تقیه در لغت: تفاوت میان نسخه‌ها

۱۱ بایت حذف‌شده ،  ‏۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۵
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۶: خط ۶:
}}
}}


==مقدمه==
== مقدمه ==
یکی از [[باورهای شیعه]] [[تقیه]] است. این واژه از ریشه وقایه در لغت به معنای [[حفظ]] چیزی از خطر و ضرر است<ref>راغب اصفهانی، المفردات، ج۱، ص۸۸۱؛ فیومی، المصباح المنیر، ج۲، ص۶۶۹.</ref> و به معنای [[پرهیز]]، نگاهداری و پنهان کردن نیز به کار رفته است<ref>ابن منظور، لسان العرب، ج۱۵، ص۴۰۱.</ref>. [[مفسران]]، [[متکلمان]] و [[فقیهان]] تعاریف اصطلاحی کمابیش نزدیکی از آن کرده‌اند<ref>طبری، جامع البیان، ج۶، ص۳۱۵.</ref>. در همه این تعاریف، عناصر پنهان ساختن [[حق]] یا اظهار خلاف آن و [[دفع ضرر]] [[دینی]] یا [[دنیایی]] به چشم می‌آید.
یکی از باورهای شیعه [[تقیه]] است. این واژه از ریشه وقایه در لغت به معنای [[حفظ]] چیزی از خطر و ضرر است<ref>راغب اصفهانی، المفردات، ج۱، ص۸۸۱؛ فیومی، المصباح المنیر، ج۲، ص۶۶۹.</ref> و به معنای پرهیز، نگاهداری و پنهان کردن نیز به کار رفته است<ref>ابن منظور، لسان العرب، ج۱۵، ص۴۰۱.</ref>. [[مفسران]]، [[متکلمان]] و [[فقیهان]] تعاریف اصطلاحی کمابیش نزدیکی از آن کرده‌اند<ref>طبری، جامع البیان، ج۶، ص۳۱۵.</ref>. در همه این تعاریف، عناصر پنهان ساختن [[حق]] یا اظهار خلاف آن و دفع ضرر [[دینی]] یا [[دنیایی]] به چشم می‌آید.
 
در اصطلاح [[عالمان شیعه]] تقیه عبارت است از: پنهان کردن حق و پوشاندن [[اعتقاد]] به آن در برابر مخالفان، به منظور اجتناب از ضرر دینی یا دنیایی<ref>مفید، تصحیح اعتقادات الامامیه، ص۱۳۷.</ref>. [[امین]] الاسلام [[طبرسی]] [[معتقد]] است که تقیه عبارت از این است که شخص از [[ترس]] [[جان]] چیزی را با زبان اظهار کند که در [[قلب]] آن را پنهان کرده است<ref>طبرسی، مجمع البیان، ج۲، ص۷۲۹.</ref>.
 
[[علما]] و اندیشمندان [[اهل سنت]] نیز برای تقیه تعریفی ذکر کرده‌اند که تفاوت چندانی با تعریف [[شیعه]] ندارد. سرخسی [[حنفی]] (م. ۴۸۳ ه.) در تعریف تقیه می‌نویسد: {{عربی|والتقية أن يقي نفسه من العقوبة بما يظهره، و إن كان يضمر خلافه}}<ref>سرخسی، المبسوط، ج۲۴، ص۴۵.</ref>؛ تقیه عبارت از آن است که [[انسان]] به آنچه اظهار می‌کند، جان خویش را حفظ کند؛ هر چند خلاف آن را در [[دل]] پنهان کرده باشد.


در اصطلاح [[عالمان شیعه]] تقیه عبارت است از: پنهان کردن حق و پوشاندن [[اعتقاد]] به آن در برابر [[مخالفان]]، به منظور اجتناب از ضرر دینی یا دنیایی<ref>مفید، تصحیح اعتقادات الامامیه، ص۱۳۷.</ref>. [[امین]] الاسلام [[طبرسی]] [[معتقد]] است که تقیه عبارت از این است که شخص از [[ترس]] [[جان]] چیزی را با زبان اظهار کند که در [[قلب]] آن را پنهان کرده است<ref>طبرسی، مجمع البیان، ج۲، ص۷۲۹.</ref>.
[[علما]] و [[اندیشمندان]] [[اهل سنت]] نیز برای تقیه تعریفی ذکر کرده‌اند که تفاوت چندانی با تعریف [[شیعه]] ندارد. سرخسی [[حنفی]] (م. ۴۸۳ ه.) در تعریف تقیه می‌نویسد:
{{عربی|والتقية أن يقي نفسه من العقوبة بما يظهره، و إن كان يضمر خلافه}}<ref>سرخسی، المبسوط، ج۲۴، ص۴۵.</ref>.
تقیه عبارت از آن است که [[انسان]] به آنچه اظهار می‌کند، جان خویش را حفظ کند؛ هر چند خلاف آن را در [[دل]] پنهان کرده باشد.
[[ابن حجر عسقلانی]] (م.۸۵۲ ه.) تقیه را «پرهیز از اظهار [[اعتقادات]] درونی و غیره در نزد دیگری» می‌داند: {{عربی|معنى التقية الحذر من إظهار ما في النفس من معتقد و غيره}}<ref>ابن حجر عسقلانی، فتح الباری، ج۱۲، ص۳۱۴.</ref>.
[[ابن حجر عسقلانی]] (م.۸۵۲ ه.) تقیه را «پرهیز از اظهار [[اعتقادات]] درونی و غیره در نزد دیگری» می‌داند: {{عربی|معنى التقية الحذر من إظهار ما في النفس من معتقد و غيره}}<ref>ابن حجر عسقلانی، فتح الباری، ج۱۲، ص۳۱۴.</ref>.
[[رشید رضا]]، نویسنده [[المنار]]، معنای تقیه را گسترش داده عمل را نیز شامل تقیه نموده و در تعریف آن گفته است:
 
{{عربی|ما يقال أو يفعل مخالفاً للحق لأجل توقيي الضرر}}<ref>رشید رضا، تفسیر القرآن الحکیم، ج۳، ص۲۳۱.</ref>؛ «انسان برای دفع ضرر چیزی به زبان بگوید یا کاری انجام دهد که مخالف حق است».<ref>[[ائمه و دعوت به تقیه (مقاله)|مقاله «ائمه و دعوت به تقیه»]]، [[موسوعه رد شبهات ج۱۷ (کتاب)|موسوعه رد شبهات ج۱۷]] ص ۱۵۷.</ref>
[[رشید رضا]]، نویسنده [[المنار]]، معنای تقیه را گسترش داده عمل را نیز شامل تقیه نموده و در تعریف آن گفته است: {{عربی|ما يقال أو يفعل مخالفاً للحق لأجل توقيي الضرر}}<ref>رشید رضا، تفسیر القرآن الحکیم، ج۳، ص۲۳۱.</ref>؛ «انسان برای دفع ضرر چیزی به زبان بگوید یا کاری انجام دهد که مخالف حق است»<ref>[[ائمه و دعوت به تقیه (مقاله)|مقاله «ائمه و دعوت به تقیه»]]، [[موسوعه رد شبهات ج۱۷ (کتاب)|موسوعه رد شبهات ج۱۷]]، ص ۱۵۷.</ref>.


== منابع ==
== منابع ==
۱۲۹٬۵۶۲

ویرایش