مال در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

مال در قرآن (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۳۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۱۶

۴۵ بایت حذف‌شده ، ‏۳۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۵

بدون خلاصۀ ویرایش

دیداریویکی‌متن

Bahmani

مدیران

۱۳۰٬۳۱۴

ویرایش

@@ خط ۶: / خط ۶: @@
 }}
-== مقدمه ==
+== موضع پیامبر در برابر مال‌پرستان ==
-منظور آن آیاتی است که درباره [[حیات مادی]] [[پیامبر]] [[سخن]] می‌گوید و یا دل‌نگران [[مربیان]] و [[هادیان]] مانند [[احبار]] و [[رهبان]] و [[عالمان دینی]] است که به صفت [[دین]] [[ترویج]] [[معنویت]] و [[اخلاق]] می‌کنند و [[آلودگی]] آنان به [[دنیا]] [[هدف]] و [[آرمان]] آنان را [[تخریب]] می‌کند. کسانی که به [[قدرت]] روی می‌آورند و یا کنز و جمع‌آوری [[مال]] (کنز) می‌پردازند و یا برای [[حفظ]] موقعیت خود با [[ثروتمندان]] بر علیه [[فقرا]] و [[مساکین]] کنار می‌آیند. به این جهت بخشی از [[آیات]] [[پیامبر خدا]] {{صل}} [[فرمان]] می‌دهد که از [[مال]] و صاحبانش یا نادارهای آنان سخن گفته و لذا موضع این گروه از [[مردم]] نسبت به [[پیامبر]] از موافق و [[مخالف]] بازتاب یافته و نشان می‌دهد که [[پیامبر]] نسبت به آنان چه موضعی داشته و [[مخالفان]] با صفت [[مکنت]] و [[ثروت]] با [[پیامبر]] چگونه عمل کرده‌اند. یا رابطه میان [[مال]] و [[رسالت]] چیست
+منظور آن آیاتی است که درباره حیات مادی [[پیامبر]] [[سخن]] می‌گوید و یا دل‌نگران [[مربیان]] و هادیان مانند [[احبار]] و [[رهبان]] و [[عالمان دینی]] است که به صفت [[دین]] ترویج [[معنویت]] و [[اخلاق]] می‌کنند و [[آلودگی]] آنان به [[دنیا]] [[هدف]] و آرمان آنان را تخریب می‌کند. کسانی که به [[قدرت]] روی می‌آورند و یا کنز و جمع‌آوری [[مال]] (کنز) می‌پردازند و یا برای [[حفظ]] موقعیت خود با [[ثروتمندان]] بر علیه [[فقرا]] و [[مساکین]] کنار می‌آیند. به این جهت بخشی از [[آیات]] [[پیامبر خدا]] {{صل}} [[فرمان]] می‌دهد که از [[مال]] و صاحبانش یا نادارهای آنان سخن گفته و لذا موضع این گروه از [[مردم]] نسبت به [[پیامبر]] از موافق و مخالف بازتاب یافته و نشان می‌دهد که [[پیامبر]] نسبت به آنان چه موضعی داشته و مخالفان با صفت مکنت و [[ثروت]] با [[پیامبر]] چگونه عمل کرده‌اند. یا رابطه میان [[مال]] و [[رسالت]] چیست
 == نداشتن [[مال]] وسیله تحقیر نیست ==
-#{{متن قرآن|وَلَا تَطْرُدِ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِيِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُ مَا عَلَيْكَ مِنْ حِسَابِهِمْ مِنْ شَيْءٍ وَمَا مِنْ حِسَابِكَ عَلَيْهِمْ مِنْ شَيْءٍ فَتَطْرُدَهُمْ فَتَكُونَ مِنَ الظَّالِمِينَ * وَكَذَلِكَ فَتَنَّا بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لِيَقُولُوا أَهَؤُلَاءِ مَنَّ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنْ بَيْنِنَا أَلَيْسَ اللَّهُ بِأَعْلَمَ بِالشَّاكِرِينَ}}<ref>«و کسانی را که پروردگارشان را در سپیده‌دمان و در پایان روز در پی به دست آوردن خشنودی وی می‌خوانند از خود مران، نه هیچ از حساب آنان بر گردن تو و نه هیچ از حساب تو بر گردن آنهاست تا برانیشان و از ستمگران گردی * و چنین آنان را با یکدیگر آزمودیم تا به فرجام بگویند: “آیا از میان ما (تنها) اینانند که خداوند بر آنها منّت نهاده است؟» سوره انعام، آیه ۵۲-۵۳.</ref>
+{{متن قرآن|وَلَا تَطْرُدِ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِيِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُ مَا عَلَيْكَ مِنْ حِسَابِهِمْ مِنْ شَيْءٍ وَمَا مِنْ حِسَابِكَ عَلَيْهِمْ مِنْ شَيْءٍ فَتَطْرُدَهُمْ فَتَكُونَ مِنَ الظَّالِمِينَ * وَكَذَلِكَ فَتَنَّا بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لِيَقُولُوا أَهَؤُلَاءِ مَنَّ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنْ بَيْنِنَا أَلَيْسَ اللَّهُ بِأَعْلَمَ بِالشَّاكِرِينَ}}<ref>«و کسانی را که پروردگارشان را در سپیده‌دمان و در پایان روز در پی به دست آوردن خشنودی وی می‌خوانند از خود مران، نه هیچ از حساب آنان بر گردن تو و نه هیچ از حساب تو بر گردن آنهاست تا برانیشان و از ستمگران گردی * و چنین آنان را با یکدیگر آزمودیم تا به فرجام بگویند: “آیا از میان ما (تنها) اینانند که خداوند بر آنها منّت نهاده است؟» سوره انعام، آیه ۵۲-۵۳.</ref>
-'''نکته''': ملاک و معیار سنجش نبودن [[فقر]] و غنا و [[گرسنگی]] و سیری، در برخورد [[پیامبر]] با [[مردم]] و [[نهی]] [[خداوند]] از تحقیر و طرد [[مؤمنان]] [[فقیر]]: {{متن قرآن|وَلَا تَطْرُدِ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِيِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُ مَا عَلَيْكَ مِنْ حِسَابِهِمْ مِنْ شَيْءٍ وَمَا مِنْ حِسَابِكَ عَلَيْهِمْ مِنْ شَيْءٍ فَتَطْرُدَهُمْ فَتَكُونَ مِنَ الظَّالِمِينَ}} [[مشرکان]] [[انتظار]] داشتند [[پیامبر]] امتیازاتی برای [[ثروتمندان]] نسبت به طبقه [[فقیر]] قائل شود، بی‌خبر از این که [[اسلام]] آمده تا به این‌گونه امتیازات پوچ و بی‌اساس پایان دهد، لذا آنها با با نگاه اشرافی خود روی این پیشنهاد [[اصرار]] داشتند که [[پیامبر]] این دسته را از خود براند، در [[حقیقت]] آنها روی یک [[سنت]] دیرین غلط امتیاز افراد را به [[ثروت]] آنها می‌دانستند، و [[معتقد]] بودند باید طبقات [[اجتماع]] که بر اساس [[ثروت]] به وجود آمده همواره محفوظ بماند، و هر [[آیین]] و دعوتی بخواهد [[زندگی]] طبقاتی را بر هم زند، و این امتیاز را نادیده بگیرد، در نظر آنها مطرود و غیر قابل قبول است. و [[خداوند]] می‌فرماید: دلیلی ندارد که این‌گونه اشخاص با [[ایمان]] را از خود دور‌سازی {{متن قرآن|وَلَا تَطْرُدِ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ}} برای این که نه حساب آنها بر توست و نه حساب تو بر آنها {{متن قرآن|مَا عَلَيْكَ مِنْ حِسَابِهِمْ مِنْ شَيْءٍ وَمَا مِنْ حِسَابِكَ عَلَيْهِمْ مِنْ شَيْءٍ}} با این حال اگر آنها را از خود برانی از [[ستمگران]] خواهی بود {{متن قرآن|فَتَطْرُدَهُمْ فَتَكُونَ مِنَ الظَّالِمِينَ}} همین اندازه که [[ایمان]] آورده‌اند و در صف [[مسلمین]] قرار گرفته‌اند، به هیچ قیمتی نباید رانده شود، و به این ترتیب جلو بهانه‌جویی‌های اشراف [[قریش]] را می‌گیرد.
+'''نکته''': ملاک و معیار سنجش نبودن [[فقر]] و غنا و [[گرسنگی]] و سیری، در برخورد [[پیامبر]] با [[مردم]] و [[نهی]] [[خداوند]] از تحقیر و طرد [[مؤمنان]] [[فقیر]]: {{متن قرآن|وَلَا تَطْرُدِ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِيِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُ مَا عَلَيْكَ مِنْ حِسَابِهِمْ مِنْ شَيْءٍ وَمَا مِنْ حِسَابِكَ عَلَيْهِمْ مِنْ شَيْءٍ فَتَطْرُدَهُمْ فَتَكُونَ مِنَ الظَّالِمِينَ}} [[مشرکان]] [[انتظار]] داشتند [[پیامبر]] امتیازاتی برای [[ثروتمندان]] نسبت به طبقه [[فقیر]] قائل شود، بی‌خبر از این که [[اسلام]] آمده تا به این‌گونه امتیازات پوچ و بی‌اساس پایان دهد، لذا آنها با با نگاه اشرافی خود روی این پیشنهاد اصرار داشتند که [[پیامبر]] این دسته را از خود براند، در [[حقیقت]] آنها روی یک [[سنت]] دیرین غلط امتیاز افراد را به [[ثروت]] آنها می‌دانستند، و [[معتقد]] بودند باید طبقات [[اجتماع]] که بر اساس [[ثروت]] به وجود آمده همواره محفوظ بماند، و هر [[آیین]] و دعوتی بخواهد [[زندگی]] طبقاتی را بر هم زند، و این امتیاز را نادیده بگیرد، در نظر آنها مطرود و غیر قابل قبول است. و [[خداوند]] می‌فرماید: دلیلی ندارد که این‌گونه اشخاص با [[ایمان]] را از خود دور‌سازی {{متن قرآن|وَلَا تَطْرُدِ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ}} برای این که نه حساب آنها بر توست و نه حساب تو بر آنها {{متن قرآن|مَا عَلَيْكَ مِنْ حِسَابِهِمْ مِنْ شَيْءٍ وَمَا مِنْ حِسَابِكَ عَلَيْهِمْ مِنْ شَيْءٍ}} با این حال اگر آنها را از خود برانی از [[ستمگران]] خواهی بود {{متن قرآن|فَتَطْرُدَهُمْ فَتَكُونَ مِنَ الظَّالِمِينَ}} همین اندازه که [[ایمان]] آورده‌اند و در صف [[مسلمین]] قرار گرفته‌اند، به هیچ قیمتی نباید رانده شود، و به این ترتیب جلو بهانه‌جویی‌های اشراف [[قریش]] را می‌گیرد.
 == امتیاز نبودن [[قدرت]] [[مالی]] ==
@@ خط ۲۳: / خط ۲۳: @@
 # [[هشدار]] [[خداوند]] به [[پیامبر]] نسبت به [[اجابت]] خواسته [[کافران]] تکذیب‌گر و [[سازش]] و [[مسامحه]] با آنان به صرف [[ثروت]] و نیروی [[انسانی]] بسیار آنان: {{متن قرآن|وَلَا تُطِعْ كُلَّ حَلَّافٍ مَهِينٍ * أَنْ كَانَ ذَا مَالٍ وَبَنِينَ}}؛
 # کارساز نبودن [[مال]] و [[ثروت]] [[کافران]]، به صورت راهی برای [[مسامحه]] [[پیامبر اکرم]] با آنان: {{متن قرآن|وَلَا تُطِعْ كُلَّ حَلَّافٍ مَهِينٍ * أَنْ كَانَ ذَا مَالٍ وَبَنِينَ}}؛
-# [[مال]]، تنها ملاک [[ارزش انسان]]، از نگاه [[مخالفان پیامبر]]: {{متن قرآن|وَقَالُوا لَنْ نُؤْمِنَ لَكَ حَتَّى تَفْجُرَ لَنَا مِنَ الْأَرْضِ يَنْبُوعًا * أَوْ يَكُونَ لَكَ بَيْتٌ مِنْ زُخْرُفٍ...}}{{متن قرآن|وَقَالُوا لَوْلَا نُزِّلَ هَذَا الْقُرْآنُ عَلَى رَجُلٍ مِنَ الْقَرْيَتَيْنِ عَظِيمٍ}}؛
+# [[مال]]، تنها ملاک ارزش انسان، از نگاه [[مخالفان پیامبر]]: {{متن قرآن|وَقَالُوا لَنْ نُؤْمِنَ لَكَ حَتَّى تَفْجُرَ لَنَا مِنَ الْأَرْضِ يَنْبُوعًا * أَوْ يَكُونَ لَكَ بَيْتٌ مِنْ زُخْرُفٍ...}}{{متن قرآن|وَقَالُوا لَوْلَا نُزِّلَ هَذَا الْقُرْآنُ عَلَى رَجُلٍ مِنَ الْقَرْيَتَيْنِ عَظِيمٍ}}؛
-# [[هشدار]] [[خداوند]] درباره امتیاز‌طلبی [[منافقان]]، برخورد بی‌ادبانه و [[طعن]] برخی از آنان نسبت به [[پیامبر]] در شکل تقسیم [[بیت‌المال]] و [[لزوم]] [[خشنود]] بودن به عطایای [[پیامبر]] از [[بیت‌المال]]: {{متن قرآن|وَمِنْهُمْ مَنْ يَلْمِزُكَ فِي الصَّدَقَاتِ فَإِنْ أُعْطُوا مِنْهَا رَضُوا وَإِنْ لَمْ يُعْطَوْا مِنْهَا إِذَا هُمْ يَسْخَطُونَ * وَلَوْ أَنَّهُمْ رَضُوا مَا آتَاهُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَقَالُوا حَسْبُنَا اللَّهُ سَيُؤْتِينَا اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ وَرَسُولُهُ إِنَّا إِلَى اللَّهِ رَاغِبُونَ}} [[منافقان]]، هرگز به [[حق]] خود [[راضی]] نیستند و می‌خواهند از [[منافع]] عمومی هر چه بیش‌تر بهره ببرند و [[دوستی]] و [[دشمنی]] آنان نیز بر محور [[منافع]] دور می‌زند و از هر کس از [[مال]] [[دنیا]] بیش‌تر به آنان بدهد، [[راضی]] می‌شوند و از هر کس [[عدالت]] و [[حق]] را رعایت کند، به [[خشم]] می‌آیند.
+# [[هشدار]] [[خداوند]] درباره امتیاز‌طلبی [[منافقان]]، برخورد بی‌ادبانه و [[طعن]] برخی از آنان نسبت به [[پیامبر]] در شکل تقسیم [[بیت‌المال]] و [[لزوم]] [[خشنود]] بودن به عطایای [[پیامبر]] از [[بیت‌المال]]: {{متن قرآن|وَمِنْهُمْ مَنْ يَلْمِزُكَ فِي الصَّدَقَاتِ فَإِنْ أُعْطُوا مِنْهَا رَضُوا وَإِنْ لَمْ يُعْطَوْا مِنْهَا إِذَا هُمْ يَسْخَطُونَ * وَلَوْ أَنَّهُمْ رَضُوا مَا آتَاهُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَقَالُوا حَسْبُنَا اللَّهُ سَيُؤْتِينَا اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ وَرَسُولُهُ إِنَّا إِلَى اللَّهِ رَاغِبُونَ}} [[منافقان]]، هرگز به [[حق]] خود [[راضی]] نیستند و می‌خواهند از منافع عمومی هر چه بیش‌تر بهره ببرند و [[دوستی]] و [[دشمنی]] آنان نیز بر محور منافع دور می‌زند و از هر کس از [[مال]] [[دنیا]] بیش‌تر به آنان بدهد، [[راضی]] می‌شوند و از هر کس [[عدالت]] و [[حق]] را رعایت کند، به [[خشم]] می‌آیند.
 == [[مال]] تنها وسیله چرخش بین طبقات مختلف ==
@@ خط ۳۵: / خط ۳۵: @@
 #{{متن قرآن|سَبَّحَ لِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ وَهُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ * وَمَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْهُمْ فَمَا أَوْجَفْتُمْ عَلَيْهِ مِنْ خَيْلٍ وَلَا رِكَابٍ وَلَكِنَّ اللَّهَ يُسَلِّطُ رُسُلَهُ عَلَى مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ}}<ref>«آنچه در آسمان‌ها و آنچه در زمین است خداوند را به پاکی می‌ستاید و او پیروزمند فرزانه است * و آنچه خداوند به پیامبرش از (دارایی) آنان (به غنیمت) بازگرداند چیزی نبود که شما برای (به دست آوردن) آن، اسبان و شترانی دوانده باشید ولی خداوند پیامبرانش را بر هر کس بخواهد چیره می‌گرداند و خداوند بر هر کاری تواناست» سوره حشر، آیه ۱ و ۶.</ref>.
 #{{متن قرآن|مَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْ أَهْلِ الْقُرَى فَلِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ وَلِذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَابْنِ السَّبِيلِ كَيْ لَا يَكُونَ دُولَةً بَيْنَ الْأَغْنِيَاءِ مِنْكُمْ وَمَا آتَاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَمَا نَهَاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقَابِ}}<ref>«آنچه خداوند از (دارایی‌های) اهل این شهرها بر پیامبرش (به غنیمت) بازگرداند از آن خداوند و پیامبر و خویشاوند و یتیمان و مستمندان و در راه مانده است تا میان توانگران شما دست به دست نگردد و آنچه پیامبر به شما می‌دهد بگیرید و از آنچه شما را از آن باز می‌دارد دست بکشید و از خداوند پروا کنید که خداوند، سخت کیفر است» سوره حشر، آیه ۷.</ref>.
-نکته: {{متن قرآن|كَيْ لَا يَكُونَ دُولَةً بَيْنَ الْأَغْنِيَاءِ مِنْكُمْ}} یعنی حکمی که ما درباره مسأله “فیء” و تقسیم آن کردیم، تنها برای این بود که این [[اموال]] [[عظیم]] دست به دست میان [[ثروتمندان]] شما نگردد، و [[نیازمندان]] از آن [[محروم]] نشوند {{متن قرآن|كَيْ لَا يَكُونَ دُولَةً بَيْنَ الْأَغْنِيَاءِ مِنْكُمْ}} جمعی از [[مفسران]] برای این جمله مخصوصاً [[شأن]] نزولی ذکر کرده‌اند: بعد از ماجرای [[بنی‌نضیر]] جمعی از رؤسای [[مسلمین]] [[خدمت]] [[پیامبر]] {{صل}} آمدند و عرض کردند: [[برگزیده]] خود، و یک چهارم از این [[غنائم]] را برگیر، و بقیه را در [[اختیار]] ما بگذار، تا در میان خود تقسیم کنیم، آن‌گونه که در زمان [[جاهلیت]] قبل از [[اسلام]] بود! [[آیه]] فوق نازل شد و به آنها اخطار کرد: نباید این [[اموال]] [[دست]] به دست میان [[اغنیا]] بگردد!
-این [[آیه]] یک اصل اساسی را در [[اقتصاد]] [[اسلامی]] بازگو می‌کند و آن اینکه جهت‌گیری [[اقتصاد]] [[اسلامی]] چنین است که در عین [[احترام]] به “مالکیت خصوصی” برنامه را طوری تنظیم کرده که [[اموال]] و [[ثروت‌ها]] متمرکز در دست گروهی محدود نشود که پیوسته در میان آنها دست به دست بگردد. البته این به آن معنی نیست که ما پیش خود [[قوانین]] وضع کنیم و [[ثروت‌ها]] را از گروهی بگیریم و به گروه دیگری بدهیم، بلکه منظور این است که اگر [[مقررات اسلامی]] در زمینه تحصیل [[ثروت]] و همچنین مالیات‌هایی همچون [[خمس]] و [[زکات]] و [[خراج]] و غیر آن و [[احکام]] [[بیت‌المال]] و [[انفال]] درست پیاده شود خود به خود چنین نتیجه‌ای را خواهد داد که در عین [[احترام]] به تلاش‌های فردی مصالح جمع تأمین خواهد شد، و از دو قطبی شدن [[جامعه]] “اقلیتی ثروتمند و اکثریتی فقیر” جلوگیری می‌کند. و در پایان [[آیه]] می‌فرماید: آن‌چه را [[رسول خدا]] برای شما آورده است بگیرید، و [[اجرا]] کنید، و آن‌چه را از آن [[نهی]] کرده از آن خودداری نمایید و [[تقوای الهی]] را پیشه کنید که [[خداوند]] شدید العقاب است {{متن قرآن|وَمَا آتَاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَمَا نَهَاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقَابِ}}<ref>تفسیر نمونه، ج۲۳، ص۵۰۶.</ref>.
+نکته: {{متن قرآن|كَيْ لَا يَكُونَ دُولَةً بَيْنَ الْأَغْنِيَاءِ مِنْكُمْ}} یعنی حکمی که ما درباره مسأله “فیء” و تقسیم آن کردیم، تنها برای این بود که این [[اموال]] عظیم دست به دست میان [[ثروتمندان]] شما نگردد، و [[نیازمندان]] از آن [[محروم]] نشوند {{متن قرآن|كَيْ لَا يَكُونَ دُولَةً بَيْنَ الْأَغْنِيَاءِ مِنْكُمْ}} جمعی از [[مفسران]] برای این جمله مخصوصاً [[شأن]] نزولی ذکر کرده‌اند: بعد از ماجرای [[بنی‌نضیر]] جمعی از رؤسای [[مسلمین]] خدمت [[پیامبر]] {{صل}} آمدند و عرض کردند: [[برگزیده]] خود، و یک چهارم از این [[غنائم]] را برگیر، و بقیه را در [[اختیار]] ما بگذار، تا در میان خود تقسیم کنیم، آن‌گونه که در زمان [[جاهلیت]] قبل از [[اسلام]] بود! [[آیه]] فوق نازل شد و به آنها اخطار کرد: نباید این [[اموال]] [[دست]] به دست میان اغنیا بگردد!
+این [[آیه]] یک اصل اساسی را در [[اقتصاد]] [[اسلامی]] بازگو می‌کند و آن اینکه جهت‌گیری [[اقتصاد]] [[اسلامی]] چنین است که در عین [[احترام]] به “مالکیت خصوصی” برنامه را طوری تنظیم کرده که [[اموال]] و [[ثروت‌ها]] متمرکز در دست گروهی محدود نشود که پیوسته در میان آنها دست به دست بگردد. البته این به آن معنی نیست که ما پیش خود [[قوانین]] وضع کنیم و [[ثروت‌ها]] را از گروهی بگیریم و به گروه دیگری بدهیم، بلکه منظور این است که اگر [[مقررات اسلامی]] در زمینه تحصیل [[ثروت]] و همچنین مالیات‌هایی همچون [[خمس]] و [[زکات]] و [[خراج]] و غیر آن و [[احکام]] [[بیت‌المال]] و [[انفال]] درست پیاده شود خود به خود چنین نتیجه‌ای را خواهد داد که در عین [[احترام]] به تلاش‌های فردی مصالح جمع تأمین خواهد شد، و از دو قطبی شدن [[جامعه]] “اقلیتی ثروتمند و اکثریتی فقیر” جلوگیری می‌کند. و در پایان [[آیه]] می‌فرماید: آن‌چه را [[رسول خدا]] برای شما آورده است بگیرید، و اجرا کنید، و آن‌چه را از آن [[نهی]] کرده از آن خودداری نمایید و [[تقوای الهی]] را پیشه کنید که [[خداوند]] شدید العقاب است {{متن قرآن|وَمَا آتَاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَمَا نَهَاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقَابِ}}<ref>تفسیر نمونه، ج۲۳، ص۵۰۶.</ref>.
 '''نتیجه''': در [[آیات]] فوق این موضوعات مطرح گردیده است:
@@ خط ۴۳: / خط ۴۴: @@
 # تصمیم‌گیری در چگونگی تقسیم و صرف [[بیت‌المال]]، از [[شئون پیامبر]] و [[لزوم]] [[رضایت]] در برابر تقسیم‌های [[پیامبر]] و عدم دخالت در آن تصمیم‌ها از طرف [[مسلمین]]: {{متن قرآن|وَمِنْهُمْ مَنْ يَلْمِزُكَ فِي الصَّدَقَاتِ فَإِنْ أُعْطُوا مِنْهَا رَضُوا وَإِنْ لَمْ يُعْطَوْا مِنْهَا إِذَا هُمْ يَسْخَطُونَ * وَلَوْ أَنَّهُمْ رَضُوا مَا آتَاهُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَقَالُوا حَسْبُنَا اللَّهُ سَيُؤْتِينَا اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ وَرَسُولُهُ إِنَّا إِلَى اللَّهِ رَاغِبُونَ}}{{متن قرآن|وَآتِ ذَا الْقُرْبَى حَقَّهُ وَالْمِسْكِينَ وَابْنَ السَّبِيلِ وَلَا تُبَذِّرْ تَبْذِيرًا}} {{متن قرآن|فَآتِ ذَا الْقُرْبَى حَقَّهُ وَالْمِسْكِينَ وَابْنَ السَّبِيلِ ذَلِكَ خَيْرٌ لِلَّذِينَ يُرِيدُونَ وَجْهَ اللَّهِ وَأُولَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ}}؛
 # [[پیامبر]] موظف به رعایت [[اعتدال]]، در تقسیم [[بیت‌المال]]: {{متن قرآن|وَآتِ ذَا الْقُرْبَى حَقَّهُ وَالْمِسْكِينَ وَابْنَ السَّبِيلِ وَلَا تُبَذِّرْ تَبْذِيرًا * وَإِمَّا تُعْرِضَنَّ عَنْهُمُ ابْتِغَاءَ رَحْمَةٍ مِنْ رَبِّكَ تَرْجُوهَا فَقُلْ لَهُمْ قَوْلًا مَيْسُورًا * وَلَا تَجْعَلْ يَدَكَ مَغْلُولَةً إِلَى عُنُقِكَ وَلَا تَبْسُطْهَا كُلَّ الْبَسْطِ فَتَقْعُدَ مَلُومًا مَحْسُورًا}}؛
-# [[پیامبر]] موظف به برخورد مناسب با [[خویشاوندان]]، [[مسکینان]] در راه ماندگان با گفتاری نرم، در صورت [[ناتوانی]] از [[ادای حقوق]] آنها از [[بیت‌المال]]: {{متن قرآن|وَإِمَّا تُعْرِضَنَّ عَنْهُمُ ابْتِغَاءَ رَحْمَةٍ مِنْ رَبِّكَ تَرْجُوهَا فَقُلْ لَهُمْ قَوْلًا مَيْسُورًا}}؛
+# [[پیامبر]] موظف به برخورد مناسب با [[خویشاوندان]]، [[مسکینان]] در راه ماندگان با گفتاری نرم، در صورت [[ناتوانی]] از ادای حقوق آنها از [[بیت‌المال]]: {{متن قرآن|وَإِمَّا تُعْرِضَنَّ عَنْهُمُ ابْتِغَاءَ رَحْمَةٍ مِنْ رَبِّكَ تَرْجُوهَا فَقُلْ لَهُمْ قَوْلًا مَيْسُورًا}}؛
 # [[پیامبر]] و [[پیامبران الهی]] مبرّا از [[خیانت]] در [[بیت‌المال]] و به [[مجازات]] رسیدن خیانتکاران در [[اموال]] [[بیت‌المال]]، در [[قیامت]]: {{متن قرآن|وَمَا كَانَ لِنَبِيٍّ أَنْ يَغُلَّ وَمَنْ يَغْلُلْ يَأْتِ بِمَا غَلَّ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ثُمَّ تُوَفَّى كُلُّ نَفْسٍ مَا كَسَبَتْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ}}؛
-# [[پیامبر]] صاحب [[اختیار]] [[مصرف]] فئ، از [[اموال]] [[بیت‌المال]]، در موارد [[تعیین]] شده از جانب [[خداوند]] و یک ششم [[مال]] فئ سهم [[پیامبر]]: {{متن قرآن|مَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْ أَهْلِ الْقُرَى فَلِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ وَلِذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَابْنِ السَّبِيلِ كَيْ لَا يَكُونَ دُولَةً بَيْنَ الْأَغْنِيَاءِ مِنْكُمْ وَمَا آتَاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَمَا نَهَاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقَابِ}}؛
+# [[پیامبر]] صاحب [[اختیار]] [[مصرف]] فئ، از [[اموال]] [[بیت‌المال]]، در موارد تعیین شده از جانب [[خداوند]] و یک ششم [[مال]] فئ سهم [[پیامبر]]: {{متن قرآن|مَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْ أَهْلِ الْقُرَى فَلِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ وَلِذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَابْنِ السَّبِيلِ كَيْ لَا يَكُونَ دُولَةً بَيْنَ الْأَغْنِيَاءِ مِنْكُمْ وَمَا آتَاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَمَا نَهَاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقَابِ}}؛
 # [[اموال]] [[انفال]] در [[اختیار]] [[خدا]] و [[پیامبر]]: {{متن قرآن|يَسْأَلُونَكَ عَنِ الْأَنْفَالِ قُلِ الْأَنْفَالُ لِلَّهِ وَالرَّسُولِ...}}
-# [[راه خدا]]، راه [[پیامبر]]، [[ذی القربی]]، [[یتیمان]]، بینوایان، در راه ماندگان، از [[خاندان پیامبر]] مصارف [[تعیین]] شده برای [[غنیمت]] از [[اموال]] [[بیت‌المال]]: {{متن قرآن|وَاعْلَمُوا أَنَّمَا غَنِمْتُمْ مِنْ شَيْءٍ فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ وَلِلرَّسُولِ وَلِذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَابْنِ السَّبِيلِ إِنْ كُنْتُمْ آمَنْتُمْ بِاللَّهِ وَمَا أَنْزَلْنَا عَلَى عَبْدِنَا يَوْمَ الْفُرْقَانِ يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعَانِ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ}}؛
+# [[راه خدا]]، راه [[پیامبر]]، [[ذی القربی]]، [[یتیمان]]، بینوایان، در راه ماندگان، از [[خاندان پیامبر]] مصارف تعیین شده برای [[غنیمت]] از [[اموال]] [[بیت‌المال]]: {{متن قرآن|وَاعْلَمُوا أَنَّمَا غَنِمْتُمْ مِنْ شَيْءٍ فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ وَلِلرَّسُولِ وَلِذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَابْنِ السَّبِيلِ إِنْ كُنْتُمْ آمَنْتُمْ بِاللَّهِ وَمَا أَنْزَلْنَا عَلَى عَبْدِنَا يَوْمَ الْفُرْقَانِ يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعَانِ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ}}؛
 # قرار گرفتن [[اموال]] باقی مانده از [[بنی‌نضیر]]، در اختیارپیامبر به نام “فئ” پس از [[تبعید]] آنان از [[مدینه]]: {{متن قرآن|وَمَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْهُمْ فَمَا أَوْجَفْتُمْ عَلَيْهِ مِنْ خَيْلٍ وَلَا رِكَابٍ وَلَكِنَّ اللَّهَ يُسَلِّطُ رُسُلَهُ عَلَى مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ}} البته درست است که [[اموال]] در [[اختیار]] [[پیامبر]] قرار گرفته ولی مصارف آن در [[آیه]] بعدی (۷ [[حشر]]) مشخص شده است {{متن قرآن|مَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْ أَهْلِ الْقُرَى فَلِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ وَلِذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَابْنِ السَّبِيلِ}}.
@@ خط ۶۳: / خط ۶۴: @@
 #{{متن قرآن|إِذْ قَالَ لَهُمْ شُعَيْبٌ أَلَا تَتَّقُونَ * وَمَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ إِنْ أَجْرِيَ إِلَّا عَلَى رَبِّ الْعَالَمِينَ}}<ref>«(یاد کن) آنگاه (را) که شعیب به آنان گفت: آیا پرهیزگاری نمی‌ورزید؟ * و من از شما برای این (پیامبری) پاداشی نمی‌خواهم، پاداش من جز با پروردگار جهانیان نیست» سوره شعراء، آیه ۱۷۷ و ۱۸۰.</ref>.
-'''نکته''': در [[آیات]] فوق بر این مسئله تاکید شده که [[پیامبر]] و [[پیامبران]] منزّه از درخواست کم‌ترین [[مال]] از [[مردم]]، برای [[ابلاغ]] رسالتشان هستند: {{متن قرآن|قُلْ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا...}}، {{متن قرآن|يَا قَوْمِ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِنْ أَجْرِيَ إِلَّا عَلَى الَّذِي فَطَرَنِي أَفَلَا تَعْقِلُونَ}} بی‌گمان [[پیامبر اسلام]] مانند همه [[پیامبران]] خواهان [[اجر]] و مزدی برای [[رسالت]] خود نیست و آنان این راه را برای کسب [[مال]] برنگزیدند. همه آنان بر این نکته تأکید داشتند که [[پاداش]] آنان بر [[پروردگار]] است. در این [[آیات]] گویا [[خداوند]] خواسته است بفرماید: [[هدایت]] الاهیِ که انبیای پیش از تو، به آن [[هدایت]] شدند، [[پیروی]] کن و [[اهل]] عالم را هم [[تذکر]] بده تا همه، آن را [[پیروی]] کنند، و از ایشان درخواست [[مزد رسالت]] مکن، و این سفارشم را هم به ایشان برسان، تا خاطرشان آسوده شود، تا بدانند که از ایشان [[انتظار]] اجرتی نداری، چون اگر [[مردم]] این معنا را بدانند، که آنان [[اهل]] [[دنیا]] نیستند و کاری که انجام می‌دهند اهداف دیگری دارد، البته به [[دعوت]] تو خوشبین‌تر شده و زودتر دعوتت به ثمر می‌رسد، و تو هم از [[تهمت]] [[مال]] خواهی دورتر خواهی بود. [[خدای تعالی]] عین این حرف را از [[حضرت نوح]]، [[شعیب]]، [[هود]] و انبیای بعد از وی نیز حکایت کرده است.
+'''نکته''': در [[آیات]] فوق بر این مسئله تاکید شده که [[پیامبر]] و [[پیامبران]] منزّه از درخواست کم‌ترین [[مال]] از [[مردم]]، برای [[ابلاغ]] رسالتشان هستند: {{متن قرآن|قُلْ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا...}}، {{متن قرآن|يَا قَوْمِ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِنْ أَجْرِيَ إِلَّا عَلَى الَّذِي فَطَرَنِي أَفَلَا تَعْقِلُونَ}} بی‌گمان [[پیامبر اسلام]] مانند همه [[پیامبران]] خواهان [[اجر]] و مزدی برای [[رسالت]] خود نیست و آنان این راه را برای کسب [[مال]] برنگزیدند. همه آنان بر این نکته تأکید داشتند که [[پاداش]] آنان بر [[پروردگار]] است. در این [[آیات]] گویا [[خداوند]] خواسته است بفرماید: [[هدایت]] الاهیِ که انبیای پیش از تو، به آن [[هدایت]] شدند، [[پیروی]] کن و [[اهل]] عالم را هم [[تذکر]] بده تا همه، آن را [[پیروی]] کنند، و از ایشان درخواست مزد رسالت مکن و این سفارشم را هم به ایشان برسان، تا خاطرشان آسوده شود، تا بدانند که از ایشان [[انتظار]] اجرتی نداری، چون اگر [[مردم]] این معنا را بدانند، که آنان [[اهل]] [[دنیا]] نیستند و کاری که انجام می‌دهند اهداف دیگری دارد، البته به [[دعوت]] تو خوشبین‌تر شده و زودتر دعوتت به ثمر می‌رسد، و تو هم از [[تهمت]] [[مال]] خواهی دورتر خواهی بود. [[خدای تعالی]] عین این حرف را از [[حضرت نوح]]، [[شعیب]]، [[هود]] و انبیای بعد از وی نیز حکایت کرده است.
 نکته دیگر این [[آیات]] این است که افزون بر این که [[پیامبر]] توقع خواسته‌ای ندارد، این مسئله باید اعلام شود. [[ریا]] نیست که [[پیامبر]] [[اخلاص]] خود را اعلام کند، این نوعی جهت‌گیری مناسب با [[رسالت]] [[پیامبران]] است.
@@ خط ۷۸: / خط ۸۰: @@
 # علاقه و [[حبّ]] به [[مال]]، زمینه [[انحراف]] و [[غفلت]] [[انسان]] از [[فرمان خدا]] و [[رسول]]: {{متن قرآن|قُلْ إِنْ كَانَ آبَاؤُكُمْ وَأَبْنَاؤُكُمْ وَإِخْوَانُكُمْ وَأَزْوَاجُكُمْ وَعَشِيرَتُكُمْ وَأَمْوَالٌ اقْتَرَفْتُمُوهَا وَتِجَارَةٌ تَخْشَوْنَ كَسَادَهَا وَمَسَاكِنُ تَرْضَوْنَهَا أَحَبَّ إِلَيْكُمْ مِنَ اللَّهِ وَرَسُولِهِ وَجِهَادٍ فِي سَبِيلِهِ فَتَرَبَّصُوا حَتَّى يَأْتِيَ اللَّهُ بِأَمْرِهِ وَاللَّهُ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الْفَاسِقِينَ}}؛
 # [[دنیاگرایی]] و مال‌پرستی، عامل اساسی در [[مخالفت]] با [[حق]] و [[پیامبر]]: {{متن قرآن|وَلَمَّا جَاءَهُمُ الْحَقُّ قَالُوا هَذَا سِحْرٌ وَإِنَّا بِهِ كَافِرُونَ * وَقَالُوا لَوْلَا نُزِّلَ هَذَا الْقُرْآنُ عَلَى رَجُلٍ مِنَ الْقَرْيَتَيْنِ عَظِيمٍ}}؛
-# ادعای سرگرمی به [[مال]]، بهانه [[تخلف]] [[اعراب]]، از [[همراهی]] [[پیامبر]]: {{متن قرآن|سَيَقُولُ لَكَ الْمُخَلَّفُونَ مِنَ الْأَعْرَابِ شَغَلَتْنَا...}}؛
+# ادعای سرگرمی به [[مال]]، بهانه تخلف [[اعراب]]، از [[همراهی]] [[پیامبر]]: {{متن قرآن|سَيَقُولُ لَكَ الْمُخَلَّفُونَ مِنَ الْأَعْرَابِ شَغَلَتْنَا...}}؛
-# [[گریز]] از [[مرگ]] و [[گمان]] عدم بازگشت [[مؤمنان]] از [[سفر]] [[حدیبیه]]، عامل [[تخلف]] [[اعراب]] از [[همراهی]] [[پیامبر]] نه مشغول بودن به [[اموال]]: {{متن قرآن|بَلْ ظَنَنْتُمْ أَنْ لَنْ يَنْقَلِبَ الرَّسُولُ وَالْمُؤْمِنُونَ إِلَى أَهْلِيهِمْ أَبَدًا وَزُيِّنَ ذَلِكَ فِي قُلُوبِكُمْ وَظَنَنْتُمْ ظَنَّ السَّوْءِ وَكُنْتُمْ قَوْمًا بُورًا}}؛
+# گریز از [[مرگ]] و [[گمان]] عدم بازگشت [[مؤمنان]] از [[سفر]] [[حدیبیه]]، عامل تخلف [[اعراب]] از [[همراهی]] [[پیامبر]] نه مشغول بودن به [[اموال]]: {{متن قرآن|بَلْ ظَنَنْتُمْ أَنْ لَنْ يَنْقَلِبَ الرَّسُولُ وَالْمُؤْمِنُونَ إِلَى أَهْلِيهِمْ أَبَدًا وَزُيِّنَ ذَلِكَ فِي قُلُوبِكُمْ وَظَنَنْتُمْ ظَنَّ السَّوْءِ وَكُنْتُمْ قَوْمًا بُورًا}}؛
 # [[خداوند]]، تبدیل‌کننده [[تنگدستی]] [[پیامبر]] به [[بی‌نیازی]] وی از دیگران و [[مال]] [[خدیجه]] وسیله غنای [[پیامبر]]: {{متن قرآن|وَوَجَدَكَ عَائِلًا فَأَغْنَى}}؛
-# [[کناره‌گیری]] [[پیامبر]] از تهیدستان [[مؤمن]] به جهت بهره‌گیری از [[ثروت]] [[توانگران]] برای [[اسلام]]، مورد [[نهی]] [[خداوند]]: {{متن قرآن|...وَلَا تَعْدُ عَيْنَاكَ عَنْهُمْ تُرِيدُ زِينَةَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَلَا تُطِعْ مَنْ أَغْفَلْنَا قَلْبَهُ عَنْ ذِكْرِنَا وَاتَّبَعَ هَوَاهُ وَكَانَ أَمْرُهُ فُرُطًا}}؛
+# [[کناره‌گیری]] [[پیامبر]] از تهیدستان [[مؤمن]] به جهت بهره‌گیری از [[ثروت]] توانگران برای [[اسلام]]، مورد [[نهی]] [[خداوند]]: {{متن قرآن|...وَلَا تَعْدُ عَيْنَاكَ عَنْهُمْ تُرِيدُ زِينَةَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَلَا تُطِعْ مَنْ أَغْفَلْنَا قَلْبَهُ عَنْ ذِكْرِنَا وَاتَّبَعَ هَوَاهُ وَكَانَ أَمْرُهُ فُرُطًا}}؛
 # چشم نیاندوختن به [[اموال]] و مکنت‌های افراد ثروتمند و مرفه از [[وظایف]] [[پیامبر]] و [[رهبران]] [[اسلامی]]: {{متن قرآن|لَا تَمُدَّنَّ عَيْنَيْكَ إِلَى مَا مَتَّعْنَا بِهِ أَزْوَاجًا مِنْهُمْ وَلَا تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ وَاخْفِضْ جَنَاحَكَ لِلْمُؤْمِنِينَ}}؛
-# [[مؤمنان راستین]] درکنارپیامبر ازجمله جهادگران با [[مال]]: {{متن قرآن|لَكِنِ الرَّسُولُ وَالَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ جَاهَدُوا بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنْفُسِهِمْ وَأُولَئِكَ لَهُمُ الْخَيْرَاتُ وَأُولَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ}}<ref>[[محمد جعفر سعیدیان‌فر|سعیدیان‌فر]] و [[سید محمد علی ایازی|ایازی]]، [[فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۱ (کتاب)|فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم]]، ج۲، ص ۶۰۴.</ref>.
+# مؤمنان راستین درکنارپیامبر ازجمله جهادگران با [[مال]]: {{متن قرآن|لَكِنِ الرَّسُولُ وَالَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ جَاهَدُوا بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنْفُسِهِمْ وَأُولَئِكَ لَهُمُ الْخَيْرَاتُ وَأُولَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ}}<ref>[[محمد جعفر سعیدیان‌فر|سعیدیان‌فر]] و [[سید محمد علی ایازی|ایازی]]، [[فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۲ (کتاب)|فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۲]]، ص ۶۰۴.</ref>.
-== ثروت در قرآن ==
+== جایگاه ثروت نزد پیامبر ==
-منظور اولا ثروت و [[مال]] [[پیامبر]] است که سهم [[پیامبر]] در [[حیات]] مادی او چه اندازه است که از طریق [[خمس]] و فیئ به دست می‌آمده؛ زیرا حد ثروت او در هنگام [[مرگ]] مشخص بوده که چه اندازه از این [[دنیا]] برداشته و دیگری [[جایگاه]] [[ثروت]] در منظر [[پیامبر]] و در مرحله بعد [[ثروتمندان]] و شیوه برخورد [[پیامبر]] با آنان در [[سیره تبلیغی]] خود او ست به ویژه کسانی که به [[دلیل]] به خطر افتادن [[اموال]] خود به [[مخالفت]] با او بر می‌خواستند.
+منظور اولا ثروت و [[مال]] [[پیامبر]] است که سهم [[پیامبر]] در [[حیات]] مادی او چه اندازه است که از طریق [[خمس]] و فیئ به دست می‌آمده؛ زیرا حد ثروت او در هنگام [[مرگ]] مشخص بوده که چه اندازه از این [[دنیا]] برداشته و دیگری [[جایگاه]] [[ثروت]] در منظر [[پیامبر]] و در مرحله بعد [[ثروتمندان]] و شیوه برخورد [[پیامبر]] با آنان در سیره تبلیغی خود او ست به ویژه کسانی که به [[دلیل]] به خطر افتادن [[اموال]] خود به [[مخالفت]] با او بر می‌خواستند.
 == جایگاه ثروت ==
-#{{متن قرآن|ِ أَلْهَاكُمُ التَّكَاثُرُ}}<ref>«زیاده‌خواهی شما را سرگرم داشت،» سوره تکاثر، آیه ۱.</ref>
+#{{متن قرآن| أَلْهَاكُمُ التَّكَاثُرُ}}<ref>«زیاده‌خواهی شما را سرگرم داشت،» سوره تکاثر، آیه ۱.</ref>
 #{{متن قرآن|الْمُنَافِقُونَ وَالْمُنَافِقَاتُ بَعْضُهُمْ مِنْ بَعْضٍ يَأْمُرُونَ بِالْمُنْكَرِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمَعْرُوفِ وَيَقْبِضُونَ أَيْدِيَهُمْ نَسُوا اللَّهَ فَنَسِيَهُمْ إِنَّ الْمُنَافِقِينَ هُمُ الْفَاسِقُونَ}}<ref>«مردان و زنان منافق، همگون یکدیگرند که به کار ناپسند فرمان می‌دهند و از کار شایسته باز می‌دارند! و (در بخشش) ناخن خشکی می‌ورزند، خداوند را فراموش کرده‌اند و خداوند نیز آنان را از یاد برده است، بی‌گمان منافقانند که نافرمانند» سوره توبه، آیه ۶۷.</ref>؛ {{متن قرآن|كَالَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ كَانُوا أَشَدَّ مِنْكُمْ قُوَّةً وَأَكْثَرَ أَمْوَالًا وَأَوْلَادًا فَاسْتَمْتَعُوا بِخَلَاقِهِمْ فَاسْتَمْتَعْتُمْ بِخَلَاقِكُمْ كَمَا اسْتَمْتَعَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ بِخَلَاقِهِمْ وَخُضْتُمْ كَالَّذِي خَاضُوا أُولَئِكَ حَبِطَتْ أَعْمَالُهُمْ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَأُولَئِكَ هُمُ الْخَاسِرُونَ}}<ref>«(حال و روز شما منافقان) همانند پیشینیانتان (است) که نیرومندتر و داراتر و پرفرزندتر از شما بودند؛ آنان بهره خویش بردند شما نیز بهره خویش گرفتید همچون کسانی که پیش از شما به بهره خویش رسیدند و (در یاوه گویی) فرو رفتید چنانکه آنان فرو رفتند؛ آنانند که کرد» سوره توبه، آیه ۶۹.</ref>
 #{{متن قرآن|وَمَا أَرْسَلْنَا فِي قَرْيَةٍ مِنْ نَذِيرٍ إِلَّا قَالَ مُتْرَفُوهَا إِنَّا بِمَا أُرْسِلْتُمْ بِهِ كَافِرُونَ * وَقَالُوا نَحْنُ أَكْثَرُ أَمْوَالًا وَأَوْلَادًا وَمَا نَحْنُ بِمُعَذَّبِينَ * قُلْ إِنَّ رَبِّي يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَشَاءُ وَيَقْدِرُ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ}}<ref>«و ما در هیچ شهری، بیم‌دهنده‌ای نفرستادیم مگر که کامرانان آن (شهر) گفتند: ما منکر پیام رسالت شماییم * و گفتند: که ما دارایی و فرزند بیشتری داریم و ما را عذاب نخواهند کرد * بگو: بی‌گمان پروردگارم برای هر کس که بخواهد روزی را فراخ یا تنگ می‌گرداند اما بیشتر مردم نمی‌دانند» سوره سبأ، آیه ۳۴-۳۶.</ref>.
@@ خط ۹۵: / خط ۹۷: @@
 '''نکات''':
-# افزون‌طلبی در ثروت و تکیه برکمیت آن و [[فرزندان]] و افراد [[قبیله]]، مورد [[توبیخ]] [[خداوند]] با توجه دادن به [[معاد]] و [[مسئولیت]] پاسخ گوئی در برابر [[نعمت‌ها]] {{متن قرآن|أَلْهَاكُمُ التَّكَاثُرُ}}<ref>«زیاده‌خواهی شما را سرگرم داشت،» سوره تکاثر، آیه ۱.</ref>.
+# افزون‌طلبی در ثروت و تکیه برکمیت آن و [[فرزندان]] و افراد [[قبیله]]، مورد توبیخ [[خداوند]] با توجه دادن به [[معاد]] و [[مسئولیت]] پاسخ گوئی در برابر [[نعمت‌ها]] {{متن قرآن|أَلْهَاكُمُ التَّكَاثُرُ}}<ref>«زیاده‌خواهی شما را سرگرم داشت،» سوره تکاثر، آیه ۱.</ref>.
 # [[منافقان]] در مقابل [[پیامبر]] و [[دعوت]] در [[اندیشه]] استفاده از ثروت خود: {{متن قرآن|الْمُنَافِقُونَ وَالْمُنَافِقَاتُ بَعْضُهُمْ مِنْ بَعْضٍ}}<ref>«مردان و زنان منافق، همگون یکدیگرند که به کار ناپسند فرمان می‌دهند و از کار شایسته باز می‌دارند! و (در بخشش) ناخن خشکی می‌ورزند، خداوند را فراموش کرده‌اند و خداوند نیز آنان را از یاد برده است، بی‌گمان منافقانند که نافرمانند» سوره توبه، آیه ۶۷.</ref>... {{متن قرآن|وَيَقْبِضُونَ أَيْدِيَهُمْ}}<ref>«مردان و زنان منافق، همگون یکدیگرند که به کار ناپسند فرمان می‌دهند و از کار شایسته باز می‌دارند! و (در بخشش) ناخن خشکی می‌ورزند، خداوند را فراموش کرده‌اند و خداوند نیز آنان را از یاد برده است، بی‌گمان منافقانند که نافرمانند» سوره توبه، آیه ۶۷.</ref> و هشدار [[عبرت]] آموز [[خداوند]] به آنان که پیش از آنان کسانی بودند که ثروت و [[قدرت]] بیشتری داشتند و با تکیه برآن در مقابل [[دعوت]] [[توحیدی]] [[پیامبران]] ایستادند: {{متن قرآن|كَالَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ كَانُوا أَشَدَّ مِنْكُمْ قُوَّةً وَأَكْثَرَ أَمْوَالًا وَأَوْلَادًا فَاسْتَمْتَعُوا بِخَلَاقِهِمْ}}<ref>«(حال و روز شما منافقان) همانند پیشینیانتان (است) که نیرومندتر و داراتر و پرفرزندتر از شما بودند؛ آنان بهره خویش بردند شما نیز بهره خویش گرفتید همچون کسانی که پیش از شما به بهره خویش رسیدند و (در یاوه گویی) فرو رفتید چنانکه آنان فرو رفتند؛ آنانند که کرد» سوره توبه، آیه ۶۹.</ref> و [[اعمال]] آنان در [[دنیا]] و [[آخرت]] - حبط - نابود شد: {{متن قرآن|أُولَئِكَ حَبِطَتْ أَعْمَالُهُمْ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَأُولَئِكَ هُمُ الْخَاسِرُونَ}}<ref>«(حال و روز شما منافقان) همانند پیشینیانتان (است) که نیرومندتر و داراتر و پرفرزندتر از شما بودند؛ آنان بهره خویش بردند شما نیز بهره خویش گرفتید همچون کسانی که پیش از شما به بهره خویش رسیدند و (در یاوه گویی) فرو رفتید چنانکه آنان فرو رفتند؛ آنانند که کرد» سوره توبه، آیه ۶۹.</ref>.
 # مترفین افزون طلب با تکیه برنظام ارزشی ثروت و [[قدرت]] در مقابل [[دعوت]] پیامبراسلام و [[پیامبران پیشین]]: {{متن قرآن|وَمَا أَرْسَلْنَا فِي قَرْيَةٍ مِنْ نَذِيرٍ إِلَّا قَالَ مُتْرَفُوهَا إِنَّا بِمَا أُرْسِلْتُمْ بِهِ كَافِرُونَ}}<ref>«و ما در هیچ شهری، بیم‌دهنده‌ای نفرستادیم مگر که کامرانان آن (شهر) گفتند: ما منکر پیام رسالت شماییم» سوره سبأ، آیه ۳۴.</ref>... {{متن قرآن|وَقَالُوا نَحْنُ أَكْثَرُ أَمْوَالًا وَأَوْلَادًا}}<ref>«و گفتند: که ما دارایی و فرزند بیشتری داریم و ما را عذاب نخواهند کرد» سوره سبأ، آیه ۳۵.</ref>.