دحوالارض در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

=== گسترش [[زمین]] و آماده کردن آن برای [[زندگی]] ===

در [[روایات]] و [[دعاها]] از [[خدای متعال]] با نام گستراننده زمین: {{متن حدیث|اَللَّهُمَّ! يَا دَاحِيَ اَلْمَدْحُوَّاتِ}}<ref>مجمع الزوائد، ج ۱۰، ص ۱۶۳؛ نهج البلاغه، ج ۱، خطبه۷۲؛ بحارالانوار، ج ۸۳، ص ۱۱۶.</ref>؛ {{متن حدیث|اَللَّهُمَّ! دَاحِيَ اَلْكَعْبَةِ}}<ref>مصباح المتهجد، ص ۶۶۹؛ اقبال الاعمال، ج۲، ص ۲۸.</ref> یاد شده و [[آیه]] {{متن قرآن|وَالْأَرْضِ وَمَا طَحَاهَا}}<ref>«و به زمین و آنکه آن را بگسترد،» سوره شمس، آیه ۶.</ref> نیز با [[سوگند]] خوردن به زمین و گستراننده قدرتمند آن، از گسترش زمین سخن می‌گوید. "ما"یِ موصول به [[قدرت]] و عظمت گستراننده زمین اشاره دارد <ref>مجمع البیان، ج۱۰، ص۷۵۴؛ فتح القدیر، ج۵، ص۵۴۶؛ المیزان، ج۲۰، ص۲۹۷.</ref>. "طحا" در این آیه از ماده "ط ـ ح ـ و" به معنای گستردن است<ref> التبیان، ج ۱۰، ص ۳۵۸؛ نمونه، ج ۲۷، ص ۴۳.</ref>.  

برخی بر اساس [[آیه]] {{متن قرآن|إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِي بِبَكَّةَ مُبَارَكًا وَهُدًى لِلْعَالَمِينَ}}<ref>«بی‌گمان نخستین خانه‌ای که برای (عبادت) مردم (بنا) نهاده شد همان است که در مکّه است، خجسته و رهنمون برای جهانیان» سوره آل عمران، آیه ۹۶.</ref> [[خانه کعبه]] را وسط زمین و نخستین مکان روی آن دانسته‌اند که روی آب ظاهر شده و گسترش زمین از زیر آن بوده است و آیه یاد شده را نیز اشاره به [[دحو الارض]] دانسته<ref>مجمع البیان، ج۲، ص ۷۹۷؛ التفسیر الکبیر، ج ۸، ص ۲۹۹؛ البحر المحیط، ج ۳، ص ۲۶۷.</ref>، چنان‌که برخی از {{متن قرآن| أُمَّ الْقُرَى}} [[خواندن]] [[مکه]] در [[آیات]] {{متن قرآن|وَهَذَا كِتَابٌ أَنْزَلْنَاهُ مُبَارَكٌ مُصَدِّقُ الَّذِي بَيْنَ يَدَيْهِ وَلِتُنْذِرَ أُمَّ الْقُرَى وَمَنْ حَوْلَهَا وَالَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ يُؤْمِنُونَ بِهِ وَهُمْ عَلَى صَلَاتِهِمْ يُحَافِظُونَ}}<ref>«و این کتاب خجسته‌ای است که آن را فرو فرستاده‌ایم، آنچه را پیش از آن بوده است راست می‌شمارد و تا (مردم) «مادر شهر» (مکّه) و مردم پیرامون آن را بیم‌دهی و مؤمنان به جهان واپسین، بدان ایمان می‌آورند و بر نماز خویش، نگهداشت دارند» سوره انعام، آیه ۹۲.</ref>، {{متن قرآن|وَكَذَلِكَ أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ قُرْآنًا عَرَبِيًّا لِتُنْذِرَ أُمَّ الْقُرَى وَمَنْ حَوْلَهَا وَتُنْذِرَ يَوْمَ الْجَمْعِ لَا رَيْبَ فِيهِ فَرِيقٌ فِي الْجَنَّةِ وَفَرِيقٌ فِي السَّعِيرِ}}<ref>«و بدین‌گونه ما به تو قرآنی عربی وحی کردیم تا (مردم) امّ القری و پیرامون آن را بیم دهی و (نیز) از روز گرد آمدن (همگان در رستخیز) که تردیدی در آن نیست بیم دهی» سوره شوری، آیه ۷.</ref>، مرکزیت [[کعبه]] برای گسترش [[زمین]] را برداشت کرده‌اند<ref>تفسیر سمرقندی، ج ۱، ص ۴۶۷؛ التبیان، ج ۴، ص ۲۰۱.</ref>. آیه {{متن قرآن|مَدَّ}} در [[آیه]] {{متن قرآن|وَهُوَ الَّذِي مَدَّ الْأَرْضَ وَجَعَلَ فِيهَا رَوَاسِيَ وَأَنْهَارًا وَمِنْ كُلِّ الثَّمَرَاتِ جَعَلَ فِيهَا زَوْجَيْنِ اثْنَيْنِ يُغْشِي اللَّيْلَ النَّهَارَ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ}}<ref>«و اوست که زمین را گسترد و در آن کوه‌ها و رودهایی نهاد و از هر میوه در آن جفتی دوگانه برآورد؛ شب را با روز فرا می‌پوشد، بی‌گمان در آن (کار) نشانه‌هایی برای گروهی است که می‌اندیشند» سوره رعد، آیه ۳.</ref> و {{متن قرآن|وَالْأَرْضَ مَدَدْنَاهَا وَأَلْقَيْنَا فِيهَا رَوَاسِيَ وَأَنْبَتْنَا فِيهَا مِنْ كُلِّ شَيْءٍ مَوْزُونٍ}}<ref>«و زمین را گستراندیم و در آن کوه‌های پابرجا درافکندیم و در آن از هر چیز سنجیده‌ای رویاندیم» سوره حجر، آیه ۱۹.</ref>؛ {{متن قرآن|وَالْأَرْضَ مَدَدْنَاهَا وَأَلْقَيْنَا فِيهَا رَوَاسِيَ وَأَنْبَتْنَا فِيهَا مِنْ كُلِّ زَوْجٍ بَهِيجٍ}}<ref>«و زمین را گستردیم و در آن کوهسارهایی گماردیم و در آن از هر گونه زیبا گیاهی رویاندیم» سوره ق، آیه ۷.</ref>، به معنای گسترش زمین از مکان کعبه پس از بیرون آوردن آن از زیر آب است<ref>تفسیر مقاتل، ج ۲، ص ۱۶۷؛ تفسیر سمرقندی، ج ۲، ص ۲۱۶؛ روض الجنان، ج ۱۱، ص ۱۸۰.</ref>.