شرح صدر در فقه سیاسی: تفاوت میان نسخه‌ها

[[گشایش]] و بیان<ref>ابن‌فارس، معجم مقاییس اللغة، ج۳، ص۲۶۹.</ref>، بسط‌ دادن<ref>حسین راغب اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن، ص۴۴۹.</ref>، گشایش ایجاد کردن، وسعت ‌دادن<ref>خلیل بن احمد فراهیدی، کتاب العین، ج۳، ص۹۳.</ref>، در مقابل قبض<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن، ج۶، ص۳۱.</ref>.

این [[آیه شریفه]] به [[اراده الهی]] بر [[هدایت]] [[انسان]] دلالت دارد که [[خداوند متعال]] [[قلب]] او را وسعت می‌بخشد تا معارف حقه در آن متجلی گردد و [[حق]] را بپذیرد؛ لذا حق‌دوستی و حق پرستی در [[دل انسان]] به اراده الهی بوده تا حق را بپذیرد و از آن روی بر نتابد<ref>سید محمد حسین طباطبایی، المیزان، ج۷، ص۳۴۱-۳۴۲.</ref>.

در مقابلِ [[شرح صدر]]، ضیق صدر به [[کفر]] آمده است: {{متن قرآن|فَمَنْ يُرِدِ اللَّهُ أَنْ يَهْدِيَهُ يَشْرَحْ صَدْرَهُ لِلْإِسْلَامِ}}<ref>«خداوند هر کس را که بخواهد راهنمایی کند دلش را برای (پذیرش) اسلام می‌گشاید» سوره انعام، آیه ۱۲۵.</ref> و این تنگی و ضیق باعث روی‌تابی و رویگردانی از حق و [[صدق]] می‌گردد. تحمل و مدارای زیاد، اثر شرح صدر به [[اسلام]] است. [[پیامبر]]{{صل}} در راه هدایت [[انسان‌ها]]، [[سختی‌ها]] و [[مشکلات]] بسیاری را به [[جان]] خرید و تحمل همه این مشکلات بدون شرح صدر امکان‌پذیر نبود: {{متن قرآن|أَلَمْ نَشْرَحْ لَكَ صَدْرَكَ وَوَضَعْنَا عَنْكَ وِزْرَكَ}}<ref>«آیا به دلت گشایش ندادیم؟ و بار گرانت را از (دوش) تو برنداشتیم؟» سوره انشراح، آیه ۱-۲.</ref>.<ref>سید محمد حسین طباطبایی، المیزان، ج۲۰، ص۳۱۴-۳۱۵.</ref>.

از صفات [[حاکمان]] [[اسلامی]] و [[مؤمنان]] در [[جامعه اسلامی]]، [[شرح صدر]] برای تحمل [[ناملایمات]]، مشکلات و [[مصائب]] در [[راه خدا]] برای هدایت انسان‌هاست<ref>[[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|فرهنگ شاصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص۳۶۲-۳۶۳.</ref>.