قضاعه: تفاوت میان نسخه‌ها

[[قیام]] دیگر خوارج همزمان با شروع [[خلافت]] [[مروان دوم]] (۱۳۲ - ۱۲۷ هجری) در [[عراق]] رخداد. در این واقعه [[ضحاک بن قیس شیبانی]] پس از [[برگزیده شدن]] به [[رهبری]] خوارج، با [[آگاهی]] از [[آشفتگی]] عراق به سبب [[اختلاف]] بین [[مضریان]] به رهبری [[نضربن سعید حاکم]] جدید عراق و [[یمنیان]] به رهبری [[عبدالله بن عمر بن عبدالعزیز]] حاکم سابق عراق<ref>ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۴، ص۳۴۱.</ref>-<ref>فصلنامه علمی مطالعات تاریخی جنگ، مقاله «بررسی مواجهه نظامی قبیله کلب با جنبش‌های اعتقادی و چالشهای سیاسی و اقتصادی دوره اموی(۴۱-۱۳۲ هجری)، تألیف میثم حبیبی کیان؛ مهران اسماعیلی، ص۸۴-۸۵.</ref> در ۱۲۷ هجری به سمت [[کوفه]] [[حرکت]] کرد. در این [[زمان]] نضر و عبدالله اختلاف را کنارگذاشته، با یکدیگر [[متحد]] شدند. [[عبدالله بن عمر]]، [[منصور بن جمهور کلبی]] را با سیصد سوار کلبی به مقابله خارجیان فرستاد که با آنها نبردی سخت کردند<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک، ج۷، ص۳۱۷.</ref>. در این دوره اگرچه [[مردم]] قضاعه و در راس شان [[قبیله کلب]] از سیاست‌های مروان دوم که جانب [[قیسی]] ها(رقیب [[کلبیان]])را گرفته بود ناخشنود بودند لکن باز هم با جانبداری از عبدالله در نقش حامیان [[حکومت اموی]] ظاهر شدند. بنابر این می‌توان نتیجه گرفت که در اواخر [[حکومت بنی امیه]]، کلبیان علی‌رغم [[اختلاف]] نظر با [[امویان]] هنوز رگه‌هایی از عِرق به حکومت اموی را داشتند که حاضر به [[جانفشانی]] بودند. در مواجهه با [[پیروان اهل بیت]]{{ع}} نیز برخی از [[طوایف]] قضاعه به‌ویژه کلبیان می‌داندار بودند و برای مقاصد امویان در قالب [[قتل]] و [[سرکوب]] کوشیدند؛ از جمله اینکه [[أَبوالجهم بن کنانة کلبی]] به دستور [[حجاج بن یوسف]]، [[کمیل بن زیاد]]، [[یار امام علی]]{{ع}}را به طرز فجیعی به [[شهادت]] رساند<ref>سمعانی، الانساب، ج۸، ص۳۵۱.</ref>. در [[میدان نبرد]] نیز، مهمترین عرصه حضور قضاعه و کلب در برابر [[شیعیان]]، [[قیام زید بن علی]] در ۱۲۲ [[هجری]] است؛ چراکه [[اصبغ بن ذواله کلبی]] در رأس گروهی از طرف [[والی]] [[حیره]]، [[مأمور]] سرکوب [[قیام]] شده بود<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۶۰۶.</ref>. از گزارش‌های مربوط به این ماجرا می‌توان نحوه نگرش کلبیان [[شام]] نسبت به منتسبین به [[پیامبر]]{{صل}}را هم کاوید به طوری که در جهت ابراز [[وفاداری]] خود نسبت به امویان از هیچ عملی [[پروا]] نداشتند و برخی از آنها به [[سبّ]] و شتم [[اهل بیت]] [[رسول خدا]]{{صل}} اقدام کردند<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک، ج۷، ص۱۷۱؛ ابوالفرج اصفهانی، مقاتل الطالبیین، ص۱۳۶.</ref>. [[قضاعیان]] پس از آن نیز به [[حمایت]] از اقدام [[بنی امیه]] در سرکوب قیام ادامه دادند که جلوه آن در سروده‌هایشان بود. [[اصبغ بن ذواله]] به مشارکت [[بنی‌کلب]] در قتل زید [[افتخار]] کرده<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۶۰۶.</ref> و [[حکیم بن عیاش]] مشهور به أعور کلبی، از شعرای هتاک [[اموی]]، به بهانه قیام زید بن علی{{ع}} به هجو [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} پرداخت<ref>زید را روی تنه درخت خرما به صلیب کشیدیم... و احمقانه عثمان را با علی مقایسه کردی ولی عثمان از علی بهتر است. (ابوالفرج اصفهانی، الاغانی، ج۱۷، ص۳۶.)</ref> از این روی، مورد [[نفرین امام]] صادق{{ع}}قرارگرفت<ref>یوسفی، موسوعة التاریخ الاسلامی، ج۷، ص۱۳۳.</ref>. به نظر می‌رسد [[اعور]] کلبی در شمار [[کلبیان]] [[عثمانی مذهب]] باشد که تا آن [[زمان]] برپای [[عقاید]] خویش ایستاده بودند. کُمیتِ [[شاعر]] نیز در واکنش به این [[تفکر]] و در پاسخ به اعور، کلبیان را [[هوادار]] و پیرو [[بنی امیه]] و [[دشمنان علی]]{{ع}}معرفی کرده است<ref>ابوالفرج اصفهانی، الاغانی، ج۱۷، ص۳۷-۳۸.</ref>. بنابراین [[اعتقاد]] به [[امویان]] و [[دشمنی با اهل بیت]]{{ع}} از سوی برخی [[کلبی‌ها]] فقط در [[میدان نبرد]] نبود بلکه در [[جامعه]] ی کلبیان [[شام]] [[رسوخ]] کرده بود و در لابلای اشعار و تفاخرهای قبیلگی قابل [[مشاهده]] بود. نهایتاً همان طور که [[شیعیان]] [[معتقد]] به [[حقانیت اهل بیت]]{{ع}} بودند، کلبیان و در پی آن قضاعه شام هم [[ایمان]] به [[قداست]] و [[خلافت بنی امیه]] داشتند و با بکار بستن این [[باور]] به [[کارزار]] مخالفان امویان وارد می‌شدند<ref>فصلنامه علمی مطالعات تاریخی جنگ، مقاله «بررسی مواجهه نظامی قبیله کلب با جنبش‌های اعتقادی و چالشهای سیاسی و اقتصادی دوره اموی(۴۱-۱۳۲ هجری)، تألیف میثم حبیبی کیان؛ مهران اسماعیلی، ص۸۶.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>

== منابع ==