انتخاب همسر: تفاوت میان نسخه‌ها

۱۵٬۷۴۸ بایت اضافه‌شده ،  ‏۹ دسامبر ۲۰۲۵
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
خط ۱۰: خط ۱۰:


سنگ‌بنای آغازین [[اجتماع]] [[انسانی]]، [[خانواده]] است. خانواده نهاد اجتماعی‌ای با اهمیت در همه [[ادیان]]، [[اقوام]] و [[ملل]] بوده و هست. منشأ [[شکل‌گیری خانواده]]، پیوند [[زناشویی]] است که بین مرد و [[زن]] برقرار می‌شود. برای تحقق این امر مهم و حیاتی، [[شریعت مقدس اسلام]] تأکیدی دوچندان بر [[ازدواج]] زن و مرد داشته و در مواردی به [[لزوم]] و [[وجوب]] آن [[حکم]] داده است: به همین دلیل، در آیه‌های [[شریف]] [[قرآن]] و روایت‌های [[عترت طاهره]]{{عم}} به آن بسیار سفارش و توصیه شده است<ref>نمونه‌ای از آیه‌های شریف قرآن که به ازدواج توصیه و تشویق کرده است: {{متن قرآن|وَأَنْكِحُوا الْأَيَامَى مِنْكُمْ وَالصَّالِحِينَ مِنْ عِبَادِكُمْ وَإِمَائِكُمْ إِنْ يَكُونُوا فُقَرَاءَ يُغْنِهِمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ وَاللَّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ}} «و بی‌همسران (آزاد) و بردگان و کنیزان شایسته‌تان را همسر دهید، اگر نادار باشند خداوند از بخشش خویش به آنان بی‌نیازی می‌دهد و خداوند نعمت‌گستری داناست» سوره نور، آیه ۳۲؛ {{متن قرآن|وَمِنْ آيَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْوَاجًا لِتَسْكُنُوا إِلَيْهَا وَجَعَلَ بَيْنَكُمْ مَوَدَّةً وَرَحْمَةً إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ}} «و از نشانه‌های او این است که از خودتان همسرانی برایتان آفرید تا کنار آنان آرامش یابید و میان شما دلبستگی پایدار و مهر پدید آورد؛ بی‌گمان در این، نشانه‌هایی است برای گروهی که می‌اندیشند» سوره روم، آیه ۲۱. روایت‌های بسیاری از رسول گرامی اسلام و اهل‌بیت گرامی ایشان{{عم}} در زمینه ترغیب و تشویق به امر مقدس ازدواج و نهی از ترک آن به حد تواتر نقل شده است؛ برای نمونه به برخی از آنها اشاره می‌کنیم: {{متن حدیث|عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}}: تَزَوَّجُوا وَ زَوِّجُوا أَلَا فَمِنْ حَظِّ امْرِئٍ مُسْلِمٍ إِنْفَاقُ قِيمَةِ أَيِّمَةٍ وَ مَا مِنْ شَيْ‏ءٍ أَحَبَّ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ مِنْ بَيْتٍ يُعْمَرُ فِي الْإِسْلَامِ بِالنِّكَاحِ وَ مَا مِنْ شَيْ‏ءٍ أَبْغَضَ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ مِنْ بَيْتٍ يُخْرَبُ فِي الْإِسْلَامِ بِالْفُرْقَةِ يَعْنِي الطَّلَاقَ ثُمَّ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ{{ع}}: إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ إِنَّمَا وَكَّدَ فِي الطَّلَاقِ وَ كَرَّرَ فِيهِ الْقَوْلَ مِنْ بُغْضِهِ الْفُرْقَةَ}} (محمد بن یعقوب الکلینی الرازی، الکافی، ج۵، ص۳۲۸)؛ {{متن حدیث|عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ أَنَّ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} قَالَ: إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ{{صل}} قَالَ: تَزَوَّجُوا فَإِنِّي مُكَاثِرٌ بِكُمُ الْأُمَمَ غَداً فِي الْقِيَامَةِ حَتَّى إِنَّ السِّقْطَ لَيَجِي‏ءُ مُحْبَنْطِئاً عَلَى بَابِ الْجَنَّةِ فَيُقَالُ لَهُ ادْخُلِ الْجَنَّةَ فَيَقُولُ لَا حَتَّى يَدْخُلَ أَبَوَايَ الْجَنَّةَ قَبْلِي}} (محمد بن علی بن بابویه (الصدوق)، من لا یحضره الفقیه، ج۳، ص۳۸۳)؛ {{متن حدیث|عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ حُكَيْمٍ قَالَ: خَطَبَ الرِّضَا{{ع}} هَذِهِ الْخُطْبَةَ: الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي حَمِدَ فِي الْكِتَابِ نَفْسَهُ... فَقَالَ جَلَّ وَ عَزَّ {{متن قرآن|وَهُوَ الَّذِي خَلَقَ مِنَ الْمَاءِ بَشَرًا فَجَعَلَهُ نَسَبًا وَصِهْرًا وَكَانَ رَبُّكَ قَدِيرًا}} وَ قَالَ {{متن قرآن|وَأَنْكِحُوا الْأَيَامَى مِنْكُمْ وَالصَّالِحِينَ مِنْ عِبَادِكُمْ وَإِمَائِكُمْ إِنْ يَكُونُوا فُقَرَاءَ يُغْنِهِمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ وَاللَّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ}} وَ لَوْ لَمْ يَكُنْ فِي الْمُنَاكَحَةِ وَ الْمُصَاهَرَةِ آيَةٌ مُحْكَمَةٌ وَ لَا سُنَّةٌ مُتَّبَعَةٌ وَ لَا أَثَرٌ مُسْتَفِيضٌ‏ لَكَانَ فِيمَا جَعَلَ اللَّهُ مِنْ بِرِّ الْقَرِيبِ وَ تَقْرِيبِ الْبَعِيدِ وَ تَأْلِيفِ الْقُلُوبِ وَ تَشْبِيكِ الْحُقُوقِ وَ تَكْثِيرِ الْعَدَدِ وَ تَوْفِيرِ الْوَلَدِ لِنَوَائِبِ الدَّهْرِ وَ حَوَادِثِ الْأُمُورِ مَا يَرْغَبُ فِي دُونِهِ الْعَاقِلُ اللَّبِيبُ وَ يُسَارِعُ إِلَيْهِ الْمُوَفَّقُ الْمُصِيبُ وَ يَحْرِصُ عَلَيْهِ الْأَدِيبُ الْأَرِيبُ}} (محمد بن یعقوب الکلینی الرازی، الکافی، ج۵، ص۳۷۳)؛ {{متن حدیث|وَ عَنْ عَلِيٍّ{{ع}} أَنَّهُ قَالَ: ضَرَبَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} بِيَدِهِ عَلَى صَدْرِ عُثْمَانَ وَ قَالَ يَا عُثْمَانُ لَا تَرْغَبْ عَنْ سُنَّتِي فَإِنَّ مَنْ رَغِبَ عَنْ سُنَّتِي عَرَضَتْ لَهُ الْمَلَائِكَةُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَصَرَفَتْ وَجْهَهُ عَنْ حَوْضِي}} (میرزا حسین النوری الطبرسی، مستدرک الوسائل، ج١۴، ص١۵٠) و....</ref>. از سوی دیگر، [[ازدواج]] از مهم‌ترین رویدادهای [[زندگی]] [[انسان]] است. در این رویداد مهم، انتخاب همسر حساس‌ترین مرحله آن است. درباره مسئله انتخاب همسر، مطالب بسیاری قابل بحث و بررسی است. اما [[هدف]] ما بیان [[سیره]] [[رسول]] گرامی ا[[سلام]] و [[اهل‌بیت]]{{عم}} در اهمیت دادن به انتخاب همسر و دقت‌های لازم در معیارها و شاخص‌های آن است<ref>[[اسدالله طوسی|طوسی، اسدالله]]، [[همسران شایسته (کتاب)|همسران شایسته]]، ص ۵۳ ـ ۵۴.</ref>.
سنگ‌بنای آغازین [[اجتماع]] [[انسانی]]، [[خانواده]] است. خانواده نهاد اجتماعی‌ای با اهمیت در همه [[ادیان]]، [[اقوام]] و [[ملل]] بوده و هست. منشأ [[شکل‌گیری خانواده]]، پیوند [[زناشویی]] است که بین مرد و [[زن]] برقرار می‌شود. برای تحقق این امر مهم و حیاتی، [[شریعت مقدس اسلام]] تأکیدی دوچندان بر [[ازدواج]] زن و مرد داشته و در مواردی به [[لزوم]] و [[وجوب]] آن [[حکم]] داده است: به همین دلیل، در آیه‌های [[شریف]] [[قرآن]] و روایت‌های [[عترت طاهره]]{{عم}} به آن بسیار سفارش و توصیه شده است<ref>نمونه‌ای از آیه‌های شریف قرآن که به ازدواج توصیه و تشویق کرده است: {{متن قرآن|وَأَنْكِحُوا الْأَيَامَى مِنْكُمْ وَالصَّالِحِينَ مِنْ عِبَادِكُمْ وَإِمَائِكُمْ إِنْ يَكُونُوا فُقَرَاءَ يُغْنِهِمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ وَاللَّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ}} «و بی‌همسران (آزاد) و بردگان و کنیزان شایسته‌تان را همسر دهید، اگر نادار باشند خداوند از بخشش خویش به آنان بی‌نیازی می‌دهد و خداوند نعمت‌گستری داناست» سوره نور، آیه ۳۲؛ {{متن قرآن|وَمِنْ آيَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْوَاجًا لِتَسْكُنُوا إِلَيْهَا وَجَعَلَ بَيْنَكُمْ مَوَدَّةً وَرَحْمَةً إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ}} «و از نشانه‌های او این است که از خودتان همسرانی برایتان آفرید تا کنار آنان آرامش یابید و میان شما دلبستگی پایدار و مهر پدید آورد؛ بی‌گمان در این، نشانه‌هایی است برای گروهی که می‌اندیشند» سوره روم، آیه ۲۱. روایت‌های بسیاری از رسول گرامی اسلام و اهل‌بیت گرامی ایشان{{عم}} در زمینه ترغیب و تشویق به امر مقدس ازدواج و نهی از ترک آن به حد تواتر نقل شده است؛ برای نمونه به برخی از آنها اشاره می‌کنیم: {{متن حدیث|عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}}: تَزَوَّجُوا وَ زَوِّجُوا أَلَا فَمِنْ حَظِّ امْرِئٍ مُسْلِمٍ إِنْفَاقُ قِيمَةِ أَيِّمَةٍ وَ مَا مِنْ شَيْ‏ءٍ أَحَبَّ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ مِنْ بَيْتٍ يُعْمَرُ فِي الْإِسْلَامِ بِالنِّكَاحِ وَ مَا مِنْ شَيْ‏ءٍ أَبْغَضَ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ مِنْ بَيْتٍ يُخْرَبُ فِي الْإِسْلَامِ بِالْفُرْقَةِ يَعْنِي الطَّلَاقَ ثُمَّ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ{{ع}}: إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ إِنَّمَا وَكَّدَ فِي الطَّلَاقِ وَ كَرَّرَ فِيهِ الْقَوْلَ مِنْ بُغْضِهِ الْفُرْقَةَ}} (محمد بن یعقوب الکلینی الرازی، الکافی، ج۵، ص۳۲۸)؛ {{متن حدیث|عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ أَنَّ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} قَالَ: إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ{{صل}} قَالَ: تَزَوَّجُوا فَإِنِّي مُكَاثِرٌ بِكُمُ الْأُمَمَ غَداً فِي الْقِيَامَةِ حَتَّى إِنَّ السِّقْطَ لَيَجِي‏ءُ مُحْبَنْطِئاً عَلَى بَابِ الْجَنَّةِ فَيُقَالُ لَهُ ادْخُلِ الْجَنَّةَ فَيَقُولُ لَا حَتَّى يَدْخُلَ أَبَوَايَ الْجَنَّةَ قَبْلِي}} (محمد بن علی بن بابویه (الصدوق)، من لا یحضره الفقیه، ج۳، ص۳۸۳)؛ {{متن حدیث|عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ حُكَيْمٍ قَالَ: خَطَبَ الرِّضَا{{ع}} هَذِهِ الْخُطْبَةَ: الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي حَمِدَ فِي الْكِتَابِ نَفْسَهُ... فَقَالَ جَلَّ وَ عَزَّ {{متن قرآن|وَهُوَ الَّذِي خَلَقَ مِنَ الْمَاءِ بَشَرًا فَجَعَلَهُ نَسَبًا وَصِهْرًا وَكَانَ رَبُّكَ قَدِيرًا}} وَ قَالَ {{متن قرآن|وَأَنْكِحُوا الْأَيَامَى مِنْكُمْ وَالصَّالِحِينَ مِنْ عِبَادِكُمْ وَإِمَائِكُمْ إِنْ يَكُونُوا فُقَرَاءَ يُغْنِهِمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ وَاللَّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ}} وَ لَوْ لَمْ يَكُنْ فِي الْمُنَاكَحَةِ وَ الْمُصَاهَرَةِ آيَةٌ مُحْكَمَةٌ وَ لَا سُنَّةٌ مُتَّبَعَةٌ وَ لَا أَثَرٌ مُسْتَفِيضٌ‏ لَكَانَ فِيمَا جَعَلَ اللَّهُ مِنْ بِرِّ الْقَرِيبِ وَ تَقْرِيبِ الْبَعِيدِ وَ تَأْلِيفِ الْقُلُوبِ وَ تَشْبِيكِ الْحُقُوقِ وَ تَكْثِيرِ الْعَدَدِ وَ تَوْفِيرِ الْوَلَدِ لِنَوَائِبِ الدَّهْرِ وَ حَوَادِثِ الْأُمُورِ مَا يَرْغَبُ فِي دُونِهِ الْعَاقِلُ اللَّبِيبُ وَ يُسَارِعُ إِلَيْهِ الْمُوَفَّقُ الْمُصِيبُ وَ يَحْرِصُ عَلَيْهِ الْأَدِيبُ الْأَرِيبُ}} (محمد بن یعقوب الکلینی الرازی، الکافی، ج۵، ص۳۷۳)؛ {{متن حدیث|وَ عَنْ عَلِيٍّ{{ع}} أَنَّهُ قَالَ: ضَرَبَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} بِيَدِهِ عَلَى صَدْرِ عُثْمَانَ وَ قَالَ يَا عُثْمَانُ لَا تَرْغَبْ عَنْ سُنَّتِي فَإِنَّ مَنْ رَغِبَ عَنْ سُنَّتِي عَرَضَتْ لَهُ الْمَلَائِكَةُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَصَرَفَتْ وَجْهَهُ عَنْ حَوْضِي}} (میرزا حسین النوری الطبرسی، مستدرک الوسائل، ج١۴، ص١۵٠) و....</ref>. از سوی دیگر، [[ازدواج]] از مهم‌ترین رویدادهای [[زندگی]] [[انسان]] است. در این رویداد مهم، انتخاب همسر حساس‌ترین مرحله آن است. درباره مسئله انتخاب همسر، مطالب بسیاری قابل بحث و بررسی است. اما [[هدف]] ما بیان [[سیره]] [[رسول]] گرامی ا[[سلام]] و [[اهل‌بیت]]{{عم}} در اهمیت دادن به انتخاب همسر و دقت‌های لازم در معیارها و شاخص‌های آن است<ref>[[اسدالله طوسی|طوسی، اسدالله]]، [[همسران شایسته (کتاب)|همسران شایسته]]، ص ۵۳ ـ ۵۴.</ref>.
== اهمیت و دقت در انتخاب همسر ==
ازدواج و انتخاب همسر فعالیتی [[انسانی]] و از مهم‌ترین فعالیت‌ها در طول عمر انسان است. بی‌شک هرچه انسان در انجام کارها و فعالیت‌هایش بیشتر دقت کند و به آنها اهمیت دهد، آثار به‌جای مانده از آنها، بهتر و سالم‌تر خواهد بود. به [[حکم عقل]] باید به انتخاب همسر مانند مسئله هر مهم و حیاتی دیگر اهمیت داد و در آن دقت کرد. دختر و پسری که چندی پیش رها و [[آزاد]] از برخی تعلقات و [[تکالیف]] بوده‌اند، با ازدواج [[زن]] و شوهر و در آینده‌ای نه‌چندان دور، پدر و مادری خواهند بود که به هم و [[فرزندان]] تعلق خاطر دارند و در قبال آنان [[احساس مسئولیت]] می‌کنند. آنها به دست خویش، خودشان را به حدود و مقرراتی پایبند خواهند کرد. پس عاقلانه است تا این قید و بند که از آن چاره‌ای نیست با دقت و [[درستی]] انجام شود. حضرت [[امام]] [[جعفر صادق]]{{ع}} در این باره فرموده‌اند: «[[همسر]] همانند گردنبندی بر گردن است، پس [[نیک]] بنگر که گردنت را به چه گردنبندی می‌بندی»<ref>{{متن حدیث|عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِنَا قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} يَقُولُ إِنَّمَا الْمَرْأَةُ قِلَادَةٌ فَانْظُرْ مَا تَتَقَلَّدُ وَ لَيْسَ لِامْرَأَةٍ خَطَرٌ لَا لِصَالِحَتِهِنَّ وَ لَا لِطَالِحَتِهِنَّ وَ أَمَّا صَالِحَتُهُنَّ فَلَيْسَ خَطَرُهَا الذَّهَبَ وَ الْفِضَّةَ هِيَ خَيْرٌ مِنَ الذَّهَبِ وَ الْفِضَّةِ وَ أَمَّا طَالِحَتُهُنَّ فَلَيْسَ خَطَرُهَا التُّرَابَ التُّرَابُ خَيْرٌ مِنْهَا}} (محمد بن علی بن بابویه (الصدوق)، معانی الأخبار، ص١۴۴؛ محمدباقر مجلسی، بحارالأنوار، ج۱۰۰، ص۲۳۳؛ محمد بن الحسن الحر العاملی، وسائل الشیعة، ج۲۰، ص۳۳).</ref>.
بنابراین، در [[انتخاب]] [[شریک]] و همتای خویش باید نهایت دقت را مبذول داشت. دقت در [[انتخاب همسر]]، دقت در [[برگزیدن]]، [[شریک]] [[یاوری]] همیشگی و پدر یا مادری مناسب برای [[فرزندان]] است. از [[رسول گرامی اسلام]]{{صل}} نقل شده است که درباره اهمیت این مسئله چنین توصیه فرموده‌اند: «[[همسران]] خود را از [[خاندان]] [[نیک]] و سالم برگزینید؛ چراکه همه ویژگی‌های [[نفسانی]] و [[رفتاری]] به وسیله ژن‌های پدر و مادر به فرزند منتقل می‌شود»<ref>{{متن حدیث|تَزَوَّجُوا فِي الْحُجْزِ الصَّالِحِ فَإِنَّ الْعِرْقَ دَسَّاسٌ}} (رضی الدین حسن ب ن فضل طبرسی مکارم الأخلاق، ص١٩۶؛ علی بن حسام الدین، کنز العمال، ج١۵ ص٨۵۵).</ref>.
حضرت{{صل}} همین [[حقیقت]] را با تعبیری دیگر چنین بیان فرموده‌اند: «دقت کن که نطفه فرزندانت را در چه رحمی جای می‌دهی؛ چراکه ژن‌ها انتقال دهنده [صفات [[نفسانی]] و رفتاری نسل‌های گذشته به فرزندان[است»<ref>{{متن حدیث|وَ انْظُرْ فِي أَيِّ نِصَابٍ تَضَعُ وَلَدَكَ فَإِنَّ الْعِرْقَ دَسَّاسٌ}} (علی بن حسام الدین، کنزالعمال، ج۱۵ ص۸۵۵). روایات در این باره از اهل‌بیت{{عم}} بسیار است؛ مانند: ۱. {{متن حدیث|عَنِ السَّكُونِيِّ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} قَالَ: قَالَ النَّبِيُّ{{صل}}: اخْتَارُوا لِنُطَفِكُمْ فَإِنَّ الْخَالَ أَحَدُ الضَّجِيعَيْنِ}} (محمد بن یعقوب الکلینی الرازی، الکافی، ج۵، ص۳۳۲؛ ابوجعفر محمد بن حسن طوسی، تهذیب الأحکام، ج۷، ص۴٠٢؛ محمدباقر مجلسی، بحارالأنوار، ج۱۰۰، ص۲۳۶؛ نعمان بن محمد تمیمی مغربی، دعائم الإسلام، ج۲، ص١٩۴؛ رضی الدین حسن بن فضل طبرسی، مکارم الأخلاق، ص۲۰۰)؛ ۲. {{متن حدیث|قَالَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} أَنْكِحُوا الْأَكْفَاءَ وَ انْكِحُوا فِيهِمْ وَ اخْتَارُوا لِنُطَفِكُمْ}} (محمد بن یعقوب الکلینی الرازی، الکافی، ج۵، ص۳۳۲؛ محمد بن الحسن الحر العاملی، وسائل الشیعة، ج۱۵، ص۲۹)؛ ۳. {{متن حدیث|عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} قَالَ: الشَّجَاعَةُ فِي أَهْلِ خُرَاسَانَ وَ الْبَاهُ فِي أَهْلِ بَرْبَرَ وَ السَّخَاءُ وَ الْحَسَدُ فِي الْعَرَبِ فَتَخَيَّرُوا لِنُطَفِكُمْ}} (محمد بن علی بن بابویه (الصدوق)، من لا یحضره الفقیه، ج۳، ص۴٧٢)؛ ۴. {{متن حدیث|عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} قَالَ: قَالَ النَّبِيُّ{{صل}}: اخْتَارُوا لِنُطَفِكُمْ فَإِنَّ الْخَالَ أَحَدُ الضَّجِيعَيْنِ}} (محمد بن یعقوب الکلینی الرازی، الکافی، ج۵، ص٣٣٢)؛ ۵. {{متن حدیث|عَنِ النَّبِيِّ{{صل}}: تَخَيَّرُوا لِنُطَفِكُمْ وَ انْتَخِبُوا الْمَنَاكِحَ}} (علی بن حسام الدین، کنز العمال، ج۱۵، ص٨۵۵) و....</ref>.
بنابراین توجه دقیق به شایستگی‌های لازم و کافیِ [[همسر]]، از جمله مهم‌ترین مسائل در [[انتخاب]] اوست. این دقت‌ها و تدبیرها در این مرحله بسیار ضروری و کارساز است و آثار و برکت‌های بسیاری دارد.
پیش از این برای [[ازدواج]] و [[تشکیل خانواده]] آثار و برکت‌هایی را برشمردیم. دستیابی به برکت‌های یاد شده جز با ازدواجی سالم به ویژه اهمیت دادن و دقت در انتخاب همسری مناسب امکان‌پذیر نیست؛ آثار و برکاتی چون:
# همراه بودن با همسری [[صالح]] و سالم؛
# [[زندگی]] آرام و دلپذیر؛
# فرزندانی سالم و نسلی [[پاک]]؛
# بهره‌برداری درست از عمر و پیشگیری از تضییع عمر؛
# کارها و فعالیت‌های پرثمر و [[برکات]] به جای مانده از [[انسان]]؛
# دور بودن از درگیری‌ها و کشمکش‌های [[خانوادگی]]؛
# [[نجات]] از تنش [[اضطراب]] و انواع بیماری‌های روحی و روانی؛
# نجات از جدایی، [[طلاق]] و از هم پاشیدگی [[خانواده]] و...؛
# مهم‌تر از همه [[مدیریت]] خانواده بر مبنای [[رضا]] و خواست حضرت [[حق تعالی]]؛
# در پایان و در پرتو چنین زندگی آرام و فضای بانشاطی، بیمه کردن زندگی اخروی و [[تدارک]] آتیه‌ای پربار برای همه اعضای خانواده.
بنابراین، هر یک از [[همسران]] یا وابستگان آنان باید از این فرصت ارزشمند و حیاتی بهره ببرند و به دور از [[هوا و هوس]] و زیبایی‌های ظاهری، [[فریبنده]] و زودگذر، عاقلانه و ماندگار تصمیم بگیرند.
غفلت [[زن]] یا مرد از معیارها و ملاک‌های لازم و ضروری در تشکیل خانواده بسیار ناپسند است و گاه پیامدهای خطرناکی دارد. از جمله این آثار عبارت‌اند از:
# [[همراهی]] با همسری نااهل: بی‌توجهی و [[سهل‌انگاری]] در [[انتخاب همسر]] ممکن است موجب شود هر یک از زن و مرد [[رنج]] همراهی و تحمل شریکی نااهل را سالیان طولانی و گاه تا پایان عمر بر دوش بکشند.
# [[فرزندان]] ناسالم و ناخلف: چنان‌که نتیجه نطفه، رحم و دامن پاک و [[تربیت]] درست، جز نسلی پاک و تربیت‌یافته نیست، در مقابل فرزندان ناصالح محصول پیوند دو انسان ناسالم و تربیت نادرست‌اند. [[حکمت]] سفارش‌های بسیاری که درباره دقت و توجه بسیار در [[انتخاب همسر]] شده، در همین واقعیت نهفته است.
# تضییع عمر: [[خداوند]] تنها یک بار فرصت [[زندگی]] کردن در [[دنیا]] را به هر [[انسان]] ارزانی داشته است. بنابراین، نمی‌توان در امور مهمی چون [[ازدواج]] و [[تشکیل خانواده]] با [[آزمایش]] و [[خطا]] پیش رفت. دقت نکردن در [[انتخاب همسر]] موجب خواهد شد انسان همه عمر، خود را با دعواها و [[اختلافات]] [[خانوادگی]] درگیر کند و از این گوهر گران‌بها به [[درستی]] بهره [[نبرد]].
# کارهای بی‌برکت و آثار غیر مفید: حاصل عمر انسان آثاری است که به گونه‌های مختلف از وی به یادگار می‌ماند. انسان با [[انتخاب]] درست در ازدواج، محیطی سالم و بانشاط را در زندگی آماده می‌کند و در [[سایه]] پرمهر آن به انواع فعالیت‌های مادی و [[معنوی]] می‌پردازد. اما اگر با بی‌دقتی زندگی‌ای ناگوار و ناخوشایند ساخت همه فعالیت‌های او تا پایان عمر، از فضای نامناسب زندگی‌اش تأثیر خواهد پذیرفت. در نتیجه، آثار برجای مانده از او چندان مفید و بابرکت نخواهد بود.
# انواع بیماری‌های روحی و روانی درگیری‌های خانوادگی و بگومگوهای [[زن]] و شوهر، آنها را با مسائل و مشکلاتی پیچیده درگیر خواهد کرد. حاصل این [[مشکلات]] و معضلات، نگرانی و [[ناآرامی]] [[روحی]] و سپس بیماری‌های روحی و روانی خواهد بود.
# [[طلاق]] و گسست [[خانواده]]: طلاق یعنی جدایی زن و شوهر از هم و گسست پیوند [[زناشویی]]. این پدیده در [[اسلام]] بسیار ناپسند و منفور است و تنها در موارد ضروری و لازم بدان [[اجازه]] داده شده؛ تا آنجا که به {{متن حدیث|أَبْغَضُ الْحَلَالِ}} معروف شده است<ref>درباره تشویق به ازدواج و نکوهش طلاق و پرهیز از آن روایات بسیاری از رسول خدا و اهل‌بیت{{عم}} وارد شده است؛ مانند: {{متن حدیث|عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}}: تَزَوَّجُوا وَ زَوِّجُوا أَلَا فَمِنْ حَظِّ امْرِئٍ مُسْلِمٍ إِنْفَاقُ قِيمَةِ أَيِّمَةٍ وَ مَا مِنْ شَيْ‏ءٍ أَحَبَّ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ مِنْ بَيْتٍ يُعْمَرُ بِالنِّكَاحِ وَ مَا مِنْ شَيْ‏ءٍ أَبْغَضَ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ مِنْ بَيْتٍ يُخْرَبُ فِي الْإِسْلَامِ بِالْفُرْقَةِ يَعْنِي الطَّلَاقَ ثُمَّ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ{{ع}}: إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ إِنَّمَا وَكَّدَ فِي الطَّلَاقِ وَ كَرَّرَ الْقَوْلَ فِيهِ مِنْ بُغْضِهِ الْفُرْقَةَ}} (محمد بن یعقوب الکلینی الرازی، الکافی، ج۵، ص۳۲۸)؛ {{متن حدیث|عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} قَالَ: مَا مِنْ شَيْ‏ءٍ مِمَّا أَحَلَّهُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ أَبْغَضَ إِلَيْهِ مِنَ الطَّلَاقِ وَ إِنَّ اللَّهَ يُبْغِضُ الْمِطْلَاقَ الذَّوَّاقَ}} (محمد بن یعقوب الکلینی الرازی، الکافی، ج۱، ص۵۴)؛ {{متن حدیث|عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{ع}} قَالَ: إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ يُحِبُّ الْبَيْتَ الَّذِي فِيهِ الْعُرْسُ وَ يُبْغِضُ الْبَيْتَ الَّذِي فِيهِ الطَّلَاقُ وَ مَا مِنْ شَيْ‏ءٍ أَبْغَضَ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ مِنَ الطَّلَاقِ}} (محمد بن یعقوب الکلینی الرازی، الکافی، ج۱، ص۵۴) و....</ref>.
در [[فرهنگ]] [[اسلام]] برای پرهیز از این معضل بزرگ [[خانوادگی]] و [[اجتماعی]]، از همان آغاز، دقت‌های لازم در [[انتخاب همسر]] پیش‌بینی و بدان بسیار سفارش شده است؛ تا جایی که حتی دست مرد و [[زن]] را بسیار بازگذاشته‌اند تا با چشمی باز و تدبیری درست، [[همسر]] و شریک زندگی خویش را برگزینند. به همین دلیل [[اجازه]] داده شده زن و مرد برای [[انتخاب]]، یکدیگر را، حتی بدون پوشش‌های لازم بین نامحرمان، ببینند و با تحقیق و [[تجسس]] کافی و در نظر گرفتن معیارهای لازم [[شریک]] زندگیشان را برگزینند<ref>بنابر همین، در ادبیات رایج میان جامعه اسلامی ما چنین آمده است: پیش از ازدواج و برای انتخاب همسر، افزون بر دو چشم، لازم است دو چشم دیگر نیز قرض کنیم. اما پس از انتخاب و تشکیل زندگی، همان دو چشم را نیز باید اغلب ببندیم و از برخی مسائل با کرامت و بزرگواری و چشم‌پوشی و تغافل بگذریم.</ref>.<ref>[[اسدالله طوسی|طوسی، اسدالله]]، [[همسران شایسته (کتاب)|همسران شایسته]]، ص ۵۴ ـ ۵۸.</ref>


[[تعالیم اسلام]] ویژگی‌هایی را برای انتخاب همسری [[نیکو]] و مادری شایسته برای [[فرزندان]] آینده به [[جوان]] معرفی می‌کند که به اختصار این ویژگی‌ها را مرور می‌کنیم و [[سیره معصومین]]{{عم}} را در حدی که منابع [[یاری]] می‌دهند، ذکر می‌کنیم.
[[تعالیم اسلام]] ویژگی‌هایی را برای انتخاب همسری [[نیکو]] و مادری شایسته برای [[فرزندان]] آینده به [[جوان]] معرفی می‌کند که به اختصار این ویژگی‌ها را مرور می‌کنیم و [[سیره معصومین]]{{عم}} را در حدی که منابع [[یاری]] می‌دهند، ذکر می‌کنیم.
۱۲۹٬۵۶۲

ویرایش