تفسیر مالک بن انس: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - 'ساده' به 'ساده'
جز (جایگزینی متن - 'ساده' به 'ساده')
 
خط ۴۰: خط ۴۰:
# روایاتی که به‌ واسطۀ مالک از [[امام صادق]] {{ع}} نقل شده است؛ مانند اثری که در تفسیر {{متن قرآن|فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِ}}<ref>«و حجّ و عمره را برای خداوند تمام (و کامل) بجا آورید، پس اگر بازداشته شدید؛ از قربانی آنچه دست دهد (قربانی کنید)» سوره بقره، آیه ۱۹۶.</ref> به‌واسطه وی از [[امام جعفر صادق]] {{ع}} از پدرش از [[علی بن ابی طالب]] {{عم}} نقل شده است که در آن می‌خوانیم: {{متن قرآن|فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِ}} گوسفند است {{متن قرآن|وَأَتِمُّوا الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ لِلَّهِ فَإِنْ أُحْصِرْتُمْ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِ وَلَا تَحْلِقُوا رُءُوسَكُمْ حَتَّى يَبْلُغَ الْهَدْيُ مَحِلَّهُ فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ مَرِيضًا أَوْ بِهِ أَذًى مِنْ رَأْسِهِ فَفِدْيَةٌ مِنْ صِيَامٍ أَوْ صَدَقَةٍ أَوْ نُسُكٍ فَإِذَا أَمِنْتُمْ فَمَنْ تَمَتَّعَ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِ فَمَنْ لَمْ يَجِدْ فَصِيَامُ ثَلَاثَةِ أَيَّامٍ فِي الْحَجِّ وَسَبْعَةٍ إِذَا رَجَعْتُمْ تِلْكَ عَشَرَةٌ كَامِلَةٌ ذَلِكَ لِمَنْ لَمْ يَكُنْ أَهْلُهُ حَاضِرِي الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَاتَّقُوا اللَّهَ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقَابِ}}<ref> «و حجّ و عمره را برای خداوند تمام (و کامل) بجا آورید، پس اگر بازداشته شدید؛ از قربانی آنچه دست دهد (قربانی کنید)، و سر نتراشید تا هنگامی که قربانی به قربانگاه خود برسد، و اگر کسی از شما بیمار بود یا در سر آسیبی داشت (و ناچار از تراشیدن سر شد) بر (عهده) او (جایگزینی) است از روزه گرفتن یا صدقه دادن یا قربانی کردن و چون ایمن شدید آنکه از عمره به حجّ تمتّع می‌پردازد آنچه از قربانی دست دهد (قربانی کند)، و هر کس (که قربانی) نیافت روزه سه روز از ایّام حج و هفت روز هنگامی که (از حج) بازگشتید (بر عهده اوست)؛ این ده روز کامل است؛ این (حکم تمتّع) برای کسی است که خانواده‌اش ساکن مکّه نباشند و از خداوند پروا کنید و بدانید که خداوند سخت کیفر است» سوره بقره، آیه ۱۹۶.</ref>؛ البته از این‌گونه [[روایات]] در این کتاب بسیار اندک است<ref>از ۱۰۰ روایت اول این کتاب تنها همین یک روایت از امام صادق {{ع}} نقل شده است.</ref>.
# روایاتی که به‌ واسطۀ مالک از [[امام صادق]] {{ع}} نقل شده است؛ مانند اثری که در تفسیر {{متن قرآن|فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِ}}<ref>«و حجّ و عمره را برای خداوند تمام (و کامل) بجا آورید، پس اگر بازداشته شدید؛ از قربانی آنچه دست دهد (قربانی کنید)» سوره بقره، آیه ۱۹۶.</ref> به‌واسطه وی از [[امام جعفر صادق]] {{ع}} از پدرش از [[علی بن ابی طالب]] {{عم}} نقل شده است که در آن می‌خوانیم: {{متن قرآن|فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِ}} گوسفند است {{متن قرآن|وَأَتِمُّوا الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ لِلَّهِ فَإِنْ أُحْصِرْتُمْ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِ وَلَا تَحْلِقُوا رُءُوسَكُمْ حَتَّى يَبْلُغَ الْهَدْيُ مَحِلَّهُ فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ مَرِيضًا أَوْ بِهِ أَذًى مِنْ رَأْسِهِ فَفِدْيَةٌ مِنْ صِيَامٍ أَوْ صَدَقَةٍ أَوْ نُسُكٍ فَإِذَا أَمِنْتُمْ فَمَنْ تَمَتَّعَ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِ فَمَنْ لَمْ يَجِدْ فَصِيَامُ ثَلَاثَةِ أَيَّامٍ فِي الْحَجِّ وَسَبْعَةٍ إِذَا رَجَعْتُمْ تِلْكَ عَشَرَةٌ كَامِلَةٌ ذَلِكَ لِمَنْ لَمْ يَكُنْ أَهْلُهُ حَاضِرِي الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَاتَّقُوا اللَّهَ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقَابِ}}<ref> «و حجّ و عمره را برای خداوند تمام (و کامل) بجا آورید، پس اگر بازداشته شدید؛ از قربانی آنچه دست دهد (قربانی کنید)، و سر نتراشید تا هنگامی که قربانی به قربانگاه خود برسد، و اگر کسی از شما بیمار بود یا در سر آسیبی داشت (و ناچار از تراشیدن سر شد) بر (عهده) او (جایگزینی) است از روزه گرفتن یا صدقه دادن یا قربانی کردن و چون ایمن شدید آنکه از عمره به حجّ تمتّع می‌پردازد آنچه از قربانی دست دهد (قربانی کند)، و هر کس (که قربانی) نیافت روزه سه روز از ایّام حج و هفت روز هنگامی که (از حج) بازگشتید (بر عهده اوست)؛ این ده روز کامل است؛ این (حکم تمتّع) برای کسی است که خانواده‌اش ساکن مکّه نباشند و از خداوند پروا کنید و بدانید که خداوند سخت کیفر است» سوره بقره، آیه ۱۹۶.</ref>؛ البته از این‌گونه [[روایات]] در این کتاب بسیار اندک است<ref>از ۱۰۰ روایت اول این کتاب تنها همین یک روایت از امام صادق {{ع}} نقل شده است.</ref>.


معنا و [[تفسیری]] که در این آثار برای [[آیات]] ذکر می‌شود، غالباً حدسی، [[ساده]] و به صورت ادعای بدون دلیل است<ref>نمونه‌هایی از آن تفاسیر را که با عنوان «رأی» از مالک نقل شده است، در بخش اول این کتاب (لحمر، الامام مالک مفسرا) ص۵۷، ۵۸ بنگرید.</ref>، ولی در مواردی به [[آیات قرآن]]<ref>نمونه‌هایی از آن را در لحمر، الامام مالک مفسرا، ص۳۳-۳۶ بنگرید.</ref> و گاهی به [[روایات]] نیز استناد شده است<ref>نمونه‌هایی از آن را در لحمر، الامام مالک مفسرا، ص۳۷-۳۸ بنگرید.</ref> و ازاین‌رو می‌توان گفت برحسب آثار نقل شده در این کتاب، روش [[تفسیر قرآن به قرآن]] و [[تفسیر قرآن]] به [[سنّت]] در نزد مالک معتبر بوده است؛ همچنان‌که [[تفسیر]] حدسی و بدون مستند را نیز جایز می‌دانسته و روش [[تفسیری]] وی [[تفسیر اجتهادی|اجتهادی]]، [[تفسیر قرآنی|قرآنی]] و [[تفسیر روایی|روایی]] بوده است.
معنا و [[تفسیری]] که در این آثار برای [[آیات]] ذکر می‌شود، غالباً حدسی، ساده و به صورت ادعای بدون دلیل است<ref>نمونه‌هایی از آن تفاسیر را که با عنوان «رأی» از مالک نقل شده است، در بخش اول این کتاب (لحمر، الامام مالک مفسرا) ص۵۷، ۵۸ بنگرید.</ref>، ولی در مواردی به [[آیات قرآن]]<ref>نمونه‌هایی از آن را در لحمر، الامام مالک مفسرا، ص۳۳-۳۶ بنگرید.</ref> و گاهی به [[روایات]] نیز استناد شده است<ref>نمونه‌هایی از آن را در لحمر، الامام مالک مفسرا، ص۳۷-۳۸ بنگرید.</ref> و ازاین‌رو می‌توان گفت برحسب آثار نقل شده در این کتاب، روش [[تفسیر قرآن به قرآن]] و [[تفسیر قرآن]] به [[سنّت]] در نزد مالک معتبر بوده است؛ همچنان‌که [[تفسیر]] حدسی و بدون مستند را نیز جایز می‌دانسته و روش [[تفسیری]] وی [[تفسیر اجتهادی|اجتهادی]]، [[تفسیر قرآنی|قرآنی]] و [[تفسیر روایی|روایی]] بوده است.


این کتاب گرچه آثار و [[روایات تفسیری]] منسوب به مالک را به صورت یک مجموعه [[منظم]] در [[اختیار]] خواننده قرار داده و دستیابی به آرای تفسیری نقل شده از مالک را آسان کرده و از این نظر مفید است، ولی با توجه به ساده و بدون دلیل بودن بیشتر تفاسیری که در این آثار برای [[آیات]] بیان شده، [[ارزش]] تفسیری آن بسیار اندک است و از روایات نقل شده در این کتاب نیز چون [[سند معتبر]] ندارند، فقط‍ در حد [[تأیید]] می‌توان بهره گرفت، آن‌هم درصورتی‌که مفاد آنها با [[نصّ]] کتاب یا سنّت [[قطعی]] و [[روایات معتبر]] مخالف نباشد.<ref>[[علی اکبر بابایی|بابایی، علی اکبر]]، [[تاریخ تفسیر قرآن (کتاب)|تاریخ تفسیر قرآن]]، ص ۳۲۸-۳۳۲.</ref>
این کتاب گرچه آثار و [[روایات تفسیری]] منسوب به مالک را به صورت یک مجموعه [[منظم]] در [[اختیار]] خواننده قرار داده و دستیابی به آرای تفسیری نقل شده از مالک را آسان کرده و از این نظر مفید است، ولی با توجه به ساده و بدون دلیل بودن بیشتر تفاسیری که در این آثار برای [[آیات]] بیان شده، [[ارزش]] تفسیری آن بسیار اندک است و از روایات نقل شده در این کتاب نیز چون [[سند معتبر]] ندارند، فقط‍ در حد [[تأیید]] می‌توان بهره گرفت، آن‌هم درصورتی‌که مفاد آنها با [[نصّ]] کتاب یا سنّت [[قطعی]] و [[روایات معتبر]] مخالف نباشد.<ref>[[علی اکبر بابایی|بابایی، علی اکبر]]، [[تاریخ تفسیر قرآن (کتاب)|تاریخ تفسیر قرآن]]، ص ۳۲۸-۳۳۲.</ref>
۲۲۴٬۹۰۳

ویرایش