سجدهگاه پیامبر: تفاوت میان نسخهها
←مقدمه
(صفحهای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} == مقدمه == رسول خدا{{صل}} بر خاک و زمین سجده میکرد و در سجده، چیزی را بین پیشانی و زمین، حائل قرار نمیداد و میفرمود: «زمین برای من، سجدهگاه و پاک کننده قرار...» ایجاد کرد) برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
(←مقدمه) |
||
| خط ۷: | خط ۷: | ||
== مقدمه == | == مقدمه == | ||
[[رسول خدا]]{{صل}} بر خاک و [[زمین]] [[سجده]] میکرد و در سجده، چیزی را بین پیشانی و زمین، | [[رسول خدا]]{{صل}} بر خاک و [[زمین]] [[سجده]] میکرد و در سجده، چیزی را بین پیشانی و زمین، حائل قرار نمیداد و میفرمود: «زمین برای من، سجدهگاه و [[پاک]] کننده قرار داده شده است». بنابر [[روایات]] بسیاری که [[شیعه]] و [[سنی]] نقل کردهاند [[پیامبر]]{{صل}} در تابستان که بر اثر هوای [[حجاز]]، خاک و ماسههای کف [[مسجدالنبی]] بسیار گرم و سوزان میشدند، بر [[حصیر]] سجده میکرد. بنابراین، بر غیر آن چه که پیامبر{{صل}} بر آن سجده کرده، سجده جایز نیست. | ||
سجده بر هر چیزی، حتی فرش و پارچه، دوری از سجده بر زمین و | |||
درباره سجده در | سجده بر هر چیزی، حتی فرش و پارچه، دوری از سجده بر زمین و تهاجم بر [[شیعیان]] به دلیل سجده بر زمین و یا قطعهای از زمین (سنگ یا مهر) از بدعتهایی است که پس از [[رسول الله]]{{صل}} میان [[مسلمانان]] شکل گرفت. | ||
# پیامبر{{صل}} مسلمانان را به سجده کردن بر زمین امر میکرد. روزی پیامبر{{صل}} یکی از اصحاب خود را دید که بر لایه عمامهاش سجده میکرد. حضرت با دست مبارکش به او اشاره کرد و فرمود: عمامهات را بردار و به پیشانیاش اشاره کرد. نیز وقتی دید که [[بلال حبشی]] برگردی عمامهاش سجده میکند تا داغی زمین آزارش ندهد، با دست خود [[عمامه]] [[بلال]] را از زیر پیشانی او بیرون کشید و فرمود: «بلال! پیشانیات را بر خاک بگذار». و به [[صهیب]] نیز فرمود: «پیشانیتان را بر خاک گذار». به | |||
# [[سیره]] [[یاران پیامبر]]{{صل}} نیز سجده بر روی زمین بود. [[جابر بن عبدالله انصاری]] میگوید: من | درباره سجده در نماز واجب میتوان از [[سنت پیامبر]]{{صل}} و شیوه [[اصحاب]] نیز یاد کرد: | ||
# [[عالمان]] برجسته و [[عارفان]] [[اهل سنت]] نیز بر سجده بر خاک، تأکید کردهاند؛ چنان که [[امام محمد غزالی]] در کتاب «[[احیاء العلوم]]» بر این مسئله، انگشت نهاده است. بنابراین، [[مخالفت]] برخی از اهل سنت با این مسئله، از روی [[ناآگاهی]] و [[تعصبات]] [[جاهلانه]] است و از نظر | # پیامبر{{صل}} مسلمانان را به سجده کردن بر زمین امر میکرد. روزی پیامبر{{صل}} یکی از اصحاب خود را دید که بر لایه عمامهاش سجده میکرد. حضرت با دست مبارکش به او اشاره کرد و فرمود: عمامهات را بردار و به پیشانیاش اشاره کرد. نیز وقتی دید که [[بلال حبشی]] برگردی عمامهاش سجده میکند تا داغی زمین آزارش ندهد، با دست خود [[عمامه]] [[بلال]] را از زیر پیشانی او بیرون کشید و فرمود: «بلال! پیشانیات را بر خاک بگذار». و به [[صهیب]] نیز فرمود: «پیشانیتان را بر خاک گذار». به رباح نیز چنین فرمود. | ||
# [[سیره]] [[یاران پیامبر]]{{صل}} نیز سجده بر روی زمین بود. [[جابر بن عبدالله انصاری]] میگوید: من نماز ظهر را با پیامبر{{صل}} میگزاردم؛ مشتی از سنگریزه در دست گرفته، آنها را دست به دست میکردم تا خنک شوند و به هنگام [[نماز]]، بر آنها سجده کنم<ref>مسند احمد، ج۳، ص۳۲۷.</ref>. [[بیهقی]]، یکی از دانشمندان [[اهل سنت]]، درباره تبیین این [[حدیث]] مینویسد: اگر سجده بر [[لباس]] متصل به بدن جایز بود، قطعاً این کار، آسانتر از خنک کردن سنگریزهها در [[کف دست]] و قرار دادن آنها برای [[سجده]] بود<ref>سنن الکبری، ج۲، ص۱۰۶.</ref>. [[خباب بن الارت]] میگوید: «به [[رسول خدا]]{{صل}} از شدت حرارت [[زمین]] که پیشانی و دستها را [[آزار]] میدهد، [[شکایت]] کردیم و او به شکایت ما پاسخ نگفت». | |||
# [[عالمان]] برجسته و [[عارفان]] [[اهل سنت]] نیز بر سجده بر خاک، تأکید کردهاند؛ چنان که [[امام محمد غزالی]] در کتاب «[[احیاء العلوم]]» بر این مسئله، انگشت نهاده است. بنابراین، [[مخالفت]] برخی از اهل سنت با این مسئله، از روی [[ناآگاهی]] و [[تعصبات]] [[جاهلانه]] است و از نظر منابع فقهی و عالمان برجسته اهل سنت نیز سجده بر خاک، [[افضل]] است و اگر اشکالی هست. در این است که چرا بر خلاف [[سنت پیامبر]]{{صل}} اهل سنت بر هر چیزی حتی فرش و... سجده میکنند. | |||
# خاک باید [[پاک]] باشد و از همین روست که [[شیعیان]]، تکهای گل خشک شده را برای [[اطمینان]] از [[پاکی]] آن تهیه میکنند و چه بسا که برای [[تبرک]]، آن را از خاک [[مبارک]] [[کربلا]] که شهادتگاه [[امام حسین]]{{ع}} است، بر میگیرند؛ همانگونه که بعضی از [[صحابه]]، از سنگریزههای [[مکه]] بر میداشتند تا در [[سفر]] بر آنها سجده کنند. | # خاک باید [[پاک]] باشد و از همین روست که [[شیعیان]]، تکهای گل خشک شده را برای [[اطمینان]] از [[پاکی]] آن تهیه میکنند و چه بسا که برای [[تبرک]]، آن را از خاک [[مبارک]] [[کربلا]] که شهادتگاه [[امام حسین]]{{ع}} است، بر میگیرند؛ همانگونه که بعضی از [[صحابه]]، از سنگریزههای [[مکه]] بر میداشتند تا در [[سفر]] بر آنها سجده کنند. | ||
#اساس سجده، بریدن از [[دنیا]] و متعلقات آن و [[خضوع]] و [[خشوع]] کامل در پیشگاه خداست و در [[روایت]] آمده است که [[انسان]] به | # اساس سجده، بریدن از [[دنیا]] و متعلقات آن و [[خضوع]] و [[خشوع]] کامل در پیشگاه خداست و در [[روایت]] آمده است که [[انسان]] به خوردنیها و پوشیدنیهای خود، تعلق بسیاری دارد؛ پس بر این گونه امور، سجده روا نیست و پیشانی بر خاک ساییدن، بیشترین [[فروتنی]] و [[تواضع]] و دوری جستن از مادیات و [[تعلقات دنیوی]] را در پی دارد. | ||
# [[مُهر]]، خود موضوعیت ندارد و در | # [[مُهر]]، خود موضوعیت ندارد و در زمان پیامبر{{صل}}،تمام زمین مهر بوده است و پیشانی را بر روی زمین میگذاشتند. از این رو، بر اساس [[روایات]] [[معصومان]]{{عم}} سجده باید بر زمین و روییدنیهای زمین، غیر از خوردنیها و پوشیدنیها باشد و از نظر علمای شیعه نیز بر خاک، زمین یا سنگ و امثال آن سجده کردن، کافی است. شیعیان، بر خاک، زمین، سنگریزه، تخته سنگ و دیگر اجزای [[زمین]] و روییدنیهای آن، مانند [[حصیر]]، [[سجده]] میکنند و نه بر فرش، پارچه، چیزهای خوردنی و زینتی و این، برگرفته از [[روایات]] بسیاری است که در کتابهای [[شیعه]] و [[سنی]] نقل شدهاند. | ||
#سنگ و خاک «مسجود علیه» است و نه «مسجود له»؛ یعنی «بر» خاک و سنگ، سجده میشود و «به» آن سجده نمیشود. دقت در این نکته پاسخ به کسانی است که [[شبهه]] [[پرستش]] [[مُهر]]، توسط شیعه را بر زبان جاری میسازند!<ref>منشور عقاید امامیه، سبحانی، ص۲۷۱.</ref>. | # سنگ و خاک «مسجود علیه» است و نه «مسجود له»؛ یعنی «بر» خاک و سنگ، سجده میشود و «به» آن سجده نمیشود. دقت در این نکته پاسخ به کسانی است که [[شبهه]] [[پرستش]] [[مُهر]]، توسط شیعه را بر زبان جاری میسازند!<ref>منشور عقاید امامیه، سبحانی، ص۲۷۱.</ref>. | ||
# سجده، آخر [[خضوع]] و [[فروتنی]] است و این، با سجده کردن بر | # سجده، آخر [[خضوع]] و [[فروتنی]] است و این، با سجده کردن بر سجاده، فرش، پارچه و زینتیهای گران قیمت، به دست نمیآید. سجده بر خاک و یا قطعهای از زمین، نشان از سجده برای خداست و این بر خاک ساییدن پیشانی، نوعی خضوع در پیشگاه [[پروردگار]] تلقی میشود. نهادن پیشانی بر زمین و سجده کردن بر خاک، مناسبتترین حالت سجده در برابر خداست و این بر خاک ساییدن پیشانی، نوعی خضوع در پیشگاه پروردگار تلقی میشود. نهادن پیشانی بر زمین و سجده کردن بر خاک، مناسبترین حالت سجده در برابر خداست و بیشترین فروتنی و [[تواضع]] در پیشگاه [[معبود]] را در خود دارد و این کار، [[انسان]] را به یاد ریشه و اصل او، یعنی خاک میاندازد. [[خدای تعالی]] میفرماید: {{متن قرآن|مِنْهَا خَلَقْنَاكُمْ وَفِيهَا نُعِيدُكُمْ وَمِنْهَا نُخْرِجُكُمْ تَارَةً أُخْرَى}}<ref>«شما را از آن آفریدیم و در آن باز میگردانیم و بار دیگر از همان برمیآوریم» سوره طه، آیه ۵۵.</ref>. | ||
هشام از [[حضرت امام صادق]]{{ع}} پرسید: مرا [[آگاه]] ساز که بر چه سجده رواست و بر چه ناروا؟ [[امام]]{{ع}} فرمود: سجده تنها بر زمین و آن چه از آن میروید، جایز است؛ جز آن چه که پوشیدنی و خوردنی است. باز پرسید: فدایت شوم [[فلسفه]] آن چیست؟ امام{{ع}} فرمود: زیرا سجده، خضوع در پیشگاه [[خداوند عزوجل]] است. پس نشاید که بر پوشیدنی و خوردنی، انجام گیرد؛ زیر | |||
هشام از [[حضرت امام صادق]]{{ع}} پرسید: مرا [[آگاه]] ساز که بر چه سجده رواست و بر چه ناروا؟ [[امام]]{{ع}} فرمود: سجده تنها بر زمین و آن چه از آن میروید، جایز است؛ جز آن چه که پوشیدنی و خوردنی است. باز پرسید: فدایت شوم [[فلسفه]] آن چیست؟ امام{{ع}} فرمود: زیرا سجده، خضوع در پیشگاه [[خداوند عزوجل]] است. پس نشاید که بر پوشیدنی و خوردنی، انجام گیرد؛ زیر دنیاگرایان، [[بنده]] خوردنیها و پوشیدنیهایند و سجدهگر در [[سجده]] اش، [[خدا]] را [[پرستش]] میکند و نشاید که پیشانی خود را بر [[معبود]] دنیاگرایان که فریفته فریبایی آنند بساید<ref>وسائل الشیعه، ج۵، ص۳۴۳.</ref>.<ref>[[مجتبی تونهای|تونهای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)|محمدنامه]]، ص ۵۵۸.</ref> | |||
== منابع == | == منابع == | ||