بنی ضبه: تفاوت میان نسخه‌ها

از [[کارگزاران]] بنی ضبه در این دوره، افزون بر اسامی [[فرماندهان نظامی]] -که در سطور پیشین ذکری از ایشان به میان آمد،- می‌توان از [[عمیرة بن یثربی بن بشر]] به عنوان [[قاضی]] [[عمر بن خطاب]] در [[بصره]] نام برد<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۲۹۸؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۳۷۷-۳۷۸؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۰۵.</ref>. از عمرو بن یثربی -[[برادر]] عمیره-<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۲۹۸؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۳۷۸؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۰۵.</ref> نیز به عنوان قاضی [[انتصابی]] عثمان در بصره نام برده شده است<ref>تقی الدین مقریزی، إمتاع الأسماع بما للنبی من الأحوال و الأموال و الحفدة و المتاع‌، ج۱۳، ص۲۴۶؛ ابن حجر عسقلانی، الاصابه فی تمییز الصحابه، ج۵، ص۱۲۱؛ زرکلی، الاعلام، ج۵، ص۸۷.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>

[[رفتار]] [[آل]] ضبه در قبال حوادث ایام [[حکومت امام علی]]{{ع}} -به‌ویژه جنگ‌های دوران آن حضرت- با دو رویه [[همراهی]] و [[رویارویی]] همراه بود. در ماجرای [[جنگ جمل]]، شاخه [[بصری]] ضبه بر ضد [[امام]] [[مسلمین]] با [[ناکثین]] همراه شد و در کنار سایر [[قبایل]] [[رباب]] یعنی [[تیم]]، عدی، ثور، [[عکل]] [[فرزندان]] [[عبدمناة بن اد]]، به [[فرماندهی]] [[منجاب بن راشد]] در [[جمل]] حضور یافت<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۴، ص۵۰۴؛ ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۳، ص۲۴۱.</ref>. با آغاز [[جنگ]]، [[جنگجویان]] [[ضبی]] در کنار قبایل [[تمیم]] و رباب به فرماندهی [[هلال بن وکیع بن بشر]] در [[جناح چپ]] [[لشکر]] جمل جای گرفتند<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۲، ص۲۳۹. نیز ر.ک: محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۴، ص۵۱۲.</ref>. با ادامه جنگ و در پی حملات بی‌امان [[سپاه امیرالمؤمنین]]{{ع}} به [[پیروان]] جمل، ضبی‌ها رفته رفته گرد شتر [[عایشه]] فراهم آمدند و همراه با [[ازد]] [[بصره]]، عنوان بیشترین نفراتی را که اطراف شتر عایشه را گرفته بودند، به خود اختصاص دادند<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۴، ص۵۱۲؛ ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۳، ص۲۶۲.</ref>. شدت [[حمایت]] آنان از عایشه در این جنگ به حدی بود که عایشه علت [[شکست]] خود در این جنگ را خاموش شدن صدای آل ضبه و کشته شدن آنان ‌دانست<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۴، ص۵۱۸؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۰۳؛ تقی الدین مقریزی، إمتاع الأسماع بما للنبی من الأحوال و الأموال و الحفدة و المتاع‌، ج۱۳، ص۲۴۶.</ref>. بنی ضبه اطراف شتر را گرفته بودند و با [[شور]] و [[تعصب]] بسیار، در حالی که [[رجز]] می‌خواندند یکی پس از دیگری عنان شتر را به‌دست می‌گرفتند و به [[دفاع]] از آن می‌پرداختند<ref>ابن اعثم، الفتوح، ج۲، ص۴۷۵-۴۷۶.</ref>؛ به طوری که نقل است در کار مهارداری شتر، علاوه بر کشته شدن ۵۰۰<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۲، ص۲۴۸.</ref>، ۷۰۰<ref>ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۰۳.</ref>، ۸۰۰<ref>خلیفة بن خیاط، تاریخ، ص۱۱۲؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۲، ص۲۶۴؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۴، ص۵۴۵.</ref>، ۱۰۰۰<ref>فتوح۲، ص۴۸۷؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۴، ص۵۳۹؛ ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۳، ص۲۵۶.</ref>، ۲۰۰۰ نفر<ref>یعقوبی، تاریخ الیعقوبی، چ۲، ص۱۸۲.</ref> و حتی بیشتر<ref>مسعودی، التنبیه و الاشراف، ص۲۵۵.</ref> از آنها، هفتاد دست از بنی ضبه قطع شد که دست [[سعد بن سود قاضی]] از آن جمله بود<ref>مسعودی، مروج الذهب و معادن الجوهر، ج۲، ص۳۶۶-۳۶۷. نیز ر.ک. ابن کثیر، البدایه و النهایه، ج۷، ص۲۴۲؛ ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۳، ص۴۹۰؛ ابن عماد حنبلی، شذرات الذهب فی اخبار من ذهب، ج۱، ص۲۰۶.</ref>. ضبی‌ها در این [[جنگ]] و پس از آن، به حضور خود در این جنگ می‌بالیدند چندان که اشعار و رجزهای بسیاری که از آنان در این واقعه بر جای مانده است، حاکی از علقه بسیار آنها به عثمان و [[مباهات]] [[مردم]] این [[قوم]] در حضور خود در [[جنگ جمل]] و [[دشمنی]] با [[امیرمؤمنان]]{{ع}} است<ref>از جمله این اشعار می‌توان به ابیات:

{{عربی|نحن بنى ضبة أصحاب الجمل*** ننعى ابن عفان بأطراف الأَسَلْ