همسران امام رضا: تفاوت میان نسخه‌ها

عمده منابع این ازدواج را به پیشنهاد مأمون دانسته‌اند<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۷، ص۱۴۵، حوادث سال ۲۰۲ق؛ علی بن حسین مسعودی، مروج الذهب، ج۴، ص۳۵؛ فضل بن حسن طبرسی، إعلام الوری بأعلام الهدی، ج۲، ص۸۶؛ ابن‌شهرآشوب، مناقب آل ابی‌طالب{{ع}}، ج۴، ص۳۹۷؛ سبط ابن‌جوزی، تذکرة الخواص، ص۳۵۱؛ ابن‌خلکان، وفیات الاعیان، ج۳، ص۲۶۹، ش۴۲۳.</ref>؛ ولی [[مسعودی]] که در این نقل تنهاست، آن را به پیشنهاد [[امام]] و پذیرش [[مأمون]] دانسته است<ref>علی بن حسین مسعودی، اثبات الوصیه، ص۲۱۲.</ref>. اگر پیشنهاد مأمون بوده، باید دید انگیزه او برای آن چه بوده است. شاید بتوان تفسیرهای متفاوتی برای آن مطرح کرد: اول، [[هدف]] مأمون نفوذ به [[خانه امام رضا]]{{ع}} برای آگاهی‌یابی از برنامه و کارها و تحرکات ایشان بود<ref>باقر شریف قرشی، حیاة الامام الرضا{{ع}}، ج۲، ص۳۰۸.</ref>. دوم، انگیزه مأمون نزدیک شدن به امام بود تا روابط آنان از این راه تقویت شود<ref>باقر شریف‌قرشی، حیاة الامام الرضا{{ع}}، ج۲، ص۳۰۸.</ref>. وانگهی چون قرار بود امام مدتی در [[خراسان]] اقامت کند، شرایط عادی می‌طلبید همسری نیز داشته باشد و چه بهتر که آن [[همسر]] دختر یا خواهر مأمون باشد تا مأمون به انتساب سببی با [[امام رضا]]{{ع}} مفتخر گردد. شاید بتوان گفت با لحاظ موقعیت و [[مقبولیت]] [[علمی]]، [[سیاسی]] و [[اجتماعی]] امام نزد عموم [[مردم]] هر دو احتمال درست است<ref>[[یدالله مقدسی|مقدسی، یدالله]]، [[سیره همسرداری امامان معصوم (کتاب)|سیره همسرداری امامان معصوم]]، ص ۱۹۹ ـ ۲۰۱.</ref>.

مادربزرگ پدری صولی یکی از [[کنیزکان]] امام رضا{{ع}} بود که «عذر» نام داشت و مأمون او را به امام بخشیده و امام نیز بدون بهره‌مندی از او، وی را به نیای صولی، [[عبدالله بن عباس]] بخشیده بود. ابوبکر صولی که از نوادگان دانشمند این کنیز شمرده می‌شود وی را با هوش‌ترین [[زن]] دورانش دانسته و از او روایاتی نقل کرده است<ref>شیخ صدوق، عیون اخبارالرضا{{ع}}، ج۲، ص۷۹، ح۳ ({{متن حدیث|... وَ اسْمُهَا عُذْرٌ قَالَتْ:... فَوَهَبَنِي الْمَأْمُونُ لِلرِّضَا{{ع}}...}}).</ref>.