آیه سأل سائل: تفاوت میان نسخه‌ها

به نظر تعدادی از [[مفسران شیعه]]، [[آیه]] نخست [[سوره معارج]] درباره نُعمان بن حارِث فِهْری یا فرد دیگری <ref>مکارم شیرازی،‌ تفسیر نمونه،‌ ۱۳۷۴ش، ج۲۵، ص۸؛ طباطبایی، المیزان، ۱۴۱۷ق، ج۲۰، ص۱۱.</ref> است که به اعلام [[جانشینی امام علی]]{{ع}} در [[واقعه غدیر]] [[اعتراض]] کرد.<ref>مکارم شیرازی،‌ تفسیر نمونه،‌ ۱۳۷۴ش، ج۲۵، ص۶.</ref>. او وقتی خبر [[جانشینی حضرت علی]]{{ع}} را از [[پیامبر]]{{صل}} شنید، [[خطاب]] به پیامبر{{صل}} گفت: از ما خواستی به [[یگانگی خدا]] و نبوتت [[شهادت]] دهیم، ما هم شهادت دادیم. سپس ما را به [[جهاد]]،[[ حج]]، [[روزه]]، [[نماز]] و [[زکات]] [[امر]] کردی، ماهم پذیرفتیم؛ اما به اینها راضى نشدى تا اینکه این [[جوان]] علی{{ع}} را به جانشینى خود [[منصوب]] کردى. <ref>آلوسی، روح‌المعانی، ۱۴۱۵ق، ج۱۵، ص۶۲؛ مکارم شیرازی،‌ تفسیر نمونه،‌ ۱۳۷۴ش، ج۲۵، ص۶؛ طباطبایی، المیزان، ۱۴۱۷ق، ج۲۰، ص۱۱؛ شريف لاهيجى، تفسير شريف لاهيجى، ۱۳۷۳ش، ج۴، ص۵۷۴؛ کاشانی، منهج‌الصادقین، ۱۳۳۰ش، ج۱۰، ص۴؛ طبرسی، مجمع‌البیان، ۱۳۷۲ش، ج۱۰، ص۵۲۹.</ref> آیا این تصمیم خودت است یا [[خدا]]؟ پیامبر [[سوگند]] یاد کرد که این سخن از جانب [[خداوند]] است. نعمان گفت: «خداوندا، اگر این سخن [[حق]] است و از ناحیه توست، سنگى از [[آسمان]] بر ما بباران». <ref>[[سوره انفال]]، آیه ۳۲.</ref> براساس [[روایات]]، پس از درخواست وی، سنگی از آسمان بر سرش فرود آمد و کشته شد. سپس این آیه نازل شد. <ref>مکارم شیرازی،‌ تفسیر نمونه،‌ ۱۳۷۴ش، ج۲۵، ص۷؛ طباطبایی، المیزان، ۱۴۱۷ق، ج۲۰، ص۱۱.</ref>.

برخی از [[مفسران]]، [[شأن نزول]] این آیه را مربوط به [[نضر بن حارث]] دانسته‌اند. <ref>آلوسی، روح‌المعانی، ۱۴۱۵ق، ج۱۵، ص۶۳.</ref>. او در [[مسجدالحرام]] با حالتی تمسخرآمیز خطاب به پیامبر{{صل}} گفت: «خدایا اگر محمّد بر حق است و آنچه می‌گوید از توست، سنگى بر ما ببار یا ما را به [[عذاب]] الیم گرفتار کن». <ref>سوره انفال، آیه۳۲.</ref>. پس از سخن او، این آیه بر پیامبر{{صل}} نازل شد. <ref>ابن کثیر، تفسیر القرآن العظیم، ۱۴۱۹ق، ج۸، ص۲۳۵؛ قمی کاشانی، منهج الصادقین، ۱۳۳۰ش، ج۱۰، ص۳؛ قرطبی، الجامع لاحکام القرآن، ۱۳۶۴ش، ج۱۹، ص۲۷۸.</ref>. البته این گروه از [[مفسران]] در ذیل [[آیه]] به ماجرای نعمان بن حارث نیز اشاره کرده‌اند، هرچند قول دیگر را ترجیح داده‌اند. <ref>قرطبی، الجامع لاحکام القرآن، ۱۳۶۴ش، ج۱۹، ص۲۷۸؛ آلوسی، روح‌المعانی، ۱۴۱۵ق، ج۱۵، ص۶۲.</ref>.

همچنین گفته شده این [[آیه]] درباره [[ابوجهل]] نازل شده و آیه {{متن قرآن|فَأَسْقِطْ عَلَيْنا كِسَفاً مِنَ السَّماءِ إِنْ كُنْتَ مِنَ الصَّادِقِينَ}} <ref>سوره شعراء، آیه۱۸۷.</ref>. نقل قول از زبان او است <ref>آلوسی، روح‌المعانی، ۱۴۱۵ق، ج۱۵، ص۶۲.</ref>. به گفته برخی نویسندگان، نام اين شخص میان نعمان بن حارث فهرى، [[حارث بن نعمان]] یا جابر بن [[نذر]] [[اختلاف]] وجود دارد، ولی اين مطلب تاثيرى در اصل ماجرای [[شان نزول]] ندارد. <ref>مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ج۲۵، ص۸.</ref>. برخی نویسندگان، نعمان را فردی [[منافق]] <ref>مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ج۷، ص۱۵۳.</ref> و برخی وی را [[یهودی]] <ref>محمدی ری‌شهری، دانش‌نامه اميرالمؤمنين{{ع}} بر پايه قرآن، حديث و تاريخ، دار‌الحدیث، ج۲، ص۳۱۱.</ref> معرفی کرده‌اند.<ref>مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ج7، ص153 و ج25، ص6-9</ref>.<ref>محمدی ری‌شهری، دانش‌نامه اميرالمؤمنين{{ع}} بر پايه قرآن، حديث و تاريخ، دار‌الحدیث، ج۲، ص۳۱۱.</ref>.