آیه فی بیوت اذن الله: تفاوت میان نسخه‌ها

آیه فی بیوت اذن الله (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۱۹ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۳۴

۶٬۴۶۸ بایت حذف‌شده ، ۱۹ فوریه

←‏دلالت بر امامت امام علی{{ع}}

دیداریویکی‌متن

فرقانی

مدیران

۱۴٬۷۴۵

ویرایش

@@ خط ۹۶: / خط ۹۶: @@
 == دلالت آیه ==
 مرحوم علّامۀ حلّی در کتاب [[شریف]] [[منهاج الکرامة]]، این [[آیات شریفه]] را به عنوان [[برهان]] ششم بر امامت امیرالمؤمنین{{ع}} پس از رسول خدا{{صل}} آورده است و برای [[اثبات]] این مدّعا، با طرح [[حدیثی]] از [[ثعلبی]] این آیات را دلیل بر [[افضلیّت]] [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} دانسته است و آن گاه براساس [[قاعده عقلی]] [[قبح]] تقدّم [[مفضول]] بر [[فاضل]]، بر [[حقانیّت]] [[خلافت]] و [[امامت بلافصل امیرالمؤمنین]]{{ع}} [[استدلال]] کرده است. مرحوم علّامه پس از ذکر این دو آیه می‌نویسد: «ثعلبی به إسناد خود از [[انس بن مالک]] و بریده نقل می‌کند که گفتند: رسول خدا{{صل}}این آیه را قرائت فرمود. آن‌گاه مردی برخاست و گفت: ای رسول خدا، منظور از این [[خانه‌ها]] کدامند؟ [[پیامبر]]{{صل}}فرمودند: «[[خانه‌های انبیاء]]». [[ابوبکر]] برخاست و گفت: ای رسول خدا، این [[خانه]] از آن جمله است‌؟ (یعنی [[خانه علی]] و [[فاطمه]]{{س}}) پیامبر{{صل}}فرمود: «آری، از [[برترین]] آن خانه‌هاست». [[و]] در آن خانه‌ها مردانی را توصیف کرده به آنچه که بر [[افضلیّت]] آنها دلالت دارد. پس علی{{ع}} [[امام]] است والّا [[تقدیم مفضول]] بر فاصل لازم می‌آید»<ref>علامه حلی، [[منهاج]] الکرامة، ص۱۲۱</ref>.<ref>سید علی میلانی، جواهر الکلام، ج۵، ص۳۵۵ ـ ۳۵۶</ref>
-=== دلالت بر [[امامت امام علی]]{{ع}} ===
-[[ابن تیمیه]] در وجه پنجم، با [[تفسیر به رأی]] و [[اجتهاد]] و براساس [[هوای نفس]]، سخن [[پیامبر اکرم]]{{صل}}را [[دروغ]] می‌شمارد و در وجوه ششم تا دهم نیز بر [[عناد]] و [[لجاجت]] خود پافشاری می‌کند و می‌کوشد تا به دلخواه خود، [[تفسیری]] غیر از آنچه در [[حدیث]] [[رسول خدا]]{{صل}}آمده است را برای [[آیه]] ذکر کند. از این رو با توجّه به وجود [[نصّ صریح]] در این باره، نقد اشکالات بی‌اساس وی که چیزی جز تفسیر به رأی و اجتهاد[[باطل]] در مقابل [[نصّ]] نیست ضرورتی ندارد و ما نیز از آن صرف نظر می‌کنیم.
-اما تردید وی در دلالت آیه ـ با ضمیمه حدیث یاد شده ـ بر [[افضلیّت]] [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} نیز نشانۀ عناد و مکابرۀ او در برابر [[کلام]] [[خداوند سبحان]] است. هم‌چنین تردید در [[قاعده عقلی]] [[قبح]] تقدّم [[مفضول]] بر [[فاضل]] هم بسیار عجیب و بیان‌گر [[خردستیزی]] اوست. افزون بر آن‌که با تصریح وی بر قبول این قاعده، ناسازگار و نشان دهنده [[تعصّب]] شدید وی است.
-حاصل آن‌که دو آیه سورۀ [[مبارک]] [[نور]]، به روشنی بر افضلیّت امیرالمؤمنین{{ع}} دلالت دارند و براساس قاعدۀ [[عقلی]] قبح تقدّم مفضول بر فاضل، ثابت می‌شود که [[حضرت امیرالمؤمنین]]{{ع}} پس از رسول خدا{{صل}} [[جانشین]] ایشان و امام به [[حق]] است.
-بر همین اساس است که [[سید شرف الدین]] نیز در کتاب مراجعات، به این دو آیه استناد و آن را دلیلی بر افضلیّت و [[امامت امیرالمؤمنین]]{{ع}} دانسته است. ایشان پس از طرح این [[آیه شریفه]]، در ذیل آن می‌نویسد: «و مردان [[تسبیح]] گو [یعنی [[ائمه]]{{عم}}] کسانی هستند که [[خدای تعالی]] [درباره آنان] فرمود: {{متن قرآن|ي بُيُوتٍ أَذِنَ اللَّهُ أَن تُرْفَعَ وَيُذْكَرَ فِيهَا اسْمُهُ يُسَبِّحُ لَهُ فِيهَا بِالْغُدُوِّ وَالآصَالِ * رِجَالٌ لّا تُلْهِيهِمْ تِجَارَةٌ وَلا بَيْعٌ عَن ذِكْرِ اللَّهِ وَإِقَامِ الصَّلاةِ وَإِيتَاء الزَّكَاةِ يَخَافُونَ يَوْمًا تَتَقَلَّبُ فِيهِ الْقُلُوبُ وَالأَبْصَارُ}} و خانه‌های ایشان همان خانه‌هایی است که [[خدای عزّوجلّ]] نام آن‌خانه‌ها را در [[قرآن]] بیان کرده و فرموده است: {{متن قرآن|فِي بُيُوتٍ أَذِنَ اللَّهُ أَن تُرْفَعَ وَيُذْكَرَ فِيهَا اسْمُهُ}}»<ref>المراجعات، ص۹۳-۹۴</ref>.
-ایشان در حاشیه این سخن می‌فرماید: «از [[تفسیر]] [[مجاهد]] و [[یعقوب بن سفیان]]، درباره سخن [[خدای تعالی]] که فرمود: {{متن قرآن|وَإِذَا رَأَوْا تِجَارَةً أَوْ لَهْوًا انفَضُّوا إِلَيْهَا وَتَرَكُوكَ قَائِمًا}} از [[ابن عباس]] نقل می‌کنند که گفت: همانا [[دحیه]] کلبی [[روز جمعه]] از [[شام]] به میره آمد و نزد سنگ‌های زیت، بار بر [[زمین]] نهاد، سپس به طبل‌ها کوبید تا [[مردم]] متوجّه آمدنش شوند. پس مردم به سوی او شتافتند و [[پیامبر]] را در حالی که بر [[منبر]] ایستاده بود و [[خطبه]] می‌خواند ترک کردند به جز علی، حسن، حسین، [[فاطمه]]{{عم}}، [[سلمان]]، [[ابوذر]] و [[مقداد]] [[رضوان]] [[الله تعالی]] علیهم. پس پیامبر فرمود: «به تحقیق [[خداوند]] روز جمعه به [[مسجد]] من نظر افکند و اگر اینان نبودند، [[مدینه]] بر اهلش [[آتش]] می‌افروخت و هم‌چون [[قوم لوط]] سنگ بر آنها می‌بارید و خداوند درباره کسانی که با [[رسول خدا]] در مسجد مانده بودند، این سخن خود را نازل فرمود که: {{متن قرآن|يُسَبِّحُ لَهُ فِيهَا بِالْغُدُوِّ وَالآصَالِ * رِجَالٌ لّا تُلْهِيهِمْ تِجَارَةٌ}}.
-[[ثعلبی]] در [[تفسیر]] بزرگ خود، درباره معنای [[آیه]]، به سند خود از [[انس بن مالک]] و [[برید]] آورده است که گفتند: رسول خدا این آیه را قرائت فرمود که: {{متن قرآن| یُسَبِّحُ لَهُ فِیهٰا بِالْغُدُوِّ وَ اَلْآصٰالِ * رِجٰالٌ لاٰ تُلْهِیهِمْ تِجٰارَةٌ‌}} آن‌گاه [[ابوبکر]] برخاست و پرسید: ای رسول خدا، این [[بیت]] از آن [[بیوت]] است‌؟ در حالی که به [[خانه علی]] و فاطمه{{ع}} اشاره کرد. رسول خدا فرمود: «بله، از برترین‌های آنهاست»<ref>المراجعات، ص۹۴</ref>.
-صحّت [[حدیث]] منقول از ثعلبی و دلالت آن بر [[افضلیّت]] و [[امامت]] [[حضرت امیرالمؤمنین]]{{ع}} پس از رسول خدا{{صل}}، پیش از این ثابت و معلوم شد که ادّعای [[ابن تیمیه]] مبنی بر اتّفاق نظر حدیث شناسان بر ساختگی بودن آن [[باطل]] و بی‌اساس است؛ از این‌رو [[پیروان]] ابن تیمیه برای [[فرار]] از این [[رسوایی]]، ادّعای او را در این باره [[تکرار]] نکرده‌اند.<ref>سید علی میلانی، [[جواهر الکلام]]، ج۵، ص۳۶۷-۳۷۴.</ref>.
 == مناقشات عامه ==