←آداب مباشرت
برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
|||
| خط ۴۶: | خط ۴۶: | ||
== جشن عروسی == | == جشن عروسی == | ||
از جمله مسائلی که در ازدواج به آن توجه شده و در بین بیشتر اقوام و [[ملل]] و [[فرهنگها]] نقطه اوج ازدواج به شمار میآید، برگزاری مراسم و تشریفات ازدواج است که به «عروسی» معروف است. اهمیت جشن عروسی در کارکردهای [[اجتماعی]] آن ریشه دارد و تأکید بر اهمیت ازدواج به عنوان نقطه عطفی در [[زندگی]] زوج [[جوان]]، تحکیم نسبی پیوند ازدواج، فراهم کردن زمینه ابراز [[شادی]]، تقویت پیوندهای [[دوستی]] و خویشاوندی و اعلان عمومی ازدواج به منظور زدودن هرگونه شائبه عدم [[مشروعیت]]، از مهمترین این کارکردها هستند<ref>حسین بستان، اسلام و جامعهشناسی خانواده، ص۵۰.</ref>. جالب توجه است که [[تعالیم اسلام]] برای مراسم ازدواج، استثناهایی در نظر گرفته که در واقع به بعد جشن و شادمانی و کارکردهای مذکور باز میگردد؛ برای نمونه، غنا، که آوازهخوانی طربانگیز است، در مراسم ازدواج با رعایت حدود خاص و برگزاری مجلسی که [[زنان]] کاملاً از مردان جدا هستند و صدای آنها نیز به گوش نامحرمان نمیرسد، جایز شمرده شده است<ref>تحریر الوسیله، ج٢، مسئله ۱۳ از مسائل مکاسب و متاجر.</ref>.<ref>[[حامد ولیزاده|ولیزاده، حامد]]، [[سیره خانوادگی پیامبر و اهل بیت (کتاب)|سیره خانوادگی پیامبر و اهل بیت]]، ص ۴۱.</ref> | از جمله مسائلی که در ازدواج به آن توجه شده و در بین بیشتر اقوام و [[ملل]] و [[فرهنگها]] نقطه اوج ازدواج به شمار میآید، برگزاری مراسم و تشریفات ازدواج است که به «عروسی» معروف است. اهمیت جشن عروسی در کارکردهای [[اجتماعی]] آن ریشه دارد و تأکید بر اهمیت ازدواج به عنوان نقطه عطفی در [[زندگی]] زوج [[جوان]]، تحکیم نسبی پیوند ازدواج، فراهم کردن زمینه ابراز [[شادی]]، تقویت پیوندهای [[دوستی]] و خویشاوندی و اعلان عمومی ازدواج به منظور زدودن هرگونه شائبه عدم [[مشروعیت]]، از مهمترین این کارکردها هستند<ref>حسین بستان، اسلام و جامعهشناسی خانواده، ص۵۰.</ref>. جالب توجه است که [[تعالیم اسلام]] برای مراسم ازدواج، استثناهایی در نظر گرفته که در واقع به بعد جشن و شادمانی و کارکردهای مذکور باز میگردد؛ برای نمونه، غنا، که آوازهخوانی طربانگیز است، در مراسم ازدواج با رعایت حدود خاص و برگزاری مجلسی که [[زنان]] کاملاً از مردان جدا هستند و صدای آنها نیز به گوش نامحرمان نمیرسد، جایز شمرده شده است<ref>تحریر الوسیله، ج٢، مسئله ۱۳ از مسائل مکاسب و متاجر.</ref>.<ref>[[حامد ولیزاده|ولیزاده، حامد]]، [[سیره خانوادگی پیامبر و اهل بیت (کتاب)|سیره خانوادگی پیامبر و اهل بیت]]، ص ۴۱.</ref> | ||
== ولیمه == | |||
یکی از [[آداب]] پسندیده [[اسلامی]] در برگزاری شادیها، تقسیم این [[شادی]] و [[سرور]] با دیگران است. یکی از مصادیق این شادی که در [[روایات]] نیز به آن توصیه شده، [[دعوت]] برای [[اطعام]] عمومی یا ولیمه دادن به [[دوستان]] و [[خویشاوندان]] از [[فقیر]] و [[غنی]] است. رسول خدا{{صل}} میفرمایند: «ولیمه جز در پنج مورد نیست: در عرس، یا خُرس، یا عذار، یا وکار یا رکاز. پس عرس ولیمه [[ازدواج]] است، و خرس ولیمه تولد نوزاد است، و عذار، ولیمه [[ختنه]] است، و وکار، ولیمه ساختن یا خریدن [[خانه]] است، و رکاز ولیمه حاج به هنگام بازگشت از [[مکه]] است»<ref>{{متن حدیث|لَا وَلِيمَةَ إِلَّا فِي خَمْسٍ فِي عُرْسٍ أَوْ خُرْسٍ أَوْ عِذَارٍ أَوْ وِكَارٍ أَوْ رِكَازٍ فَالْعُرْسُ التَّزْوِيجُ وَ الْخُرْسُ النِّفَاسُ بِالْوَلَدِ وَ الْعِذَارُ الْخِتَانُ وَ الْوِكَارُ الرَّجُلُ يَشْتَرِي الدَّارَ وَ الرِّكَازُ الرَّجُلُ يَقْدَمُ مِنْ مَكَّةَ}}؛ من لا یحضره الفقیه، ج۴، ص۳۵۶.</ref>. | |||
رسول خدا{{صل}} برای جلوگیری از [[اسراف]] و [[زیادهروی]] در این زمینه نیز میفرمایند: «ولیمه دادن [[روز]] اول (یک بار) [[حق]] است و روز دوم کاری است شایسته، ولی بیشتر از دو روز برای نشان دادن به [[مردم]] و برای گوش به گوش گفتن است»<ref>{{متن حدیث|الْوَلِيمَةُ أَوَّلَ يَوْمٍ حَقٌّ، وَ الثَّانِيَ مَعْرُوفٌ، وَ مَا زَادَ رِيَاءٌ وَ سُمْعَةٌ}}؛ الکافی، ج۵، ص۳۶۸.</ref>.<ref>[[حامد ولیزاده|ولیزاده، حامد]]، [[سیره خانوادگی پیامبر و اهل بیت (کتاب)|سیره خانوادگی پیامبر و اهل بیت]]، ص ۴۴.</ref> | |||
== [[همراهی]] جمعی از زنان با عروس تا [[خانه]] شوهر == | |||
یکی از [[آداب]] و تشریفات برگزاری جشن عروسی اعلام عمومی آن است که از گذشته در میان [[مسلمانان]] رواج داشته است و حتی در [[روایات]] و [[سیره معصومین]]{{عم}} قابل مشاهده است. ابن الشیخ در کتاب [[امالی]] از [[جابر بن عبدالله انصاری]] [[روایت]] میکند که گفت: هنگامی که شب [[عروسی فاطمه]] [[زهرا]] فرا رسید پیغمبر معظم اسلام{{صل}} استر خود را آورد و یک قطیفه روی آن افکند و به فاطمه فرمود: سوار شو! آنگاه به [[سلمان]] دستور داد تا مهار آن را بکشد و خود آن حضرت آن استر را میرانید. در بین راه بود که [[رسول خدا]] صدایی شنید. ناگاه دید [[جبرئیل]] و [[میکائیل]] و [[اسرافیل]] با هفتاد هزار [[ملک]] آمدهاند. [[پیامبر خدا]] به ایشان فرمود: برای چه به [[زمین]] آمدهاید؟ گفتند: ما آمدهایم فاطمه زهرا را برای [[علی بن ابی طالب]] ببریم. سپس جبرئیل مهار آن مرکب را گرفت. اسرافیل رکاب آن را گرفت و میکائیل به دنبال آن بود و پیغمبر [[خدا]] لباسهای فاطمه را میآراست. سپس جبرئیل و میکائیل و اسرافیل و [[ملائکه]] و رسول خدا [[تکبیر]] گفتند، و بدین جهت است که گفتن تکبیر در شب عروسی از آن به بعد تا [[قیامت]] مرسوم و [[مستحب]] است<ref>کشف الغمه، ج۱، ص۳۶۸.</ref>.<ref>[[حامد ولیزاده|ولیزاده، حامد]]، [[سیره خانوادگی پیامبر و اهل بیت (کتاب)|سیره خانوادگی پیامبر و اهل بیت]]، ص ۴۶.</ref> | |||
== شب زفاف == | |||
«زفاف» از ماده «زفّ» در اصل در مورد وزش باد و حرکت سریع شترمرغ که مخلوطی از راه رفتن و پریدن است به کار رفته است. سپس این کلمه به طور کنایه در مورد «زفاف عروس»، یعنی بردن عروس به [[خانه]] داماد همراه با [[نشاط]] و هیجان استعمال شده است<ref>مفردات الفاظ قرآن، ج۱، ص۳۸۰.</ref>. [[معصومین]]{{عم}} [[آداب]] مهمی را در این زمینه سفارش فرمودهاند که به اختصار اشاره میکنیم: صادق آل محمد در این باره میفرمایند: «عروسی را در شب قرار دهید و [[روز]] [[اطعام]] نمایید»<ref>{{متن حدیث|زُفُّوا عَرَائِسَكُمْ لَيْلًا، وَ أَطْعِمُوا ضُحًى}}؛ الکافی، ج۵، ص۳۶۶.</ref>. | |||
[[پیامبر گرامی اسلام]]{{صل}} در برگزاری این [[سنت]] پیش قدم بودهاند، چنانکه در جریان ازدواج قمرَین، منیرَین [[امیرالمؤمنین]] و [[زهرای اطهر]] میخوانیم: هنگامی که [[آفتاب]] نزدیک به غروب رسید [[حضرت رسول]] به [[ام سلمه]] فرمود: فاطمه [[زهرا]] را بیاور. ام سلمه رفت و [[حضرت زهرا]] را در حالی آورد که پرِ لباسهایش به [[زمین]] کشیده میشد و از روی پدر بزرگوارش به قدری عرق خجلت میریخت که به زمین خورد. [[پیامبر خدا]] به او فرمود: خدا تو را در [[دنیا]] و [[آخرت]] از زمین خوردن نگاه دارد. موقعی که [[فاطمه اطهر]] در مقابل پدر خود رسید، [[رسول خدا]] نقاب را از صورت آن بانو برداشت تا [[حضرت علی]] صورت آن شفیعه [[روز جزا]] را دید. سپس [[حضرت محمد]]{{صل}} دست [[فاطمه]] را گرفت و در دست [[امیرالمؤمنین]] نهاد و فرمود: {{متن حدیث|بَارَكَ اللَّهُ لَكَ فِي ابْنَةِ رَسُولِ اللَّهِ، يَا عَلِيُّ، نِعْمَ الزَّوْجَةُ فَاطِمَةُ، وَ يَا فَاطِمَةُ، نِعْمَ الْبَعْلُ عَلِيٌّ}}؛ «[[یا علی]]! [[خدا]] قدم این دختر [[پیغمبر]] را برای تو [[مبارک]] کند! یا علی! فاطمه خوب زوجهای است، ای فاطمه! علی خوب شوهری است. متوجه [[منزل]] شوید و عملی انجام ندهید تا خود بیایم. [[حضرت امیر]] میفرماید: من دست فاطمه را گرفتم و پس از اینکه متوجه منزل شدیم، وی یک طرف نشست و من هم نزد او نشستم. من و فاطمه هر کدام به علت اینکه از یک دیگر [[خجالت]] میکشیدیم و [[حیا]] میکردیم به [[زمین]] [[چشم]] دوخته بودیم<ref>امالی شیخ طوسی، ص۴۳.</ref>.<ref>[[حامد ولیزاده|ولیزاده، حامد]]، [[سیره خانوادگی پیامبر و اهل بیت (کتاب)|سیره خانوادگی پیامبر و اهل بیت]]، ص ۴۷.</ref> | |||
== آداب مباشرت == | == آداب مباشرت == | ||