آیه اشتری: تفاوت میان نسخه‌ها

یکی از عالمان معاصر، با استظهار از آیه غار و ارائه شواهد تاریخی به عنوان قرینه، مباحث نسبتا مبسوطی ذیل این آیه ارائه کرده است که در اینجا به ذکر خلاصه‌ای از آن بسنده می‌کنیم. خداوند در آیه غار می‌فرماید: {{متن قرآن|إِلاَّ تَنصُرُوهُ فَقَدْ نَصَرَهُ اللَّهُ إِذْ أَخْرَجَهُ الَّذِينَ كَفَرُواْ}}.

براساس شواهد تاریخی، تنها دو نفر از خروج پیامبر اکرم{{صل}} از مکّه آگاه بودند؛ یکی امیرالمؤمنین{{ع}} و دیگری ابوبکر و آل ابوبکر.

اما مشرکان که با وجود بیتوته امیرالمؤمنین{{ع}} در بستر پیامبر؛ باور داشتند که پیامبر در رختخواب خویش است، سخن فرستاده ابوبکر را باور نکرده‌اند. تعبیر {{متن قرآن|ثَانِيَ اثْنَيْنِ}}، دومینِ هر کس نیز بیان‌گر آن است که ابوبکر پیش از پیامبر در بیرون مکه بوده است؛ از این رو خداوند پیامبر را دومین نفر از آن دو معرفی می‌کند؛ یعنی ابوبکر نخستین نفر بوده است. این نکته هم در خور توجّه است که {{متن قرآن|أَخْرَجَهُ}} در آیه به صورت مفرد بیان شده، یعنی مشرکان تنها پیامبر اکرم{{صل}} را به خروج از شهر مجبور ساخته‌اند و هیچ تهدیدی ابوبکر و خانواده‌اش را تهدید نمی‌کرده است و مشرکان نیز با وجود آگاهی از همراه شدن ابوبکر با پیامبر، نسبت به خانوادۀ او هیچ تعرضی نکرده‌اند! پس پیامبر به هنگام خارج شدن از مکّه، ابوبکر را دیده و برای این‌که او خبر خروجش را به مشرکان نرسانَد، وی را با خود همراه ساخته است و برای رهایی از شرّ مشرکان، با او به غار پناه برده است. بر اساس مستندات روشن تاریخی، مشرکان تا نزدیکی غار، پیامبر را از روی ردّ پای ایشان تعقیب کردند و پس از آن‌که دهانه غار را با تار عنکبوت مسدود یافتند، از جستجو دست برداشته و به مکّه بازگشتند. اما بر اساس آیه، خطر همچنان پیامبر اکرم{{صل}} را درون غار تهدید می‌کرده است.

خداوند پیامبرش را با لشکریانی تأیید فرموده که ابوبکر آنها را نمی‌دیده است. شاید این تعبیر به خاطر آن بوده که ابوبکر نزول سکینه و یاری شدن پیامبر اکرم{{صل}} را در غار انکار می‌کرده است، از این‌رو خداوند تأکید می‌کند که این یاری از سوی لشکریان الهی بوده است، اما ابوبکر آنها را نمی‌دیده و ندیدن دلیل بر نبودن و انکار نیست».