بحث:عدل در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

۲٬۲۴۴ بایت اضافه‌شده ،  ‏۲۶ ژوئن ۲۰۲۵
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
خط ۱: خط ۱:
== مقدمه ==
== [[عدل]] ==
== معناشناسی ==
خداوند در [[قرآن کریم]] می‌فرماید: {{متن قرآن|إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْإِحْسَانِ وَإِيتَاءِ ذِي الْقُرْبَى وَيَنْهَى عَنِ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنْكَرِ وَالْبَغْيِ يَعِظُكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ}}<ref>«به راستی خداوند به دادگری و نیکی کردن و ادای (حقّ) خویشاوند، فرمان می‌دهد و از کارهای زشت و ناپسند و افزونجویی، باز می‌دارد؛ به شما اندرز می‌دهد باشد که شما پند گیرید» سوره نحل، آیه ۹۰.</ref>.
=== رابطه عدل و انصاف ===
=== رابطه عدل و احسان ===
=== رابطه عدل و مساوات ===
=== رابطه عدل و صبر ===
=== رابطه عدل و حیا ===


== نگرش قرآنی و روایی ==
این واژه و مشتقاتش ۲۸ بار، در ۲۴ آیه از ۱۱ [[سوره]] قرآن کریم آمده است. در [[علم کلام]] نیز «عدل» به عنوان صفت [[فعل خداوند]] معرفی شده است. در [[روایت]] آمده است: {{متن حدیث|بِالْعَدْلِ قَامَتِ السَّمَوَاتُ وَ الْأَرْضُ‌}}. با این حال، در [[قرآن کریم]]، [[خداوند سبحان]] به طور مستقیم با این واژه توصیف نشده است؛ یعنی واژه [[عدل]]، [[عدالت]] و [[عادل]] در ردیف صفاتی مانند [[علیم]]، [[بصیر]]، [[حکیم]] و... برای [[خداوند متعال]] به کار نرفته است، بلکه با بیان این واژه‌ها، از [[خداوند]] [[نفی ظلم]] شده است. در [[قرآن]] می‌خوانیم: {{متن قرآن|وَأَنَّ اللَّهَ لَيْسَ بِظَلَّامٍ لِلْعَبِيدِ}}<ref>«و (بدانید) که خداوند با بندگان، ستمگر نیست» سوره آل عمران، آیه ۱۸۲.</ref>.
=== عدل در قرآن ===
=== عدل در حدیث ===


== اقسام و گونه‌ها ==
واژه عدل در معانی مختلف به کار می‌رود، از جمله:
===نخست: عدل الهی===
# [[رعایت]] [[تساوی]]؛ یعنی [[انسان]] در [[روابط اجتماعی]] خود به گونه‌ای یکسان با دیگران [[رفتار]] کند؛
==== عدل تکوینی ====
# [[رعایت حقوق دیگران]]؛
==== عدل تشریعی ====
# قرار دادن هر چیز و هر کس در جایگاه شایسته خود<ref>نک: محمد سعیدی‌مهر، آموزش کلام اسلامی، ج۱، ص۳۲۶.</ref>.


===دوم: عدل بشری===
[[امیرمؤمنان علی]]{{ع}} در این باره می‌فرماید: {{متن حدیث|الْعَدْلُ يَضَعُ الْأُمُورَ مَوَاضِعَهَا}}؛ «عدل، هر چیزی را در جایگاه خودش قرار می‌دهد»<ref>بحارالانوار، ج۷۲، ص۳۵۰.</ref>. بر این اساس، «[[عدالت الهی]] آن است که خداوند با هر موجودی، چنان که شایسته آن است، رفتار کند و او را در جایگاهی که در خورِ آن است، بنشاند و چیزی را که مستحق آن است، به او عطا کند»<ref>آموزش کلام اسلامی، ج۱، ص۳۲۷.</ref>.<ref>[[احمد رضوانفر|رضوانفر، احمد]]، [[برابری و نفی تبعیض از دیدگاه پیامبر اعظم (کتاب)|برابری و نفی تبعیض از دیدگاه پیامبر اعظم]]، ص۱۸.</ref>
==== نخست: عدل فردی ====
===== عدل فقهی =====
===== عدل اخلاقی =====
===== عدل عاطفی =====


==== دوم: عدالت اجتماعی ====
== پانویس ==
===== عدالت فرهنگی =====
{{پانویس}}
===== عدالت سیاسی =====
===== عدالت اقتصادی =====
===== عدالت اداری =====
===== عدالت قضایی (عدالت حقوقی) =====
====== عدالت جزایی ======
 
== درجات و مراتب ==
 
== اصول و مبانی ==
 
== ارزش و جایگاه ==
 
== آثار و نشانه‌ها ==
 
== عوامل تأمین‌کننده ==
 
== موانع تهدیدکننده ==
۱۲۹٬۷۳۷

ویرایش