همسران امام رضا: تفاوت میان نسخهها
←حضرت خیزران
(←مقدمه) |
|||
| خط ۱۰: | خط ۱۰: | ||
=== حضرت خیزران === | === حضرت خیزران === | ||
{{اصلی|حضرت خیزران}} | |||
[[مادر امام جواد]]{{ع}} نامهای «[[سبیکه نوبیه]]»<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۴۲۹؛ شیخ مفید، الارشاد، ج۲، ص۲۷۳؛ ابنشهرآشوب، مناقب آل ابیطالب، ج۴، ص۴۱۱.</ref>، «سکینه»<ref>سبط ابنجوزی، تذکرة الخواص، ص۳۵۹.</ref> یا «[[سکینه مریسیه]]»<ref>علی بن حسین اربلی، کشف الغمه، ج۲، ص۳۴۳. به نظر میآید واژه «سکینه» تصحیف «سبیکه» باشد؛ چراکه ابنصباغ پس از نقل سبیکه نوبیه افزوده که برخی سبیکه مریسیه هم گفتهاند (الفصول المهمه فی معرفة الأئمه، ج۲، ص۱۰۳۸) و آمدن مریسیه در پی سبیکه در گزارش وی نشانه آن است که سبیکه مریسیه صحیح است، نه سکینه مریسیه.</ref>، «[[ریحانه]]»<ref>ابنشهرآشوب، مناقب آل ابیطالب، ج۴، ص۴۱۱؛ علی بن حسین اربلی، کشف الغمه، ج۲، ص۳۴۵.</ref>، «[[خیزران]]»<ref>شیخ صدوق، کمال الدین و تمام النعمه، ج۱، ص۳۰۶-۳۰۷، ح۱؛ همو، عیون اخبار الرضا{{ع}}، ج۱، ص۴۱، ح۱، {{متن حدیث|أُمُّهُ جَارِيَةٌ اسْمُهَا خَيْزُرَانُ}} (شهید اول، الدروس الشرعیة فی فقه الامامیه، ج۲، ص۱۴).</ref>، «[[درّه مریسیّه]]» مکنا به امالحسن<ref>حسن بن موسی نوبختی، فرق الشیعه، ص۹۱؛ فضل بن حسن طبرسی، إعلام الوری بأعلام الهدی، ج۲، ص۹۱؛ ابنشهرآشوب، مناقب آل ابیطالب، ج۴، ص۴۱۱.</ref> و ذر<ref>سعد بن عبدالله اشعری قمی، المقالات و الفرق، ص۹۹.</ref> را برای وی ثبت کردهاند. این بانو از منطقه نوبه [[آفریقا]]<ref>نوبه در کشور سودان جای دارد (ابنمنظور، لسان العرب، ج۱، واژه «نوب»).</ref> و از [[خاندان]] [[ماریه قبطیه]]<ref>علی بن عیسی اربلی، کشف الغمه، ج۲، ص۳۴۵.</ref> [[همسر رسول خدا]]{{صل}} بود که [[امام رضا]]{{ع}} او را خیزران نامید<ref>سعد بن عبدالله اشعری، المقالات و الفرق، ص۹۹؛ محمد بن محمد مفید، الارشاد، ج۲، ص۲۷۳؛ ابنشهرآشوب، مناقب آل ابیطالب، ج۴، ص۴۱۱؛ شهید اول، الدروس الشرعیة فی فقه الامامیه، ج۲، ص۱۴.</ref> و در نوازش پسرش [[امام جواد]]{{ع}} پس از تولد او، درباره مادرش فرمود: «آن مادری که او را زایید، [[پاکیزه]] و باقداست است و طاهره و مطهره [[آفریده]] شده است»<ref>محمدباقر مجلسی، بحارالانوار، ج۵۰، ص۱۵ ({{متن حدیث|... قَدَّسَتْ أُمُّ وَلَدَتْهُ فَلَقَدْ خُلِقَتْ طَاهِرَةً مُطَهَّرَةً}}).</ref>.<ref>[[یدالله مقدسی|مقدسی، یدالله]]، [[سیره همسرداری امامان معصوم (کتاب)|سیره همسرداری امامان معصوم]]، ص ۱۹۸.</ref> | [[مادر امام جواد]]{{ع}} نامهای «[[سبیکه نوبیه]]»<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۴۲۹؛ شیخ مفید، الارشاد، ج۲، ص۲۷۳؛ ابنشهرآشوب، مناقب آل ابیطالب، ج۴، ص۴۱۱.</ref>، «سکینه»<ref>سبط ابنجوزی، تذکرة الخواص، ص۳۵۹.</ref> یا «[[سکینه مریسیه]]»<ref>علی بن حسین اربلی، کشف الغمه، ج۲، ص۳۴۳. به نظر میآید واژه «سکینه» تصحیف «سبیکه» باشد؛ چراکه ابنصباغ پس از نقل سبیکه نوبیه افزوده که برخی سبیکه مریسیه هم گفتهاند (الفصول المهمه فی معرفة الأئمه، ج۲، ص۱۰۳۸) و آمدن مریسیه در پی سبیکه در گزارش وی نشانه آن است که سبیکه مریسیه صحیح است، نه سکینه مریسیه.</ref>، «[[ریحانه]]»<ref>ابنشهرآشوب، مناقب آل ابیطالب، ج۴، ص۴۱۱؛ علی بن حسین اربلی، کشف الغمه، ج۲، ص۳۴۵.</ref>، «[[خیزران]]»<ref>شیخ صدوق، کمال الدین و تمام النعمه، ج۱، ص۳۰۶-۳۰۷، ح۱؛ همو، عیون اخبار الرضا{{ع}}، ج۱، ص۴۱، ح۱، {{متن حدیث|أُمُّهُ جَارِيَةٌ اسْمُهَا خَيْزُرَانُ}} (شهید اول، الدروس الشرعیة فی فقه الامامیه، ج۲، ص۱۴).</ref>، «[[درّه مریسیّه]]» مکنا به امالحسن<ref>حسن بن موسی نوبختی، فرق الشیعه، ص۹۱؛ فضل بن حسن طبرسی، إعلام الوری بأعلام الهدی، ج۲، ص۹۱؛ ابنشهرآشوب، مناقب آل ابیطالب، ج۴، ص۴۱۱.</ref> و ذر<ref>سعد بن عبدالله اشعری قمی، المقالات و الفرق، ص۹۹.</ref> را برای وی ثبت کردهاند. این بانو از منطقه نوبه [[آفریقا]]<ref>نوبه در کشور سودان جای دارد (ابنمنظور، لسان العرب، ج۱، واژه «نوب»).</ref> و از [[خاندان]] [[ماریه قبطیه]]<ref>علی بن عیسی اربلی، کشف الغمه، ج۲، ص۳۴۵.</ref> [[همسر رسول خدا]]{{صل}} بود که [[امام رضا]]{{ع}} او را خیزران نامید<ref>سعد بن عبدالله اشعری، المقالات و الفرق، ص۹۹؛ محمد بن محمد مفید، الارشاد، ج۲، ص۲۷۳؛ ابنشهرآشوب، مناقب آل ابیطالب، ج۴، ص۴۱۱؛ شهید اول، الدروس الشرعیة فی فقه الامامیه، ج۲، ص۱۴.</ref> و در نوازش پسرش [[امام جواد]]{{ع}} پس از تولد او، درباره مادرش فرمود: «آن مادری که او را زایید، [[پاکیزه]] و باقداست است و طاهره و مطهره [[آفریده]] شده است»<ref>محمدباقر مجلسی، بحارالانوار، ج۵۰، ص۱۵ ({{متن حدیث|... قَدَّسَتْ أُمُّ وَلَدَتْهُ فَلَقَدْ خُلِقَتْ طَاهِرَةً مُطَهَّرَةً}}).</ref>.<ref>[[یدالله مقدسی|مقدسی، یدالله]]، [[سیره همسرداری امامان معصوم (کتاب)|سیره همسرداری امامان معصوم]]، ص ۱۹۸.</ref> | ||