←جستارهای وابسته
بدون خلاصۀ ویرایش |
برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
||
| خط ۵۶: | خط ۵۶: | ||
==اصول [[سیره نبوی]] و [[تکامل]] آن در قرنهای اول و دوم== | ==اصول [[سیره نبوی]] و [[تکامل]] آن در قرنهای اول و دوم== | ||
شکی نیست که اقوال و [[اعمال]] [[پیامبر اکرم]]{{صل}} اهمیت بسیار زیادی در [[زمان]] [[حیات]] و به خصوص بعد از وفاتش داشته است و این اهمیت باعث [[عنایت ویژه]] به تدوین [[سیره]] و [[احادیث]] وارد شده از سوی آن حضرت{{صل}} گردیده است. در این زمینه عدهای تنها به تدوین [[سیره پیامبر اکرم]]{{صل}} پرداختند و عدهای حوادث دیگر را هم نقل کردند که مورّخ به معنای عام هستند.<ref>[[محمد هادی یوسفی غروی|یوسفی غروی، محمد هادی]]، [[تاریخ تحقیقی اسلام ج۱ (کتاب)|تاریخ تحقیقی اسلام]]، ج۱، ص ٢١.</ref> | شکی نیست که اقوال و [[اعمال]] [[پیامبر اکرم]]{{صل}} اهمیت بسیار زیادی در [[زمان]] [[حیات]] و به خصوص بعد از وفاتش داشته است و این اهمیت باعث [[عنایت ویژه]] به تدوین [[سیره]] و [[احادیث]] وارد شده از سوی آن حضرت{{صل}} گردیده است. در این زمینه عدهای تنها به تدوین [[سیره پیامبر اکرم]]{{صل}} پرداختند و عدهای حوادث دیگر را هم نقل کردند که مورّخ به معنای عام هستند.<ref>[[محمد هادی یوسفی غروی|یوسفی غروی، محمد هادی]]، [[تاریخ تحقیقی اسلام ج۱ (کتاب)|تاریخ تحقیقی اسلام]]، ج۱، ص ٢١.</ref> | ||
==شرایط تحقیق در تاریخ== | |||
شکی نیست که تحقیق در [[تاریخ]] کاری خطیر و بسیار سخت است. پژوهشگر تاریخ همانند غواصی است که میخواهد در دریای عمیق و مواجی فرو رود و آنگاه به [[دقت]] به جاهای عمیق نظر بیفکند تا بتواند درّ و مرواریدهای آن را استخراج کند. | |||
اگر محقق تاریخ در نظر دارد که در طی بحثهایش [[حق]] را احقاق کند و [[باطل]] را نابود گرداند، باید این صفات را داشته باشد: اطلاعات وسیع، بلند نظر، [[دوستدار]] و تابع حق بودن، دوری از [[تعصبات]] مذهبی موجود، [[پرهیزگاری]] در صدور [[احکام]]، [[آگاهی]] به روشهای [[استنباط]]، [[دانایی]] به آفتها و بیمارهای تاریخ، دقت در موقعیتها و مراحل [[تاریخی]]، در نظر گرفتن [[مصلحت اسلام]] و [[مسلمین]]، [[آزاداندیشی]] و تأثیرناپذیری از آنچه که از [[خانواده]] و قومش به [[ارث]] برده است. | |||
[[ضرورت]] این شرایط از آن روست که تاریخ و به خصوص [[سیره پیامبر اکرم]]{{صل}} در امور مختلف [[زندگی]] از قبیل: [[عقاید دینی]]،[[ احکام]]، [[معارف]] و [[علوم]] و [[ادب]] و [[اخلاق اسلامی]] اثرگذار است و بر اساس تاریخ است که همه نسلها سخنانشان را بازگو میکنند و درباره هر چیزی [[حکم]] مینمایند. | |||
تاریخ و [[سیره]] همانند بسیاری از امور [[مبتلا]] به دو نظریه [[افراطی]] و [[تفریطی]] شده است: | |||
عدهای هر چه را که در سیره و تاریخ است از [[ضعیف]] و [[قوی]] أخذ میکنند و آن را از مسلمترین مسلّمات میدانند، بدون آنکه از [[دسیسهها]] و خرافاتی که در تاریخ ایجاد شده و [[پیامبر اکرم]]{{صل}} ما را از آنها [[آگاه]] کرده است، بر [[حذر]] باشند. آن حضرت{{صل}} فرمود: «حتما افترازنندگان بر من ظهور خواهند کرد».، ولی با این حال عدهای آنچه را که زنادقه ملحد بدان [[اعتراف]] کردهاند و [[مورخان]] نیز متذکر شدهاند که: «آنها هزاران [[حدیث]] را [[جعل]] کردند و به [[خدا]] و رسولش نسبت دادند و بسیاری از [[حلالها]] را [[حرام]] و [[حرامها]] را [[حلال]] کردند و حق را از جایگاهش ساقط کردند و بسیاری از [[احادیث صحیح]] را [[تغییر]] دادند و [[کرامات]] و مناقبی را به خاطر علاقه به [[مال]] و [[مقام]] برای خویش ساختند». نادیده گرفتند! | |||
در مقابل عدهای راه [[تفریط]] را در پیش گرفتند. آنها بعضی از نواقص [[تاریخ]] را دستاویز قرار داده و آن را دلیلی برای [[اعراض]] از [[تاریخ]] و کنار گذاشتن آن قرار دادند! | |||
این [[ظلم]] بزرگی است و باعث جدایی نسلها از هم میگردد و آیندگان را از تجربیات و عبرتهای گذشتگان [[محروم]] میکند و ساختار [[دین]] را نابود کرده و باعث بیاثر کردن [[تعالیم انبیای الهی]] میشود که [[مردم]] را به بررسی احوال گذشتگان و [[عبرتآموزی]] از آنها [[تشویق]] مینماید و [[حق]] را آشکار و آن را از [[باطل]] جدا میکند. | |||
البته در میان این دو [[گرایش]] [[افراطی]] و [[تفریطی]]، گرایش متوسطی وجود دارد که به اهتمام [[متفکران اسلامی]] و علمایی که به بررسیهای [[تاریخی]] علاقهمندند، شکل گرفته است. آنها تمام تلاش خود را برای ابهامزدایی از جوانب تاریخ که به وسیله جاعلین و مغرضین، ایجاد شده است، مبذول میدارند و به دنبال رسیدن به واقع هستند<ref>مقدمه دراسات فی التاریخ الاسلامی، ص۸-۹؛ شیخ محمد باقر ناصری (همراه با اندکی تصرف).</ref>.<ref>[[محمد هادی یوسفی غروی|یوسفی غروی، محمد هادی]]، [[تاریخ تحقیقی اسلام ج۱ (کتاب)|تاریخ تحقیقی اسلام]]، ج۱، ص٣٩-۴٠.</ref> | |||
== جستارهای وابسته == | == جستارهای وابسته == | ||