ازدواج: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش
(←مهریه) |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۲: | خط ۲: | ||
'''ازدواج''' به معنای قرینشدن با یکدیگر، شوهرکردن، زنگرفتن و زناشویی است. ازدواج به قدمت [[خلقت]] [[آدمی]] است؛ زیرا پس از [[آفرینش]] [[حضرت آدم]]{{ع}}، [[خداوند]] همسرش را آفرید و او را به همسری وی درآورد. در [[قرآن کریم]]، [[فلسفه]] و آثار ازدواج، افزایش نسل، ایجاد [[آسایش]]، [[مودت]] و [[رحمت]] و از [[آیات]] و نشانههای وجود خداوند معرفی شده است. [[فقها]] در تحقق و درستی ازدواج شروطی ذکر کردهاند: [[عقد]]؛ [[اذن]] [[ولیّ]]؛ مَهر. | '''ازدواج''' به معنای قرینشدن با یکدیگر، شوهرکردن، زنگرفتن و زناشویی است. ازدواج به قدمت [[خلقت]] [[آدمی]] است؛ زیرا پس از [[آفرینش]] [[حضرت آدم]]{{ع}}، [[خداوند]] همسرش را آفرید و او را به همسری وی درآورد. در [[قرآن کریم]]، [[فلسفه]] و آثار ازدواج، افزایش نسل، ایجاد [[آسایش]]، [[مودت]] و [[رحمت]] و از [[آیات]] و نشانههای وجود خداوند معرفی شده است. [[فقها]] در تحقق و درستی ازدواج شروطی ذکر کردهاند: [[عقد]]؛ [[اذن]] [[ولیّ]]؛ مَهر. | ||
== معناشناسی == | == معناشناسی == | ||
«ازدواج» برگرفته از واژه «زوج» به معنای جفت در مقابل فرد<ref>جوهری، الصحاح، ۱/۳۲۰؛ ابنمنظور، لسان العرب، ۲/۲۹۱.</ref> و به معنای قرینشدن با یکدیگر، شوهرکردن، زنگرفتن و زناشویی<ref>دهخدا، لغتنامه دهخدا، ۸/۱۱۴۵۴.</ref> است. در [[فقه]] در همان معنای لغوی و [[عرفی]] بهکار رفتهاست و به آن [[نکاح]] نیز گفته میشود<ref>[[اکبر زراعتیان|زراعتیان، اکبر]]، [[ازدواج - زراعتیان (مقاله)|مقاله «ازدواج»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۱ (کتاب)|دانشنامه امام خمینی ج۱]]، ص ۶۲۸ – ۶۳۴.</ref>. | |||
== پیشینه == | == پیشینه == | ||
«ازدواج» به قدمت [[خلقت آدمی]] است؛ زیرا پس از [[آفرینش]] [[حضرت آدم]]{{ع}}، [[خداوند]] همسرش را آفرید و او را به همسری وی درآورد<ref>کلینی، الکافی، ۵/۴۴۲.</ref>. ازدواج پیوسته به عنوان سنتی مورد [[احترام]]<ref>حر عاملی، تفصیل وسائل الشیعه، ۲۰/۱۵.</ref> در میان [[ادیان الهی]] و [[ملل]] مختلف از [[قراردادها]] و [[احکام]] خاصی [[پیروی]] کردهاست و در [[اسلام]] جایگاهی ویژه دارد. | |||
در [[قرآن کریم]]، [[فلسفه]] و آثار ازدواج، افزایش نسل<ref>سوره شوری، آیه ۱۱.</ref>، ایجاد [[آسایش]]، [[مودت]] و [[رحمت]] و از [[آیات]] و نشانههای وجود خداوند<ref>سوره روم، آیه ۲۱.</ref> معرفی شده است. [[روایات]]، ازدواج را [[سنت پیامبر]]{{صل}}<ref>حر عاملی، تفصیل وسائل الشیعه، ۲۰/۱۵.</ref> و موجب [[پاکدامنی]] [[انسانها]]<ref>حر عاملی، تفصیل وسائل الشیعه، ۲۰/۳۶.</ref>، [[حفظ]] [[عفاف]]، [[گشایش]] درهای [[رحمت الهی]]<ref>نوری، مستدرک الوسائل، ۱۴/۱۵۲.</ref>، کاملشدن نیمی از [[دین]]<ref>حر عاملی، تفصیل وسائل الشیعه، ۲۰/۱۷.</ref> و دریافت پاداش مضاعف<ref>حر عاملی، تفصیل وسائل الشیعه، ۲۰/۱۸.</ref> و از هر بنایی، پیش خداوند محبوبتر<ref>نوری، مستدرک الوسائل، ۱۴/۱۵۳–۱۵۴.</ref> معرفی کرده و [[رهبانیت]] و پرهیز از این [[سنت نبوی]] را امری ناپسند<ref>حر عاملی، تفصیل وسائل الشیعه، ۲۰/۲۱؛ نوری، مستدرک الوسائل، ۱۴/۱۵۵.</ref> دانسته است<ref>[[اکبر زراعتیان|زراعتیان، اکبر]]، [[ازدواج - زراعتیان (مقاله)|مقاله «ازدواج»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۱ (کتاب)|دانشنامه امام خمینی ج۱]]، ص ۶۲۸ – ۶۳۴.</ref>. | در [[قرآن کریم]]، [[فلسفه]] و آثار ازدواج، افزایش نسل<ref>سوره شوری، آیه ۱۱.</ref>، ایجاد [[آسایش]]، [[مودت]] و [[رحمت]] و از [[آیات]] و نشانههای وجود خداوند<ref>سوره روم، آیه ۲۱.</ref> معرفی شده است. [[روایات]]، ازدواج را [[سنت پیامبر]]{{صل}}<ref>حر عاملی، تفصیل وسائل الشیعه، ۲۰/۱۵.</ref> و موجب [[پاکدامنی]] [[انسانها]]<ref>حر عاملی، تفصیل وسائل الشیعه، ۲۰/۳۶.</ref>، [[حفظ]] [[عفاف]]، [[گشایش]] درهای [[رحمت الهی]]<ref>نوری، مستدرک الوسائل، ۱۴/۱۵۲.</ref>، کاملشدن نیمی از [[دین]]<ref>حر عاملی، تفصیل وسائل الشیعه، ۲۰/۱۷.</ref> و دریافت پاداش مضاعف<ref>حر عاملی، تفصیل وسائل الشیعه، ۲۰/۱۸.</ref> و از هر بنایی، پیش خداوند محبوبتر<ref>نوری، مستدرک الوسائل، ۱۴/۱۵۳–۱۵۴.</ref> معرفی کرده و [[رهبانیت]] و پرهیز از این [[سنت نبوی]] را امری ناپسند<ref>حر عاملی، تفصیل وسائل الشیعه، ۲۰/۲۱؛ نوری، مستدرک الوسائل، ۱۴/۱۵۵.</ref> دانسته است<ref>[[اکبر زراعتیان|زراعتیان، اکبر]]، [[ازدواج - زراعتیان (مقاله)|مقاله «ازدواج»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۱ (کتاب)|دانشنامه امام خمینی ج۱]]، ص ۶۲۸ – ۶۳۴.</ref>. | ||
== فلسفه ازدواج == | |||
{{اصلی|ازدواج در جامعهشناسی اسلامی}} | |||
میل به ازدواج و [[همسرگزینی]] به اقتضای [[حکمت الهی]] در ساختمان وجودی [[انسان]] تعبیه شده و تدبیر الهی چنین اقتضا کرده که ارضای نیاز جنسی، تأمین بخشی از نیازهای [[عاطفی]]، ارضای [[حس]] جاودانهخواهی از طریق تولید نسل، تکامل روحی در پرتو تعهدورزی و ایفای نقشهای [[خانوادگی]] و... از مجرای آن تحقق یابد. علاوه بر نیازهای فردی، [[ضرورت]] تأمین برخی از مصالح اجتماعی نیز در سوقدهی به سمت ازدواج و [[تشکیل خانواده]] مدخلیت داشته است. مهمترین ویژگی [[خانواده]] کنترل روابط جنسی مرد و [[زن]] در چارچوب ضوابط و معیارهای خاص عرفی و [[دینی]] است. همسری در این [[نظام]] الزاماً جنبه اختصاصی داشته و این خود با توجه به مجموع ملاحظههای فردی و [[اجتماعی]] و توقع دستیابی به نتیجههای مورد نظر، [[بهترین]] الگوی ممکن است و متقابلاً فقدان آن، زمینه بروز آسیبها و عوارض بعضاً جبرانناپذیری را فراهم میسازد. کسب حیثیت و اعتبار [[اجتماعی]] در [[جامعه اسلامی]] نیز از جمله آثار مترتب بر تأهل و [[همسرگزینی]] است که از سنخ انگیزههای [[درجه]] دوم این [[اقدام]] شمرده میشود. مصالح اجتماعی [[انسان]] اقتضا دارد [[زندگی]] وی به صورت [[خانوادگی]] تشکیل شود و جریان پیدا کند و روابط [[زن]] و مرد باید تحت کنترل و ضوابط و معیارهای خاصی انجام شود و [[همسر]] باید جنبه اختصاصی داشته باشد. از جمله مصالح اجتماعی آن است که باید با [[تشکیل خانواده]] نسل [[انسان]] [[حفظ]] شود و سپس بسیاری از مسائل [[اجتماعی]] و حقوقی مانند [[ارث]]، [[انفاق]] و [[تربیت]] و دیگر مسئولیتهایی که پدر و مادر نسبت به فرزند خویش دارند یا صداق و [[انفاق]] و تمتع و التذاذ و [[اطاعت]] و دیگر مسئولیتهایی که هر یک از دو [[همسر]] نسبت به یکدیگر دارند، بر [[تشکیل خانواده]] و [[حفظ]] نسل بار خواهد شد<ref>محمدتقی مصباح یزدی، فلسفه اخلاق، ج۲، ص۲۴۰ و ۲۴۶.</ref>.<ref>[[سید حسین شرفالدین|شرفالدین، سید حسین]]، [[ارزشهای اجتماعی از منظر قرآن کریم (کتاب)|ارزشهای اجتماعی از منظر قرآن کریم]]، ص ۳۲۵.</ref> | |||
==مقدمات ازدواج== | ==مقدمات ازدواج== | ||