بنی ضبه: تفاوت میان نسخه‌ها

در برابر این گروه از ضبی‌های [[مخالف]]، ضبی‌های [[کوفه]] بودند که در هواداری از [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} در [[پیکار]] جمل حضور یافته بودند. حضرت، آنها را همراه با جمعی از [[مردم قریش]]، [[کنانه]]، اسد، [[تمیم]]، [[رباب]] و [[مزینه]] در یک دسته قرار داد و [[معقل بن قیس ریاحی]] را بر آنان [[امیر]] ساخت<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۲، ص۲۳۶.</ref>. ضبی‌ها با همین ترکیب و چینش، در جنگ‌های دیگر [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} یعنی [[صفین]] و [[نهروان]] نیز حضور یافتند<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۲، ص۲۳۶. نیز ر.ک: نصر بن مزاحم منقری، وقعة صفین، ص۱۱۷.</ref>. در [[جنگ صفین]] و در پی تصمیم [[حضرت علی]]{{ع}} جهت مقابله با معاویه، [[امام]]{{ع}}، نامه‌ای به [[عبیدالله بن عباس]] -[[والی]] خود در [[بصره]]- نوشتند و از او خواستند تا نیروهای [[بصری]] را بدین منظور [[بسیج]] نماید. [[ابن عباس]]، [[ابو اسود دوئلى]] را جانشینى خود در بصره کرد و سپس، خود همراه با [[سپاه]] بصره متشکل از [[خالد بن معمر سدوسى]] -سالار [[تیره بکر بن وائل]]- [[عمرو بن مرجوم عبدى]] -[[فرمانده]] [[بنى عبد قیس]]- [[صبرة بن شیمان‌ ازدى]] -سالار بنى ازد- [[احنف بن قیس]] -فرمانده [[قبایل]] [[تمیم]]، ضبّه و [[رباب]]- و [[شریک بن اعور حارثى]] -سالار مردم عالیه- به سوی [[کوفه]] [[حرکت]] کرد و همگى در [[نخیله]] به [[محضر امام]] على{{ع}} رسیدند. پس از رسیدن سپاه بصره، امیرالمؤمنین{{ع}}، [[فرماندهان سپاه]] هفت‌گانه کوفه را نیز مشخص فرمود. بر این اساس ایشان، [[سعد بن مسعود ثقفى]] را به سردارى [[بنى قیس]] و [[بنى عبد قیس]]، [[معقل بن قیس یربوعى]] را به [[فرماندهی]] تمیم، ضبّه، رباب، [[قریش]]، [[بنى کنانه]] و [[بنى اسد]]، [[مخنف بن سلیم]] را به سردارى ‌(بنى) ازد، [[بجیله]]، [[خثعم]]، [[انصار]] و [[خزاعه]]، [[حجر بن عدى کندى]] را به امیرى کنده، حضرموت، [[قضاعه]] و [[مهره]]، [[زیاد بن نضر]] را به فرماندهی [[مذحج]] و [[اشعریان]]، [[سعید بن قیس بن مره همدانى]] را به [[ریاست]] همدان و حمیریانی که با ایشان بودند، و [[عدى بن حاتم]] را به سردارى بنى طی گماشت و برای هر کدام از ایشان پرچمى جداگانه قرار داد<ref>نصر بن مزاحم منقری، وقعة صفین، ص۱۱۷-۱۱۸.</ref>. در این [[جنگ]]، تنی چند از ضبی‌ها به [[فیض]] [[شهادت]] رسیدند که از جمله ایشان می‌توان به نام [[عمرو بن یثربی ضبی]]<ref>به نظر می‌رسد در اینجا اشتباهی رخ داده باشد؛ چراکه غالب مؤلفین و مورخین از عمرو بن یثربی در شمار دشمنان حضرت در جنگ جمل یاد کرده، او را قاتل سه تن از خواص یاران امام علی{{ع}} به اسامی: علباء بن هیثم سدوسی، هند بن عمرو جملی و زید بن صوحان معرفی کردند و آورده‌اند که او بواسطه همین جنایت، پس از دستگیری توسط عمار، به فرمان امیرالمؤمنین{{ع}} گردن زده شد. (محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۴، ص۵۱۹؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۲، ص۲۴۴؛ ابن کثیر، البدایه و النهایه، ج۷، ص۲۴۲)</ref>، [[نضر بن حارث یثربی]]، [[قاسم بن منصور ضبی]] و [[کرز بن عطیه ضبی]] اشاره کرد<ref>نصر بن مزاحم منقری، وقعة صفین، ص۵۵۷.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>

چنانچه حضور ضبی‌ها در [[نبرد]] بزرگ [[صفین]] به [[فرماندهی]] [[معقل بن قیس ریاحی]]<ref>نصر بن مزاحم منقری، وقعة صفین، ص۱۱۷؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۲، ص۲۳۶.</ref> و رودررویی آنان با [[سپاهیان معاویه]] را استثنا کنیم، دیگر [[اخبار]] به‌دست آمده از این [[قوم]]، غالباً بر [[همراهی]] [[مردم]] این [[قبیله]] با دولت اموی در عرصه‌های مختلف [[حکمرانی]] حکایت دارد. عهده‌داری [[منصب]] [[قاضی]] القضاتی معاویه در [[بصره]] توسط [[بشر بن شغاف بن مقطع]]<ref>خلیفة بن خیاط، طبقات، ص۳۳۰.</ref> و [[امین]] قرار گرفتن [[سهم بن منجاب بن راشد]] برای [[زیاد بن ابیه]] -[[فرماندار]] معاویه در [[عراق]]- و قرار گرفتن در شمار یکی از سه [[وصی]] زیاد بن ابیه در هنگام [[مرگ]] او در [[کوفه]]<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۳۷۷؛ هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۲۹۸.</ref> از جمله این همراهی‌ها است. عمیرة بن یثربی هم از دیگر عمّال [[اموی]] بود که [[منصب قضاء]] بصره را برای معاویة بن [[ابوسفیان]] بر عهده داشت<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۵، ص۲۸۶؛ ابن جوزی، المنتظم فی تاریخ الامم و الملوک، ج۵، ص۲۴۴.</ref>. به نظر می‌رسد، او تا هنگام مرگش (در [[سال ۵۸ هجری]]) همچنان عهده‌دار این منصب بوده است<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۵، ص۳۱۴؛ ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۳، ص۵۲۰.</ref>. ضبی‌ها همراهی‌های خود با دولت اموی را در دوران [[حکومت یزید بن معاویه]] نیز کماکان ادامه دادند؛ چندان که اداره بیت المال سیستان توسط [[محمد بن عمرو بن یثربی]] در [[زمان]] امارت [[طلحة]] الطّلحات بر این منطقه<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۲۹۸؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۰۵.</ref> را می‌توان نمونه‌ای از [[روابط دوستانه]] فی ما بین معرفی کرد. تعاملات ضبی‌ها با [[دولت امویان]] پس از مرگ [[یزید بن معاویه]]، دچار خدشه شد به گونه‌ای که برخی منابع، در ذکر جریانات و تحولات بصره پس از [[مرگ یزید]] که موجب [[فرار]] عبیدالله از این [[شهر]] شد و نیز وقایع پس از آن، بارها از بنی ضبه و مردمانش سخن به میان آورده‌اند<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۵، ص۵۱۵.</ref>. حضور برخی ضبی‌ها در میان [[یمنیان]] [[خراسان]] و [[نبرد]] با [[عبدالله بن خازم]] -[[امیر]] [[اموی]] [[خراسان]]- در [[سال ۶۵ هجری]] نیز از دیگر گزارش‌های ثبت‌شده‌ای است که به نقش‌آفرینی این [[قوم]] در دوران اموی پرداخته است<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۵، ص۶۲۵.</ref>. آنان همچنین در برخی [[قیام‌های شیعی]] -همچون [[قیام مختار]]،- به [[حمایت]] از [[بنی امیه]] و [[بنو زبیر]] پرداختند و در این راه، کشته‌هایی هم تقدیم کردند که یحیی بن ضمضم از جمله آنهاست. یحیی از ضبی‌های [[بصره]] و مردی بلندقامت بود؛ آن‌سان که به [[وقت]] سواری، پایش به [[زمین]] کشیده می‌شد. او با این هیبت مهیب، اسباب [[وحشت]] [[مردم]] را فراهم آورده بود. وی در [[کوفه]] به [[یاران مختار]] [[حمله]] برد؛ اما به هر که رو می‌کرد، از برابرش می‌گریختند. مختار، متوجه یحیی بن ضمضم شد پس بدو تاخت و چنان ضربتی بر او زد که پیشانی و قسمت بالای سرش رفت و بیجان بر زمین افتاد<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۶، ص۱۰۶؛ ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۶، ص۱۰۶.</ref>.