجی» نقل است که: «در کنار دجله بودیم، به [[ابو جعفر]]{{ع}} گفتم: [[شیعیان]] تو مدعی هستند که منشأ تمام آبهای دجله و وزن آن را میدانی چنین مطلبی درست است؟ | |||
او فرمود: [[خدا]] میتواند دانستن حجم و وزن آن را به پشهای بدهد؟ | |||
گفتم: آری میتواند. | |||
او فرمود: من نزد خدا از یک پشه و از بیشتر [[خلق]] او گرامیترم و از همینرو به دانستن حجم آب دجله سزاوارترم<ref>بحار الانوار، ج۵۰، ص۱۰۰.</ref>.<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۱۱ (کتاب)|پیشوایان هدایت]]، ج۱۱، ص ۲۸۵.</ref> | |||
== منابع == | == منابع == | ||