←بنی غنم بن عوف و تعامل با دولت نبوی{{صل}}
| خط ۲۶: | خط ۲۶: | ||
===بنی غنم بن عوف و تعامل با دولت نبوی{{صل}}=== | ===بنی غنم بن عوف و تعامل با دولت نبوی{{صل}}=== | ||
از قول برخی منابع، در ذکر جریان چگونگی ورود [[پیامبر]]{{صل}} به [[مدینه]] و استقبال [[طوایف]] [[مسلمان]] این [[شهر]] از ایشان در جریان [[هجرت]] آن حضرت به مدینه<ref>در پی هجرت نبی خاتم{{صل}} به مدینه، آن حضرت، با استقبال پر شور مردم انصار به مدینه وارد شد. نقل است که رسول خدا{{صل}} از روز دوشنبه دوازدهم ربیع الاول که به محله قباء وارد شد تا روز جمعه (چهار روز) در قباء در میان مردم بنی عمرو بن عوف اقامت فرمود و در همان چند روز، مسجد قبا -نخستین مسجد اسلام- را به دست خود بنا نمود. سپس روز جمعه، سوار بر مادهشتر (ناقه) خود به حرکت در آمدند تا به مدینه وارد شوند. حضرت، به هنگام ظهر به محله «بنی سالم بن عوف» -محل سکونت بنی سالم و بنی غنم بن عوف- رسید و با جمع همراه خود، نخستین نماز جمعه اسلام را در وادی رانوناء برپا داشتند. (ابن هشام، السیرة النبویه، ج۱، ص۴۹۴؛ خلیفة بن خیاط، تاریخ، ص۱۸-۱۹؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۳۰۲.) پس از اتمام نماز، بزرگان بنی سالم بن عوف [و احتمالاً بنی غنم بن عوف] مانند: عتبان بن مالک و جمعی دیگر نزد آن حضرت آمده عرضه داشتند: «یا رسول الله{{صل}} در میان قوم ما فرود آی که هر چه بخواهی از اسلحه و مردان جنگجو و مال و آذوقه در دفاع از شما در آن فراهم است». اما پیامبر{{صل}} به آنان فرمود: «شتر را رها کنید و راه را باز کنید که او مأمور است». (ابن هشام، السیرة النبویه، ج۱، ص۴۹۴؛ بیهقی، دلائل النبوه و معرفة احوال صاحب الشریعه، ج۲، ص۵۰۴؛ ابن کثیر، البدایه و النهایه، ج۳، ص۱۹۸.)</ref>، اگر بگذریم، حضور در عرصههای مختلف [[سیاسی]]- [[اجتماعی]] دوران [[حکومت نبوی]]{{صل}} -بهویژه حضور فعال در میادین نظامی- را باید از مهمترین فعالیتهای بنی غنمیها در دوران [[حیات پیامبر]]{{صل}} برشمرد. با گشوده شدن عرصه [[جهاد]] و برخورد نظامی [[رسول خدا]]{{صل}} با [[یهودیان]] و [[کفار]] شبه جزیره، [[بنی غنم]] در کنار دیگر [[خویشان]] [[مدنی]] خود از [[قبایل]] [[اوس و خزرج]]، به [[یاری]] [[پیغمبر]]{{صل}} شتافتند و پای ثابت [[سپاه]] [[نبوی]]{{صل}} در تمامی [[غزوات]] و سرایای حضرت گردیدند. نخستین این [[جنگها]]، [[غزوه بدر]] بود از جمله بنی غنمیهای حاضر در این میدان بزرگ میتوان از [[عبادة بن صامت بن قیس بن أصرم]] و برادرش [[أوس بن صامت]]<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۴۱۶؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۴۶۶؛ طبرانی، المعجم الکبیر، ج۱، ص۲۲۵.</ref>، [[نعمان بن مالک بن ثعلبه]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۴۱۴؛ ابن حبان، الثقات، ج۱، ص۱۹۷؛ ابن عبد البر، الدرر فی اختصار المغازی و السیر، ص۱۲۳.</ref>، حارث بن خرمة (خزیمه) بن عدی<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۴۱۶؛ ابن عبد ربه، العقد الفرید، ج۳، ص۳۳۰..</ref>، [[نوفل بن عبدالله بن نضله]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۴۱۵.</ref> و [[مالک بن دخشم]]<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۴۱۶؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۴۱۵؛ ابن حبان، الثقات، ج۱، ص۱۹۷.</ref> نام برد. [[اسارت]] [[سهیل بن عمرو قریشی]] در این [[جنگ]] به دست [[مالک بن دخشم]] و حوادث پیرامون آن، از [[اخبار]] مهم این [[نبرد]] است که در آن به نقش | از قول برخی منابع، در ذکر جریان چگونگی ورود [[پیامبر]]{{صل}} به [[مدینه]] و استقبال [[طوایف]] [[مسلمان]] این [[شهر]] از ایشان در جریان [[هجرت]] آن حضرت به مدینه<ref>در پی هجرت نبی خاتم{{صل}} به مدینه، آن حضرت، با استقبال پر شور مردم انصار به مدینه وارد شد. نقل است که رسول خدا{{صل}} از روز دوشنبه دوازدهم ربیع الاول که به محله قباء وارد شد تا روز جمعه (چهار روز) در قباء در میان مردم بنی عمرو بن عوف اقامت فرمود و در همان چند روز، مسجد قبا -نخستین مسجد اسلام- را به دست خود بنا نمود. سپس روز جمعه، سوار بر مادهشتر (ناقه) خود به حرکت در آمدند تا به مدینه وارد شوند. حضرت، به هنگام ظهر به محله «بنی سالم بن عوف» -محل سکونت بنی سالم و بنی غنم بن عوف- رسید و با جمع همراه خود، نخستین نماز جمعه اسلام را در وادی رانوناء برپا داشتند. (ابن هشام، السیرة النبویه، ج۱، ص۴۹۴؛ خلیفة بن خیاط، تاریخ، ص۱۸-۱۹؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۳۰۲.) پس از اتمام نماز، بزرگان بنی سالم بن عوف [و احتمالاً بنی غنم بن عوف] مانند: عتبان بن مالک و جمعی دیگر نزد آن حضرت آمده عرضه داشتند: «یا رسول الله{{صل}} در میان قوم ما فرود آی که هر چه بخواهی از اسلحه و مردان جنگجو و مال و آذوقه در دفاع از شما در آن فراهم است». اما پیامبر{{صل}} به آنان فرمود: «شتر را رها کنید و راه را باز کنید که او مأمور است». (ابن هشام، السیرة النبویه، ج۱، ص۴۹۴؛ بیهقی، دلائل النبوه و معرفة احوال صاحب الشریعه، ج۲، ص۵۰۴؛ ابن کثیر، البدایه و النهایه، ج۳، ص۱۹۸.)</ref>، اگر بگذریم، حضور در عرصههای مختلف [[سیاسی]]- [[اجتماعی]] دوران [[حکومت نبوی]]{{صل}} -بهویژه حضور فعال در میادین نظامی- را باید از مهمترین فعالیتهای بنی غنمیها در دوران [[حیات پیامبر]]{{صل}} برشمرد. با گشوده شدن عرصه [[جهاد]] و برخورد نظامی [[رسول خدا]]{{صل}} با [[یهودیان]] و [[کفار]] شبه جزیره، [[بنی غنم]] در کنار دیگر [[خویشان]] [[مدنی]] خود از [[قبایل]] [[اوس و خزرج]]، به [[یاری]] [[پیغمبر]]{{صل}} شتافتند و پای ثابت [[سپاه]] [[نبوی]]{{صل}} در تمامی [[غزوات]] و سرایای حضرت گردیدند. نخستین این [[جنگها]]، [[غزوه بدر]] بود از جمله بنی غنمیهای حاضر در این میدان بزرگ میتوان از [[عبادة بن صامت بن قیس بن أصرم]] و برادرش [[أوس بن صامت]]<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۴۱۶؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۴۶۶؛ طبرانی، المعجم الکبیر، ج۱، ص۲۲۵.</ref>، [[نعمان بن مالک بن ثعلبه]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۴۱۴؛ ابن حبان، الثقات، ج۱، ص۱۹۷؛ ابن عبد البر، الدرر فی اختصار المغازی و السیر، ص۱۲۳.</ref>، حارث بن خرمة (خزیمه) بن عدی<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۴۱۶؛ ابن عبد ربه، العقد الفرید، ج۳، ص۳۳۰..</ref>، [[نوفل بن عبدالله بن نضله]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۴۱۵.</ref> و [[مالک بن دخشم]]<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۴۱۶؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۴۱۵؛ ابن حبان، الثقات، ج۱، ص۱۹۷.</ref> نام برد. [[اسارت]] [[سهیل بن عمرو قریشی]] در این [[جنگ]] به دست [[مالک بن دخشم]] و حوادث پیرامون آن، از [[اخبار]] مهم این [[نبرد]] است که در آن به نقش بنی غنم بن عوف در این [[پیکار]] بزرگ پرداخته شده است<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۱، ص۳۰۳؛ ابن عبد ربه، العقد الفرید، ج۳، ص۳۳۰.</ref>. | ||
[[جنگ احد]] نیز، از دیگر [[غزوات]] بزرگ دوران [[حکومت]] [[نبی مکرم اسلام]]{{صل}} بود که [[شاهد]] حضور جمعی از [[بنی غنم]] در خود بود. در این جنگ -که به [[سال سوم هجرت]] اتفاق افتاد،- گروهی از [[مردم]] این [[قوم]] که [[عبادة بن صامت بن قیس]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۴۱۳؛ ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۳، ص۵۶.</ref> و برادرش [[اوس بن صامت]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۴۱۳. نیز ر.ک: ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۱، ص۱۷۲.</ref>، [[نعمان بن مالک بن ثعلبه]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۴۱۴. نیز ر.ک: هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۴۱۶؛ ابن جوزی، المنتظم فی تاریخ الامم و الملوک، ج۳، ص۱۹۶.</ref>، [[مالک بن دخشم بن مرضخه]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۴۱۵.</ref> و [[نهیک بن اوس بن خزمه]]<ref>ابن عبد البر، الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۴، ص۱۵۱۱؛ ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۴، ص۵۸۹.</ref> از جمله ایشان بودند، مشارکت داشتند. در پایان این [[جنگ]]، جمعی از [[مسلمانان]] به [[شهادت]] رسیدند که [[نعمان بن مالک بن ثعلبه]] از بنی غنم بن عوف از جمله آنان بود<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۴۱۴. نیز ر.ک: هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۴۱۶؛ ابن جوزی، المنتظم فی تاریخ الامم و الملوک، ج۳، ص۱۹۶.</ref>. علاوه بر [[بدر]] و [[احد]]، جنگهای خندق<ref>از مشارکتکنندگان بنی غنم در این جنگ میتوان از: مالک بن دخشم بن مرضخه، (ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۴۱۵) عبادة بن صامت بن قیس بن اصرم (ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۴۱۳؛ ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۳، ص۵۶) و برادرش اوس بن صامت (ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۴۱۳) نام برد.</ref>، [[تبوک]]<ref>از جمله غنمیهای شرکتکننده در نبرد تبوک میتوان از مالک بن دخشم بن مرضخه یاد کرد. نقل است که پیامبر{{صل}}، در مراجعت از تبوک، پس از نزول آیاتی از قرآن کریم، او و عاصم بن عدی را به مدینه فرستاد تا مسجد ضرار را در محله بنی عمرو بن عوف آتش بزنند. (ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۴۱۵)</ref>، حنین<ref>از جمله این شرکتکنندگان، نهیک بن اوس بن خزمه بود. پس از پایان پیروزمندانه این جنگ، حضرت او را جهت بشارت فتح حنین و هوازن به مدینه فرستاد. (ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۴، ص۵۸۹-۵۹۰)</ref> و دیگر جنگهای [[دوران پیامبر]]{{صل}}<ref>از جمله ایشان میتوان از مالک بن قیس بن خیثمه، (ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۴، ص۲۷۰) مالک بن دخشم بن مرضخه، (ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۴۱۵) نهیک بن اوس بن خزمه، (ابن عبد البر، الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۴، ص۱۵۱۱) عبادة بن صامت بن قیس بن اصرم (ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۴۱۳؛ ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۳، ص۵۶) و برادرش اوس بن صامت (ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۴۱۳) یاد کرد.</ref> هم، عرصه حضور مردانی از بنی غنم بود. | [[جنگ احد]] نیز، از دیگر [[غزوات]] بزرگ دوران [[حکومت]] [[نبی مکرم اسلام]]{{صل}} بود که [[شاهد]] حضور جمعی از [[بنی غنم]] در خود بود. در این جنگ -که به [[سال سوم هجرت]] اتفاق افتاد،- گروهی از [[مردم]] این [[قوم]] که [[عبادة بن صامت بن قیس]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۴۱۳؛ ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۳، ص۵۶.</ref> و برادرش [[اوس بن صامت]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۴۱۳. نیز ر.ک: ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۱، ص۱۷۲.</ref>، [[نعمان بن مالک بن ثعلبه]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۴۱۴. نیز ر.ک: هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۴۱۶؛ ابن جوزی، المنتظم فی تاریخ الامم و الملوک، ج۳، ص۱۹۶.</ref>، [[مالک بن دخشم بن مرضخه]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۴۱۵.</ref> و [[نهیک بن اوس بن خزمه]]<ref>ابن عبد البر، الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۴، ص۱۵۱۱؛ ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۴، ص۵۸۹.</ref> از جمله ایشان بودند، مشارکت داشتند. در پایان این [[جنگ]]، جمعی از [[مسلمانان]] به [[شهادت]] رسیدند که [[نعمان بن مالک بن ثعلبه]] از بنی غنم بن عوف از جمله آنان بود<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۴۱۴. نیز ر.ک: هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۴۱۶؛ ابن جوزی، المنتظم فی تاریخ الامم و الملوک، ج۳، ص۱۹۶.</ref>. علاوه بر [[بدر]] و [[احد]]، جنگهای خندق<ref>از مشارکتکنندگان بنی غنم در این جنگ میتوان از: مالک بن دخشم بن مرضخه، (ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۴۱۵) عبادة بن صامت بن قیس بن اصرم (ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۴۱۳؛ ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۳، ص۵۶) و برادرش اوس بن صامت (ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۴۱۳) نام برد.</ref>، [[تبوک]]<ref>از جمله غنمیهای شرکتکننده در نبرد تبوک میتوان از مالک بن دخشم بن مرضخه یاد کرد. نقل است که پیامبر{{صل}}، در مراجعت از تبوک، پس از نزول آیاتی از قرآن کریم، او و عاصم بن عدی را به مدینه فرستاد تا مسجد ضرار را در محله بنی عمرو بن عوف آتش بزنند. (ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۴۱۵)</ref>، حنین<ref>از جمله این شرکتکنندگان، نهیک بن اوس بن خزمه بود. پس از پایان پیروزمندانه این جنگ، حضرت او را جهت بشارت فتح حنین و هوازن به مدینه فرستاد. (ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۴، ص۵۸۹-۵۹۰)</ref> و دیگر جنگهای [[دوران پیامبر]]{{صل}}<ref>از جمله ایشان میتوان از مالک بن قیس بن خیثمه، (ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۴، ص۲۷۰) مالک بن دخشم بن مرضخه، (ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۴۱۵) نهیک بن اوس بن خزمه، (ابن عبد البر، الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۴، ص۱۵۱۱) عبادة بن صامت بن قیس بن اصرم (ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۴۱۳؛ ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۳، ص۵۶) و برادرش اوس بن صامت (ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۴۱۳) یاد کرد.</ref> هم، عرصه حضور مردانی از بنی غنم بود. | ||