بحث:قدرت الهی: تفاوت میان نسخه‌ها

==مقدمه==

*"[[قادر]]" موجودی است که فعل و ترک برای او برابر است؛ بدین معنا که اگر خواهد، می‌کند و اگر خواهد، نمی‌کند<ref>الالهیات‌، ۱/ ۱۳۳ و ۱۳۴.</ref>.

*[[قرآن کریم]] در [[آیات]] بسیاری، از قدرت [[خداوند]] سخن گفته است؛ مثلًا: قدرت و [[سلطه]] مطلق او در [[رستاخیز]] [[ظهور]] می‌کند<ref>{{متن قرآن|يَوْمَ هُم بَارِزُونَ لا يَخْفَى عَلَى اللَّهِ مِنْهُمْ شَيْءٌ لِّمَنِ الْمُلْكُ الْيَوْمَ لِلَّهِ الْوَاحِدِ الْقَهَّارِ}}؛ سوره غافر، آیه ۱۶.</ref> و [[آسمان‌ها]] و [[زمین]] به دست قدرت اویند<ref>{{متن قرآن| لِلَّهِ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ وَمَا فِيهِنَّ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ }}؛ سوره مائده، آیه ۱۲۰.</ref> و او پیوسته با قدرت خویش، [[آسمان‌ها]] را می‌گستراند<ref>{{متن قرآن|وَالسَّمَاء بَنَيْنَاهَا بِأَيْدٍ وَإِنَّا لَمُوسِعُونَ}}؛ سوره ذاریات، آیه ۴۷.</ref> و قدرت‌ها، همه، از قدرت او سرچشمه می‌گیرند<ref>{{متن قرآن|قُلْ مَن بِيَدِهِ مَلَكُوتُ كُلِّ شَيْءٍ وَهُوَ يُجِيرُ وَلا يُجَارُ عَلَيْهِ إِن كُنتُمْ تَعْلَمُونَ}}؛ سوره مؤمنون، آیه ۸۸.</ref> و او بر همه چیز [[قادر]] است<ref>{{متن قرآن|ذَلِكَ الْكِتَابُ لاَ رَيْبَ فِيهِ هُدًى لِّلْمُتَّقِينَ}}؛ سوره بقره، آیه ۲، {{متن قرآن|وَدَّ كَثِيرٌ مِّنْ أَهْلِ الْكِتَابِ لَوْ يَرُدُّونَكُم مِّن بَعْدِ إِيمَانِكُمْ كُفَّاراً حَسَدًا مِّنْ عِندِ أَنفُسِهِم مِّن بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمُ الْحَقُّ فَاعْفُواْ وَاصْفَحُواْ حَتَّى يَأْتِيَ اللَّهُ بِأَمْرِهِ إِنَّ اللَّهَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ }}، آیه ۱۰۹، {{متن قرآن|وَلِكُلٍّ وِجْهَةٌ هُوَ مُوَلِّيهَا فَاسْتَبِقُواْ الْخَيْرَاتِ أَيْنَ مَا تَكُونُواْ يَأْتِ بِكُمُ اللَّهُ جَمِيعًا إِنَّ اللَّهَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ }}،

*از دیرباز پرسش‌هایی معماگونه در باره قدرت [[خداوند]] مطرح کرده‌اند. [[پرسش‌ها]] را به گونه‌ای ساخته‌اند که هرگونه پاسخ مثبت و منفی به آنها، موجب [[انکار]] قدرت مطلق [[خداوند]] شود؛ مثلًا اینکه آیا [[خدا]] می‌تواند سنگی بیافریند که نتواند آن را بردارد، یا آیا می‌تواند موجودی بیافریند که نتواند نابودش کند.

*اما پاسخی که [[متکلمان]] به این معماها داده‌اند، این است که [[قدرت خدا]] محدودیت ندارد؛ ولی آن فرض‌ها نیز محال عقلی‌اند و شدنی نیستند. تحقق چنین فرض‌هایی مستلزم اجتماع نقیضین است؛ مثلًا تحقق اینکه [[خالق]] نتواند مخلوق را از میان بردارد، مستلزم این است که هم [[خالق]] باشد و هم نباشد؛ زیرا [[علت]] بر همه [[شئون]] معلول [[سلطه]] دارد<ref>المیزان‌، ۱۲/ ۳۰۵.</ref>. در روایتی آمده است که کسی از [[امام علی]] {{ع}} پرسید: "آیا [[پروردگار]] تو می‌تواند [[جهان]] را در تخم مرغی جای دهد بی آنکه [[جهان]] کوچک شود یا تخم مرغ فراخ گردد؟" [[امام]] پاسخ داد: "[[خداوند]] عجز و [[ناتوانی]] ندارد؛ ولی آنچه تو خواستی، شدنی نیست"<ref>التوحید، باب ۹/ ح ۹.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 376.</ref>.

==پانویس==