←چندهمسری و عدالت بین آنان
(←منابع) |
|||
| خط ۱۹: | خط ۱۹: | ||
#در دوران پیشین، داشتن [[فرزندان]] متعدد اهمیت داشت؛ زیرا از یک سو بر آمار [[قبیله]] افزوده میشد و از سوی دیگر برخی ازدواجها به فرزندآوری نمیانجامید و از جانب سوم [[مرگ و میر]] [[کودکان]] به سبب [[بیماری]] و [[ضعف]] [[بهداشت]] در آن دورهها فراوان بود که در این باره میتوان نمونههایی از فرزندان [[معصومان]]{{عم}} را نشان داد<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۳، ص۲۶۲، ح۴۵ (ابراهیم پسر پیامبر{{صل}} در کودکی درگذشت)؛ محمدباقر مجلسی، بحارالانوار، ج۴۷، ص۲۴۹ (سه تن از فرزندان امام صادق{{ع}} از جمله اسماعیل درگذشتند).</ref>. [[جنگها]] و غارتهای آن [[زمان]] هم کم نبود. همه این عوامل، چندهمسری را برای داشتن فرزندان متعدد تجویز میکرد. | #در دوران پیشین، داشتن [[فرزندان]] متعدد اهمیت داشت؛ زیرا از یک سو بر آمار [[قبیله]] افزوده میشد و از سوی دیگر برخی ازدواجها به فرزندآوری نمیانجامید و از جانب سوم [[مرگ و میر]] [[کودکان]] به سبب [[بیماری]] و [[ضعف]] [[بهداشت]] در آن دورهها فراوان بود که در این باره میتوان نمونههایی از فرزندان [[معصومان]]{{عم}} را نشان داد<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۳، ص۲۶۲، ح۴۵ (ابراهیم پسر پیامبر{{صل}} در کودکی درگذشت)؛ محمدباقر مجلسی، بحارالانوار، ج۴۷، ص۲۴۹ (سه تن از فرزندان امام صادق{{ع}} از جمله اسماعیل درگذشتند).</ref>. [[جنگها]] و غارتهای آن [[زمان]] هم کم نبود. همه این عوامل، چندهمسری را برای داشتن فرزندان متعدد تجویز میکرد. | ||
پس جواز چندهمسری ناشی از مشکل [[اجتماعی]] و توجه به [[نیاز انسان]] است که به انگیزه حل این مشکل و حفظ [[مصالح عمومی]] توجه به نیاز زن و مرد و احیای [[حقوق زن]] تجویز شده است؛ از اینرو [[اسلام]] آن را با رعایت شرط عدالت رفتاری مجاز دانسته است<ref>{{متن قرآن|وَلَنْ تَسْتَطِيعُوا أَنْ تَعْدِلُوا بَيْنَ النِّسَاءِ وَلَوْ حَرَصْتُمْ فَلَا تَمِيلُوا كُلَّ الْمَيْلِ فَتَذَرُوهَا كَالْمُعَلَّقَةِ وَإِنْ تُصْلِحُوا وَتَتَّقُوا فَإِنَّ اللَّهَ كَانَ غَفُورًا رَحِيمًا}} «و هرگز نمیتوانید میان زنان (خود) دادگری کنید هر چند (به آن) آزمند باشید پس، (از یکی) یکسره رو مگردانید که او را سرگردان واگذارید و اگر (میان خود و او را) سازش دهید و پرهیزگاری ورزید بیگمان خداوند آمرزندهای بخشاینده است» سوره نساء، آیه ۱۲۹.</ref> تا هم جلو [[خوشگذرانی]] مردان و داشتن محبوبههای پنهانی آنان گرفته شود و هم [[زنان]] از [[حق ازدواج]] [[محروم]] نمانند<ref>ر.ک: مرتضی مطهری، مجموعه آثار، ج۱۹، ص۳۲۳-۳۴۴.</ref>. | پس جواز چندهمسری ناشی از مشکل [[اجتماعی]] و توجه به [[نیاز انسان]] است که به انگیزه حل این مشکل و حفظ [[مصالح عمومی]] توجه به نیاز زن و مرد و احیای [[حقوق زن]] تجویز شده است؛ از اینرو [[اسلام]] آن را با رعایت شرط عدالت رفتاری مجاز دانسته است<ref>{{متن قرآن|وَلَنْ تَسْتَطِيعُوا أَنْ تَعْدِلُوا بَيْنَ النِّسَاءِ وَلَوْ حَرَصْتُمْ فَلَا تَمِيلُوا كُلَّ الْمَيْلِ فَتَذَرُوهَا كَالْمُعَلَّقَةِ وَإِنْ تُصْلِحُوا وَتَتَّقُوا فَإِنَّ اللَّهَ كَانَ غَفُورًا رَحِيمًا}} «و هرگز نمیتوانید میان زنان (خود) دادگری کنید هر چند (به آن) آزمند باشید پس، (از یکی) یکسره رو مگردانید که او را سرگردان واگذارید و اگر (میان خود و او را) سازش دهید و پرهیزگاری ورزید بیگمان خداوند آمرزندهای بخشاینده است» سوره نساء، آیه ۱۲۹.</ref> تا هم جلو [[خوشگذرانی]] مردان و داشتن محبوبههای پنهانی آنان گرفته شود و هم [[زنان]] از [[حق ازدواج]] [[محروم]] نمانند<ref>ر.ک: مرتضی مطهری، مجموعه آثار، ج۱۹، ص۳۲۳-۳۴۴.</ref>. | ||
گفتنی است در همان حال که [[اسلام]] چند همسری را بر پایه مصالحی برای مردان مجاز دانسته، | گفتنی است در همان حال که [[اسلام]] چند همسری را بر پایه مصالحی برای مردان مجاز دانسته، [[ارتباط نامشروع زن با مرد]] [[نامحرم]] را برای زنان به شدت [[حرام]] کرده و [[مجازات]] [[سختی]] برای آن در نظر گرفته است<ref>{{متن قرآن|وَلَا تَقْرَبُوا الزِّنَا إِنَّهُ كَانَ فَاحِشَةً وَسَاءَ سَبِيلًا}} «و نزدیک زنا نشوید که کاری زشت و راهی بد است» سوره اسراء، آیه ۳۲؛ {{متن قرآن|وَلَا تَنْكِحُوا مَا نَكَحَ آبَاؤُكُمْ مِنَ النِّسَاءِ إِلَّا مَا قَدْ سَلَفَ إِنَّهُ كَانَ فَاحِشَةً وَمَقْتًا وَسَاءَ سَبِيلًا}} «و با زنانی که پدرانتان به نکاح آوردهاند، ازدواج نکنید که کاری زشت و ناخوشایند و بیراه است؛ مگر آنچه از پیش (در زمان جاهلیت) روی داده است» سوره نساء، آیه ۲۲.</ref> و این برای [[حفظ]] [[سلامت]]، [[عزت]] و [[پاکیزکی زنان]] و [[نسل]] آنان است؛ چراکه ارتباط روشن و [[قطعی]] نسل گذشته و [[آینده]] خواسته غریزی طبیعت [[بشر]] است که این رابطه با چندشوهری به ابهام میگراید و بلکه از بین میرود<ref>ر.ک: مرتضی مطهری، مجموعه آثار، ج۱۹، ص۳۰۲-۳۰۳.</ref>. | ||
مسئله [[چندهمسری]] با لحاظ مصلحتهای یادشده در [[عصر پیامبر]] و [[امامان]]{{عم}} نیز ادامه یافت و در [[زندگی]] آنان [[مشاهده]] میشود؛ چنانکه | مسئله [[چندهمسری]] با لحاظ مصلحتهای یادشده در [[عصر پیامبر]] و [[امامان]]{{عم}} نیز ادامه یافت و در [[زندگی]] آنان [[مشاهده]] میشود؛ چنانکه [[چندهمسری پیامبر]]{{صل}} خبر معروفی است که نیازی به ذکر ندارد. چندهمسری امامان{{عم}} با لحاظ شرایط مختلف - از جمله: پس از درگذشت برخی [[همسران]] یا [[بیسرپرستی]] و [[ناتوانی]] این زنان در اداره زندگی - اتفاق میافتاد.<ref>[[یدالله مقدسی|مقدسی، یدالله]]، [[سیره همسرداری امامان معصوم (کتاب)|سیره همسرداری امامان معصوم]]، ص ۶۴.</ref>. | ||
== تعدد زوجات == | == تعدد زوجات == | ||