شیوه‌های محبت به همسر: تفاوت میان نسخه‌ها

وقتی از دخترشان [[فاطمه زهرا]]{{س}} درباره شوهرشان پرسیدند، پاسخ شنیدند: {{متن حدیث|خَيْرُ بَعْلٍ}}؛ «ایشان برای من بهترین شوهر است»<ref>{{متن حدیث|وَ رُوِيَ أَنَّهُ قَالَ: مَرْحَباً بِبَحْرَيْنِ يَلْتَقِيَانِ وَ نَجْمَيْنِ يَقْتَرِنَانِ. ثُمَّ خَرَجَ إِلَى الْبَابِ يَقُولُ: طَهَّرَكُمَا وَ طَهَّرَ نَسْلَكُمَا أَنَا سِلْمٌ لِمَنْ سَالَمَكُمَا وَ حَرْبٌ لِمَنْ حَارَبَكُمَا أَسْتَوْدِعُكُمَا اللَّهَ وَ أَسْتَخْلِفُهُ عَلَيْكُمَا، وَ بَاتَتْ عِنْدَهَا أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ أُسْبُوعاً بِوَصِيَّةِ خَدِيجَةَ إِلَيْهَا فَدَعَا لَهَا النَّبِيُّ{{صل}} فِي دُنْيَاهَا وَ آخِرَتِهَا ثُمَّ أَتَاهُمَا فِي صَبِيحَتِهِمَا وَ قَالَ: السَّلَامُ عَلَيْكُمْ أَدْخُلُ رَحِمَكُمُ اللَّهُ؟ فَفَتَحَتْ أَسْمَاءُ الْبَابَ وَ كَانَا نَائِمَيْنِ تَحْتَ كِسَاءٍ، فَقَالَ: عَلَى حَالِكُمَا فَأَدْخَلَ رِجْلَيْهِ بَيْنَ أَرْجُلِهِمَا فَأَخْبَرَ اللَّهُ عَنْ أَوْرَادِهِمَا {{متن قرآن|تَتَجَافَى جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضَاجِعِ}} الْآيَةَ، فَسَأَلَ عَلِيّاً: كَيْفَ وَجَدْتَ أَهْلَكَ؟ قَالَ: نِعْمَ الْعَوْنُ عَلَى طَاعَةِ اللَّهِ وَ سَأَلَ فَاطِمَةَ، فَقَالَتْ: خَيْرُ بَعْلٍ. فَقَالَ: اللَّهُمَّ اجْمَعْ شَمْلَهُمَا وَ أَلِّفْ بَيْنَ قُلُوبِهِمَا وَ اجْعَلْهُمَا وَ ذُرِّيَّتَهُمَا مِنْ وَرَثَةِ جَنَّةِ النَّعِيمِ وَ ارْزُقْهُمَا ذُرِّيَّةً طَاهِرَةً طَيِّبَةً مُبَارَكَةً وَ اجْعَلْ فِي ذُرِّيَّتِهِمَا الْبَرَكَةَ وَ اجْعَلْهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِكَ إِلَى طَاعَتِكَ وَ يَأْمُرُونَ بِمَا يُرْضِيكَ ثُمَّ أَمَرَ بِخُرُوجِ أَسْمَاءَ وَ قَالَ جَزَاكِ اللَّهُ خَيْراً ثُمَّ خَلَا بِهَا بِإِشَارَةِ الرَّسُولِ{{صل}}}} (محمدباقر مجلسی، بحارالأنوار، ج۴٣، ص۱۱۷).</ref>.<ref>[[اسدالله طوسی|طوسی، اسدالله]]، [[همسران شایسته (کتاب)|همسران شایسته]]، ص ۲۵۷.</ref>

یکی دیگر از شیوه‌های ابراز محبت [[همسران]]، هم‌نشینی آنان با یکدیگر است؛ به ویژه اگر مرد یا [[زن]] متوجه شود که همسرش وی را بر دیگران ترجیح داده و ساعتی را برای [[همنشینی]] با وی اختصاص داده است. عمق تأثیر مثبت این اقدام آمیخته با [[محبت]] بر [[شخصیت]] و روحیه [[همسر]] را زمانی درمی‌یابیم که به این سخن [[حکیمانه]] [[پیامبر بزرگوار اسلام]]{{صل}} توجه کنیم. آن [[بزرگوار]] در این باره چنین فرموده‌اند: «در پیشگاه [[خداوند]] نشستن مرد در کنار همسرش از [[اعتکاف]]<ref>اعتکاف آن است که انسان خود را به قصد عبادت در مسجد حبس کند و از آن بیرون نرود. در قرآن کریم نیز از آن یاد شده و برخی از احکام مربوط به آن بیان شده است؛ مانند {{متن قرآن|وَلَا تُبَاشِرُوهُنَّ وَأَنْتُمْ عَاكِفُونَ فِي الْمَسَاجِدِ}} [«و در حالی که در مسجدها اعتکاف کرده‌اید از آنان کام مجویید» سوره بقره، آیه ۱۸۷]. اعتکاف عبادتی مستحب است ولی پس از استقرار در مسجد با شرایطی واجب می‌شود. کمترین مدت اعتکاف سه روز است. از شرایط اعتکاف روزه‌دار بودن است. بر معتکف واجب است پیوسته در مسجد باشد و جز برای موارد ضروری از آن خارج نشود (سید علی‌اکبر قرشی، قاموس القرآن، ج۵، ص٣٠). احکام فقهی اعتکاف در رساله‌های عملیه مراجع تقلید به تفصیل آمده است. همچنین درباره آثار و برکات معنوی اعتکاف در کتاب‌های اخلاقی و سیروسلوک مطالب بسیاری بیان شده است.</ref> در [[مسجد]] من، دوست‌داشتنی‌تر است»<ref>{{متن حدیث|عَنِ النَّبِيِّ{{صل}} قَالَ: جُلُوسُ الْمَرْءِ عِنْدَ عِيَالِهِ أَحَبُّ إِلَى اللَّهِ تَعَالَى مِنِ اعْتِكَافٍ فِي مَسْجِدِي هَذَا}} (ابوالحسین مسعود بن عیسی ورام بن ابی فراس نیشابوری، تنبیه الخواطر (مجموعة ورام)، ج۲، ص۱۲۱).</ref>.

نکته مهم دیگر آنکه [[خداوند]] بنابر ویژگی‌ها، توانمندی‌ها و نیازهایی که در [[بشر]] نهاده است، از وی [[انتظار]] [[پرستش]] و [[عبادت]] دارد. [[انسانی]] که علاقه‌ای ویژه به جنس مخالف، به ویژه همسرش دارد، با نشستن در کنار او لذتی دوچندان به دست می‌آورد. از سوی دیگر به بیان رسول خدا{{صل}} این عمل از برترین عبادت‌هاست. حال اگر [[انسان]] [[مؤمن]] و موحدی چنین کاری انجام دهد از ابعاد گوناگون لذات مادی و معنوی آن بهره‌مند شده و از همه مهم‌تر، رضای خداوند را نیز به دست آورده است<ref>[[اسدالله طوسی|طوسی، اسدالله]]، [[همسران شایسته (کتاب)|همسران شایسته]]، ص ۲۵۹.</ref>.

عشق، محبت و علاقه آغازین یک زوج به ویژه زوج‌های [[جوان]] که خداوند پس از [[ازدواج]] در [[دل]] ایشان می‌نهد<ref>{{متن قرآن|وَمِنْ آيَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْوَاجًا لِتَسْكُنُوا إِلَيْهَا وَجَعَلَ بَيْنَكُمْ مَوَدَّةً وَرَحْمَةً إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ}} «و از نشانه‌های او این است که از خودتان همسرانی برایتان آفرید تا کنار آنان آرامش یابید و میان شما دلبستگی پایدار و مهر پدید آورد؛ بی‌گمان در این، نشانه‌هایی است برای گروهی که می‌اندیشند» سوره روم، آیه ۲۱.</ref>، با دیدن خوبی‌ها و زیبایی‌های ظاهری و [[باطنی]] در ایشان تقویت می‌شود. هم‌صحبتی، به ویژه خوب صحبت کردن با [[همسر]]، یکی از بهترین راه‌های ابراز عشق و علاقه به همسر و تقویت محبت دوسویه در آنهاست.

همچنین در برخی منابع روایی نقل شده که در گفت‌وگویی دیگر بین این دو [[بزرگوار]] حضرت علی{{ع}} نهایت عشق و محبت خود را به [[همسر]] گرامیشان [[فاطمه زهرا]]{{س}} این‌گونه ابراز داشتند و خطاب به ایشان فرمودند: {{متن حدیث|بِأَبِي أَنْتَ وَ أُمِّي}}. خلاصه آن [[روایت]] [[تاریخی]] چنین است: [[خانه]] [[امیرمؤمنان]] و فاطمه زهرا{{عم}} خالی از طعام شد. شدت [[گرسنگی]] بر امیرمؤمنان بسیار فشار آورد. [[فاطمه]]{{س}} برای تهیه غذا به خانه پدر بزرگوارشان [[رسول خدا]]{{صل}} رفتند. اما متوجه شدند که در خانه ایشان نیز چیزی برای خوردن پیدا نمی‌شود و طی ماه گذشته هیچ غذایی در خانه ایشان طبخ نشده است. در برابر، حضرت{{صل}} این پنج ذکر را به دخترشان آموختند: {{متن حدیث|يَا رَبَّ الْأَوَّلِينَ وَ الْآخِرِينَ، يَا ذَا الْقُوَّةِ الْمَتِينَ، وَ يَا رَاحِمَ الْمَسَاكِينِ، وَ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ}}. وقتی فاطمه [[زهرا]] به خانه بازگشتند، امیرمؤمنان با دیدن چهره مبارکشان فرمودند: «پدر و مادرم فدای تو ای فاطمه چه آوردی؟» [[حضرت فاطمه]] پاسخ فرمودند: «من برای [[دنیا]] به خانه پدرم رفتم، اما چیزی برای [[آخرت]] آوردم!» حضرت علی در پاسخ به ایشان فرمودند: «تو بهترین چیز را آوردی! تو بهترین چیز را آوردی»<ref>{{متن حدیث|دَعَوَاتُ الرَّاوَنْدِيِّ، عَنْ سُوَيْدِ بْنِ غَفَلَةَ قَالَ: أَصَابَتْ عَلِيّاً{{ع}} شِدَّةٌ فَأَتَتْ فَاطِمَةُ{{س}} رَسُولَ اللَّهِ{{صل}} فَدَقَّتِ الْبَابَ. فَقَالَ: أَسْمَعُ حِسَّ حَبِيبِي بِالْبَابِ، يَا أُمَّ أَيْمَنَ! قُومِي وَ انْظُرِي. فَفَتَحَتْ لَهَا الْبَابَ فَدَخَلَتْ. فَقَالَ{{صل}}: لَقَدْ جِئْتِنَا فِي وَقْتٍ مَا كُنْتِ تَأْتِينَا فِي مِثْلِهِ؟ فَقَالَتْ فَاطِمَةُ: يَا رَسُولَ اللَّهِ{{صل}}! مَا طَعَامُ الْمَلَائِكَةِ عِنْدَ رَبِّنَا؟ فَقَالَ: التَّحْمِيدُ. فَقَالَتْ: مَا طَعَامُنَا؟ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}}:‏ وَ الَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ مَا أَقْتَبِسُ فِي آلِ مُحَمَّدٍ شَهْراً نَاراً وَ أُعَلِّمُكِ خَمْسَ كَلِمَاتٍ عَلَّمَنِيهِنَّ جَبْرَئِيلُ{{ع}}. قَالَتْ: يَا رَسُولَ اللَّهِ! مَا الْخَمْسُ الْكَلِمَاتُ؟ قَالَ: يَا رَبَّ الْأَوَّلِينَ وَ الْآخِرِينَ، يَا ذَا الْقُوَّةِ الْمَتِينَ، وَ يَا رَاحِمَ الْمَسَاكِينِ، وَ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ. وَ رَجَعَتْ. فَلَمَّا أَبْصَرَهَا عَلِيٌّ{{ع}}، قَالَ: بِأَبِي أَنْتِ وَ أُمِّي! مَا وَرَاءَكِ يَا فَاطِمَةُ؟ قَالَتْ: ذَهَبْتُ لِلدُّنْيَا وَ جِئْتُ لِلْآخِرَةِ. قَالَ عَلِيٌّ{{ع}}: خَيْرٌ أَمَامَكِ خَيْرٌ أَمَامَكِ}} (قطب الدین راوندی، الدعوات ص۴٧؛ محمدباقر مجلسی، بحارالأنوار، ج۴٣، ص١۵٣).</ref>. و بنا به روایتی فرمودند: «امروز برای تو بهترین [[روز]] است»<ref>[[اسدالله طوسی|طوسی، اسدالله]]، [[همسران شایسته (کتاب)|همسران شایسته]]، ص ۲۶۲.</ref>.

[[انسان]] همواره در حال تحول و [[دگرگونی]] است. عوامل بیرونی و درونی بسیاری بر انسان تأثیر می‌گذارند یا از وی تأثیر می‌پذیرند. به همین دلیل، انسان همیشه در وضعیت مساوی و یکسانی به سر نخواهد برد. گاه خوشحال است و گاه [[غمگین]].

برخی از [[زنان]] نیز بر اثر شدت این حالات و روحیات به وابستگی‌های شدیدتری دچار می‌شوند. این گروه از زنان به توجه شوهر بیشتر نیاز دارند. در این‌گونه موارد [[مسئولیت]] شوهر دو چندان می‌شود. او چون طبیب و پرستاری است که باید با همسرش [[همراهی]] کند و یار و [[یاور]] وی باشد. حتی اگر شوهر یا [[زن]] نتواند مشکل دیگری را حل کند، شنیدن درددل به تنهایی نویدبخش آرامشی نسبی برای وی است و درصدی از مشکلاتش را حل خواهد کرد<ref>[[اسدالله طوسی|طوسی، اسدالله]]، [[همسران شایسته (کتاب)|همسران شایسته]]، ص ۲۶۵.</ref>.

[[زندگی]] [[انسان]] در [[دنیا]] با بسیاری از [[بلایا]] و [[مشکلات]] آمیخته است<ref>{{متن حدیث|عَنْ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ{{ع}} قَالَ: {{متن قرآن|فَلَا تَغُرَّنَّكُمُ الْحَيَاةُ الدُّنْيَا}}. فَإِنَّهَا دَارٌ بِالْبَلَاءِ مَحْفُوفَةٌ وَ بِالْعَنَاءِ مَعْرُوفَةٌ وَ بِالْغَدْرِ مَوْصُوفَةٌ وَ كُلُّ مَا فِيهَا إِلَى زَوَالٍ...}} (عز الدین بن ابی الحدید معتزلی، شرح نهج البلاغة، ج١١، ص٢۵٧؛ محمدباقر مجلسی، بحارالأنوار، ج۱۰۰، ص۱۱۷).</ref>. [[بیماری]]، شکست‌های [[مالی]]، شغلی و حیثیتی، دوری زن و شوهر از هم به دلیل [[مسافرت]]، [[شغل]]، [[زندان]]، از [[دست دادن]] عزیزان و...، نمونه‌ای از این مشکلات است. هر یک از این مشکلات، خود موجب [[نگرانی]] و [[رنج]] [[روحی]] و روانی انسان می‌شود. زندگی و روابط زناشویی نیز مشمول این [[قانون]] است. زن و مرد در چنین وضعیتی، به انواع ناراحتی‌ها گرفتار می‌شوند و نیاز به دلجویی و ابراز محبت و علاقه را بیشتر در خود [[احساس]] می‌کنند. به این دلیل لازم است زن و مرد برای رفع این نگرانی‌ها و ناراحتی‌های روحی و روانی از هم دلجویی کنند و از این راه [[عشق]] و [[محبت]] درونیشان را نیز به یکدیگر ابراز نمایند.

همه این موارد، شیوه‌های درست ابراز علاقه و محبتی است که [[همسران]] در [[دل]] به یکدیگر دارند<ref>[[اسدالله طوسی|طوسی، اسدالله]]، [[همسران شایسته (کتاب)|همسران شایسته]]، ص ۲۶۷.</ref>.

[[وظیفه]] هر یک از [[همسران]] [[آراستن]] خود برای دیگری است. خودآرایی و [[زیبا]] جلوه دادن [[زن]] برای شوهر و شوهر برای زن، شیوه‌ای مطلوب برای ابراز [[عشق]] و علاقه به یکدیگر است. اگر مردی ببیند که همسرش خود را تنها برای او [[آرایش]] می‌کند و همیشه آراسته و [[پاکیزه]] است این اقدام او در اعماق [[جان]] همسرش تأثیری بسیار مثبت خواهد داشت. او چون می‌بیند که این اقدام همسرش تنها به سبب علاقه به اوست، [[محبت]] و علاقه‌اش به وی دو چندان می‌شود. اگر مرد نیز چنین کند، نه‌تنها همان تأثیر را داراست، بلکه به جهت احساسی و عاطفی‌تر بودن زن، تأثیر مثبت آن چندبرابر خواهد بود.

به [[جرئت]] می‌توان ادعا کرد که میان [[پیامبران]] و [[اولیای الهی]]{{عم}}، هیچ کس چون حضرت خاتم‌الأنبیا{{صل}} به مسئله با اهمیت و اساسی [[خانه]] و [[خانواده]] توجه و تأکید نداشته است آن [[بزرگوار]] چندان به این مسائل توجه و تأکید داشتند که برخی [[گفتارها]] و رفتارهای ویژه ایشان در این زمینه [[شگفتی]] دیگران را برمی‌انگیخت؛ برای نمونه در موارد بسیاری گزارش شده است که برخی [[زنان]] [[مسلمان]] در [[مدینه]] نزد حضرت شرفیاب می‌شدند و از شوهرانشان [[شکوه]] می‌کردند به این نمونه [[تاریخی]] از [[سیره]] آن [[بزرگوار]]، که [[امام صادق]]{{ع}} آن را گزارش فرموده‌اند، توجه کنید.

این سخن حضرت{{ع}} و [[رفتار]] ایشان نشان دهنده آن است که موضوع‌های یادشده در [[شکایت]] آن سه [[زن]] از نظر رسول خدا در ارتباط‌های [[زناشویی]] بسیار اهمیت دارد؛ امری که شاید برای بسیاری از [[همسران]] چندان مهم نباشد.

خلاصه آنکه خودآرایی برای [[همسر]] افزون بر آثار و [[برکات]] یادشده، یکی از بهترین و تأثیرگذارترین شیوه‌های ابراز علاقه و [[محبت به همسر]] است<ref>[[اسدالله طوسی|طوسی، اسدالله]]، [[همسران شایسته (کتاب)|همسران شایسته]]، ص ۲۷۳.</ref>.

وقتی به [[انسان]] [[ستم]] شود یا از او بدگویی و [[عیب‌جویی]] گردد، از نظر روانی او به [[یاوری]] شفیق نیاز دارد تا از وی دفاع کند. هر یک از [[زن]] و شوهر خود را [[یاور]] دیگری می‌داند به همین دلیل اگر به هر کدام ستم شود از [[همسر]] خویش [[انتظار]] [[یاری]] دارد. اینجاست که اگر مرد یا زن بتواند به این درخواست درونی دیگری به خوبی پاسخ دهد موجب [[رضامندی]] وی می‌شود و از این راه، [[محبت]] و علاقه خود را به وی ابراز داشته است نشان دادن چنین رفتارهایی [[همسران]] را به هم علاقه‌مندتر می‌کند و از این راه [[زندگی]] استحکام بیشتری می‌یابد. اما اگر خدای ناکرده مرد یا زن در [[پاسخگویی]] به این نیاز دیگری به هر دلیل، بی‌توجهی کند، زندگی به شکل جدی در خطر می‌افتد. اگر در پی کنکاش بیشتر باشیم که این پاسخگویی چه [[زمان]] بهتر و بیشتر خود را نشان می‌دهد در پاسخ باید گفت که هر اندازه محبت درونی در همسر انسان بیشتر شکوفا شده باشد، پاسخگویی بارزتر و رساتر خواهد بود.

ادامه این ماجرای دهشتناک و غم‌انگیز از زبان [[مبارک]] [[امام صادق]]{{ع}} چنین گزارش شده است: وقتی [[امیرمؤمنان]]{{ع}} را از [[خانه]] خارج کردند تا برای [[بیعت]] به [[مسجد]] ببرند، [[فاطمه زهرا]]{{س}} به همراه همه [[زنان]] [[بنی‌هاشم]] از خانه خارج شدند وقتی به نزدیک [[روضه]] [[رسول خدا]]{{صل}} رسیدند، [[فاطمه]]{{س}} فریاد زدند: «پسرعمویم را رها کنید [[سوگند]] به خدایی که محمد را به [[حق]] به [[رسالت]] [[مبعوث]] کرد از او دست برنمی‌دارم؛ هم‌اکنون موهایم را پریشان می‌کنم؛ [[جامه]] پدرم رسول خدا{{صل}} را بر سرم می‌اندازم و بر درگاه [[خدای تعالی]] فریاد خواهم زد. ارج و [[قرب]] من و فرزندانم در پیشگاه [[خداوند]] از [[ناقه صالح]] و شیرخوارش کمتر نیست». [[سلمان]] می‌گوید: «من نزدیک ایشان ایستاده بودم به [[خدا]] سوگند، ناگهان دیدم بنیادها و پایه‌های دیوار مسجد لرزان شد و به اندازه‌ای از زمین فاصله گرفت که حتی یک مرد می‌توانست از زیر آن بگذرد! به فاطمه نزدیک شدم و عرض کردم: "ای بانوی من و ای سرورم! [[خداوند تبارک و تعالی]] پدر بزرگوارت را [[پیامبر]] [[رحمت]] برای [[مردم]] قرار داده است. حال شما از خداوند بر این مردم [[نفرین]] و نقمت نخواهید". در نتیجه ایشان از نفرین دست برداشتند و دیوار مسجد نیز بر جای خود بازگشت...»<ref>{{متن حدیث|رُوِيَ عَنِ الصَّادِقِ{{ع}} أَنَّهُ قَالَ: لَمَّا اسْتُخْرِجَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِ مِنْ مَنْزِلِهِ خَرَجَتْ فَاطِمَةُ{{س}} فَمَا بَقِيَتْ هَاشِمِيَّةٌ إِلَّا خَرَجَتْ مَعَهَا حَتَّى انْتَهَتْ قَرِيباً مِنَ الْقَبْرِ فَقَالَتْ: خَلُّوا عَنِ ابْنِ عَمِّي فَوَ الَّذِي بَعَثَ مُحَمَّداً بِالْحَقِّ لَئِنْ لَمْ تُخَلُّوا عَنْهُ لَأَنْشُرَنَّ شَعْرِي وَ لَأَضَعَنَّ قَمِيصَ رَسُولِ اللَّهِ{{صل}} عَلَى رَأْسِي وَ لَأَصْرُخَنَّ إِلَى اللَّهِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى فَمَا نَاقَةُ صَالِحٍ بِأَكْرَمَ عَلَى اللَّهِ مِنِّي وَ لَا الْفَصِيلُ بِأَكْرَمَ عَلَى اللَّهِ مِنْ وُلْدِي. قَالَ سَلْمَانُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ كُنْتُ قَرِيباً مِنْهَا فَرَأَيْتُ وَ اللَّهِ أَسَاسَ حِيطَانِ الْمَسْجِدِ مَسْجِدِ رَسُولِ اللَّهِ{{صل}} تَقَلَّعَتْ مِنْ أَسْفَلِهَا حَتَّى لَوْ أَرَادَ رَجُلٌ أَنْ يَنْفُذَ مِنْ تَحْتِهَا نَفَذَ فَدَنَوْتُ مِنْهَا فَقُلْتُ: يَا سَيِّدَتِي وَ مَوْلَاتِي! إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى بَعَثَ أَبَاكِ رَحْمَةً فَلَا تَكُونِي نَقِمَةً. فَرَجَعَتْ وَ رَجَعْتِ الْحِيطَانُ حَتَّى سَطَعَتِ الْغَبَرَةُ مِنْ أَسْفَلِهَا فَدَخَلَتْ فِي خَيَاشِيمِنَا}} (احمد بن علی الطبرسی، الإحتجاج، ج۱، ص٨۶؛ محمدباقر مجلسی، بحارالأنوار، ج۲۸، ص٢٠۶).</ref>.<ref>[[اسدالله طوسی|طوسی، اسدالله]]، [[همسران شایسته (کتاب)|همسران شایسته]]، ص ۲۸۱.</ref>

[[انسان]] در [[زندگی]] به وسایل ابزار و اثاثیه‌ای نیازمند است تا با کمک آنها به مقصود خویش برسد. وقتی با استفاده و بهره‌گیری از این وسایل و ابزار در [[منزل]]، محیط کار یا هر موقعیت دیگری به هدفش رسید و مشکلی از وی مرتفع شد، به آسایش و راحتی دست یافته و این خود موجب آرامش روحی و روانی وی می‌شود.

همچنین مردان وقتی خسته از فعالیت‌های روزمره به خانه بازمی‌گردند، به آرامش روحی و روانی در کنار راحتی و [[آسایش]] جسمی نیازمندند. در چنین وضعیتی، [[همسر]] مرد می‌تواند با تدارک ابزار و وسایل یا انجام برخی اقدام‌های لازم در خانه، [[عشق]] و علاقه خود را به همسرش ابراز کند و در نتیجه، زمینه‌ساز آسایش و [[آرامش]] بیشتری برای وی شود<ref>[[اسدالله طوسی|طوسی، اسدالله]]، [[همسران شایسته (کتاب)|همسران شایسته]]، ص ۲۸۶.</ref>.

[[خداوند]] انسان را همراه با برخی نیازمندی‌ها [[آفریده]] است. البته راه‌های درست پاسخگویی به این نیازها را نیز به شکل‌های گوناگون به انسان [[ابلاغ]] کرده و نشان داده است. ارضای درست و کامل این نیازها موجب شکوفایی استعدادها، ایجاد [[توانمندی]] و قدرت‌های جدید و به کمال رسیدن انسان در ابعاد گوناگون می‌شود و شاید به همین دلیل نیز خوشایند انسان است.

در صفحه‌های پیشین به داستان [[شکایت]] بردن سه تن از زنان [[مدینه]] نزد [[رسول خدا]]{{صل}} اشاره کردیم. در آن رخداد، آنان از همسرانشان [[شکایت]] داشتند که به نیازهای مادی و معنویشان بی‌توجه بودند. توجه داشته باشیم که این سه [[زن]] از [[زنان]] [[مؤمن]] و [[مسلمان]] [[مدینه]] بودند پس شوهرانشان نیز از [[یاران]] و [[اصحاب رسول خدا]]{{صل}} بوده‌اند. آنان افراد مؤمنی بودند که در اثر آموزه‌های تأثیرگذار [[رسول خدا]]{{صل}} در امر [[زهد]] و [[خودسازی]] و البته بر اثر کم‌توجهی و یک‌سونگری، به این اقدامات دست زده بودند. در برابر، حضرت{{صل}} با چنان خروشی از جای برخاستند و آن‌گونه از سنت حسنه خویش و راه درست [[بندگی]] [[دفاع]] کردند. حضرت{{صل}} توجه به نیازهای [[همسران]] و ارضا و پاسخگویی درست و کامل به آن را بهترین شیوه معرفی کردند. گویی راهی جز این نیست و نمی‌توان با [[بیراهه]] رفتن به مقصد رسید. [[رهبانیت]]، [[دنیاگریزی]] و دیگر شیوه‌های نادرست و [[انحرافی]]، نه‌تنها [[انسان]] را به جایی نمی‌رساند که او را از مقصد بازمی‌دارد و از [[هدف]] دورتر می‌سازد<ref>{{متن حدیث|عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} قَالَ: كَتَبَ رَجُلٌ إِلَى الْحُسَيْنِ{{ع}} عِظْنِي بِحَرْفَيْنِ. فَكَتَبَ إِلَيْهِ: مَنْ حَاوَلَ أَمْراً بِمَعْصِيَةِ اللَّهِ كَانَ أَفْوَتَ لِمَا يَرْجُو وَ أَسْرَعَ لِمَجِي‏ءِ مَا يَحْذَرُ}} (محمد بن یعقوب الکلینی الرازی، الکافی، ج۲، ص۳۷۳).</ref>.<ref>[[اسدالله طوسی|طوسی، اسدالله]]، [[همسران شایسته (کتاب)|همسران شایسته]]، ص ۲۸۸.</ref>

[[صداقت]] و راستی از ویژگی‌های برجسته [[اخلاقی]] است و نشان دادن این [[حسن خلق]] در [[رفتار]]، از [[کمالات انسانی]] است. در متون دینی از رسول خدا{{صل}} و [[امامان معصوم]]{{عم}} امتیازهای برجسته‌ای درباره این ویژگی پسندیده و کسانی که وجود خود را به این ویژگی خوب آراسته‌اند، بیان شده است.

[[خانه]] و [[خانواده]] نیز از جمله این [[جوامع]] و گروه‌های انسانی است. از آفاتی که گریبان‌گیر بسیاری از [[خانواده‌ها]] می‌شود، بی‌صداقتی و دورنگی است که موجب حاکمیت فضای [[بدگمانی]] و بی‌اعتمادی می‌شود و خود، زمینه‌ساز بسیاری از درگیری‌ها و [[مشکلات]] [[خانوادگی]] خواهد بود. اگر [[روح]] [[صداقت]] و یک‌رنگی میان اعضای خانواده به ویژه بین [[زن]] و شوهر [[حاکم]] باشد، خانه و اعضای خانواده نیز از [[برکات]] آن بهره‌مند می‌شوند. هر یک از زن و مرد در خلال [[زندگی]]، صداقت و [[درستی]]، دیگری را درمی‌یابد. همچنان که بی‌صداقتی یا [[نفاق]] و [[دورویی]] را نیز از گفتار و [[رفتار]] او خواهد [[شناخت]]. اگر رفتار و گفتار مرد یا زن با همسرش [[صادقانه]] باشد، همسرش آن را نشان [[عشق]] و علاقه وی به خود خواهد دانست. بنابراین صداقت و راستی در برخورد با [[همسر]] نوعی اظهار علاقه و [[محبت]] به او به شمار می‌آید<ref>[[اسدالله طوسی|طوسی، اسدالله]]، [[همسران شایسته (کتاب)|همسران شایسته]]، ص ۲۸۹.</ref>.

{{اصلی|رازداری در خانواده}}

زندگی [[انسان]] زوایای آشکار و پنهان بسیاری دارد، هر شخص می‌کوشد نقاط مثبت و افتخارآفرین زندگی‌اش برای دیگران آشکار شود. اما بخشی از رخدادهای زندگی خود را که قابل افشا و بازگویی برای دیگران نیست از اسرار زندگی شخصی خود می‌داند و به هر دلیل از نگاه دیگران پوشیده نگه می‌دارد. البته ممکن است تنها به افراد یا گروهی خاص [[اجازه]] دهد از آن [[آگاه]] شوند و به [[امانت]] نگاهش دارند بنابراین [[حفظ اسرار]] زندگی افراد که نتیجه [[امانتداری]] است برای آنان بسیار بااهمیت است. هر شخص که در حفظ اسرار انسان به وی کمک کند و حافظ اسرارش باشد، از دیدگاه او فردی امین است که برای وی [[ارزش]] قایل شده و وی را [[اکرام]] کرده است این اقدام‌ها خود نشان علاقه و محبت بین طرفین است در برابر به کسی که به هر دلیل و بهانه‌ای به وی [[خیانت]] کند و اسرار وی را آشکار سازد، بدگمان است و رفتار او را بی‌احترامی و بی‌محبتی به خود خواهد پنداشت.

مسئله امانتداری و حفظ اسرار میان اعضای [[خانواده]] به ویژه [[زن]] و شوهر نیز مطرح است و البته حساسیت بیشتری دارد. هر یک از زن و یا شوهر که به [[زندگی]] و همسرش علاقه‌مند باشد، خواهد کوشید [[اسرار]] [[خانوادگی]] خود و همسرش را [[حفظ]] کند. زمانی که زن یا شوهر ببیند همسرش در حفظ اسرارش می‌کوشد این برایش خوشایند است و نشان علاقه و محبتش به وی خواهد بود، به همین دلیل امانتداری و حفظ اسرار از بهترین ویژگی‌های [[زنان]] و مردان و از شاخص‌های معتبر برای [[انتخاب همسر]] است<ref>امام باقر{{ع}} فرمودند: {{متن حدیث|عَنِ الْحُسَيْنِ بْنِ بَشَّارٍ الْوَاسِطِيِّ قَالَ: كَتَبْتُ إِلَى أَبِي جَعْفَرٍ{{ع}} أَسْأَلُهُ عَنِ النِّكَاحِ، فَكَتَبَ إِلَيَّ مَنْ خَطَبَ إِلَيْكُمْ فَرَضِيتُمْ دِينَهُ وَ أَمَانَتَهُ فَزَوِّجُوهُ إِلَّا تَفْعَلُوهُ تَكُنْ فِتْنَةٌ فِي الْأَرْضِ وَ فَسادٌ كَبِيرٌ}} (محمد بن یعقوب الکلینی الرازی، الکافی، ج۵، ص٣۴٧).</ref>.<ref>[[اسدالله طوسی|طوسی، اسدالله]]، [[همسران شایسته (کتاب)|همسران شایسته]]، ص ۲۹۱.</ref>

برخی خاطرات و مناسبت‌ها خوشایند [[انسان]] است و یادآوری آن نیز موجب [[خوشحالی]] و [[سرور]] [[قلبی]] اوست. در [[قرآن شریف]] [[خداوند]] به [[پیامبران]] خود توصیه فرموده، ایام و مناسبت‌هایی را که به هر دلیل به [[خدای تعالی]] منسوب است به بندگانش یادآور شوند: و ما [[موسی]] را با [[آیات]] خود با [[تورات]] و [[معجزات]] بر [[فرعونیان]] فرستادیم و به او دستور دادیم که [[قوم]] خود را از تاریکی‌های [[نادانی]] و [[گمراهی]] [[برهان]] و به عالم [[نور]] برسان و روزهای [[خدا]] را به آنان یادآور شو که این یادآوری بر هر شخصی که در [[بلا]] و [[نعمت]] [[بردبار]] و سپاسگزار است دلایلی روشن خواهد بود<ref>{{متن قرآن|وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا مُوسَى بِآيَاتِنَا أَنْ أَخْرِجْ قَوْمَكَ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ وَذَكِّرْهُمْ بِأَيَّامِ اللَّهِ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِكُلِّ صَبَّارٍ شَكُورٍ}} «و به راستی موسی را با نشانه‌های خویش فرستادیم (و گفتیم) که قومت را به سوی روشنایی از تیرگی‌ها بیرون بر و روزهای خداوند را به آنان گوشزد کن، بی‌گمان در آن نشانه‌هایی برای هر شکیبای سپاسگزاری است» سوره ابراهیم، آیه ۵؛ در ادامه آیات شریف سوره ابراهیم خداوند یکی از بهترین ایام الهی، یعنی روزهای پیروزی بنی‌اسرائیل به رهبری و هدایت حضرت موسی{{ع}} را به آنها یادآور شدند و فرمودند: {{متن قرآن|وَإِذْ قَالَ مُوسَى لِقَوْمِهِ اذْكُرُوا نِعْمَةَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ أَنْجَاكُمْ مِنْ آلِ فِرْعَوْنَ يَسُومُونَكُمْ سُوءَ الْعَذَابِ وَيُذَبِّحُونَ أَبْنَاءَكُمْ وَيَسْتَحْيُونَ نِسَاءَكُمْ وَفِي ذَلِكُمْ بَلَاءٌ مِنْ رَبِّكُمْ عَظِيمٌ}} «و (یاد کن) آنگاه را که موسی به قوم خود گفت: نعمت خداوند را بر خویش به یاد آورید هنگامی که شما را از فرعونیان رهایی داد که عذابی سخت را به شما می‌چشاندند و پسرانتان را سر می‌بریدند و زنانتان را زنده می‌نهادند و در آن آزمونی سترگ از سوی پروردگارتان بود» سوره ابراهیم، آیه ۶.</ref>.

[[زن]] و مرد نیز پس از گذران سال‌های عمر، هر یک خاطراتی خوش و گاه تلخ در [[زندگی]] خویش خواهند داشت. یادآوری خاطرات شیرین و خوش زندگی برایشان خوشایند و فرح‌بخش خواهد بود. از شیوه‌های مطلوب برای اظهار [[عشق]] و علاقه به [[همسر]]، یادآوری این مناسبت‌هاست؛ برای نمونه یادآوری سالروز تولد همسر، سالروز [[ازدواج]]، سالروز تولد [[فرزندان]]، یادآوری موفقیت‌ها، برخی [[اعیاد]]، و... با خرید [[هدایا]]، شیرینی و.... شیوه‌ای خوب و پسندیده است. [[همسران]] خوش‌سلیقه با استفاده از چنین راهکارهای [[زیبا]] و پسندیده‌ای عشق و علاقه خود را به همسرشان ابراز می‌کنند<ref>[[اسدالله طوسی|طوسی، اسدالله]]، [[همسران شایسته (کتاب)|همسران شایسته]]، ص ۲۹۵.</ref>.

{{اصلی|هدیه به همسر}}

از جمله کارهایی که مصداق بارز ابراز عشق و علاقه به همسر است اهدای هدیه به اوست. هدیه، پیک [[خوشبختی]]، [[خوش‌بینی]] و استحکام روابط بین انسان‌هاست. هدیه بهترین ابزار جلب و جذب [[محبت]] دیگران است. [[امام صادق]]{{ع}}، شیعیانی را که در پی جلب محبت دیگران به سوی خود با [[هدف]] احیای امر [[اهل‌بیت]]{{عم}} باشند، [[دعا]] فرموده و مشمول رحمت واسعه الهی دانسته‌اند حضرت درباره بیان [[وظایف]] شیعیانشان فرموده‌اند: «خدای [[رحمت]] کند بنده‌ای را که [[دوستی]] و محبت [[مردم]] را به سوی خویش جلب کند»<ref>{{متن حدیث|عَنْ عَبْدِ الْأَعْلَى قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} يَقُولُ: إِنَّهُ لَيْسَ مِنِ احْتِمَالِ أَمْرِنَا التَّصْدِيقُ لَهُ وَ الْقَبُولُ فَقَطْ مِنِ احْتِمَالِ‏ أَمْرِنَا سَتْرُهُ وَ صِيَانَتُهُ مِنْ غَيْرِ أَهْلِهِ. فَأَقْرِئْهُمُ السَّلَامَ وَ قُلْ لَهُمْ: رَحِمَ اللَّهُ عَبْداً اجْتَرَّ مَوَدَّةَ النَّاسِ إِلَى نَفْسِهِ. حَدِّثُوهُمْ بِمَا يَعْرِفُونَ وَ اسْتُرُوا عَنْهُمْ مَا يُنْكِرُونَ}} (محمد بن یعقوب الکلینی الرازی، الکافی، ج۲، ص۲۲۲). این مضمون روایی به گونه‌های دیگر در منابع روایی نیز نقل شده است؛ ر.ک: محمد بن الحسن الحر العاملی، وسائل الشیعة، ج١۶، ص۲۲۰؛ محمدباقر مجلسی، بحارالأنوار، ج۲، ص۶۵؛ ج۴٧؛ ج۷۲؛ محمد بن علی بن بابویه (الصدوق)، الأمالی، ص۶٩؛ همو، الخصال، ج۱، ص۲۵؛ نعمان بن محمد تمیمی، مغربی دعائم الإسلام، ج۱، ص۶١؛ و....</ref>.