بحث:عصر امام صادق: تفاوت میان نسخه‌ها

امام صادق در سال ۱۱۴ ه.ق پس از وفات پدرش امام محمد باقر مقام امامت را در دست گرفت [و دوره امامت ایشان تا زمانی که] حکومت بنی امیه در سال ۱۳۲ ه.ق سقوط کرده و خلافت به بنی عباس منتقل گردید [ادامه یافت و] امام صادق نزدیک به ده سال آخر عمر شریفش را با ابو العباس سفاح و مقداری از زمان حکومت منصور دوانیقی هم‌عصر بود.

حکومت بنی امیه در سال ۱۳۲ ه.ق سقوط کرده و خلافت به بنی عباس منتقل گردید [و در اواخر عصر اموی] اکثریت قریب به اتفاق مردم به امید نابودی بنی‌امیه دلخوش کرده و کنج عزلت گزیده بودند. [در آن زمان] فرقه‌های بسیاری چون معتزله، اشاعره، خوارج، کیسانیه و زیدیه در سرزمین اسلام گسترده شده و میان آنها کشمکش و درگیری به شدت رواج داشت [و] کفر و زندقه نیز جان تازه‌ای به خود گرفته و به فضای جامعه اسلامی نفوذ کرده بود. پدیده‌های فکری و عقیدتی همچون زندقه، غلوّ، اعتزال، جبر و شیوه‌های جدیدی که در اثر ظهور این پدیده‌های فکری در فهم رسالت الهی در عرصه‌های فقه و تفسیر حدیث و تفسیر قرآن در عصر امام صادق به نقطه اوج خود رسیده بود [باعث شد تا] بخش اعظم جامعه اسلامی دستخوش انحراف و دوری از زندگی واقعی گردیده‌اند، ارزش‌های جاهلی دوباره پا به عرصه وجود نهاده و قواعد بیگانه از دین در فهم قرآن و سنت راه یافته و مضمون و جوهره آن را وارونه کرده است.

«برگرفته از: نیازهای دوره حضرت امام صادق»

=== ۳. مهم‌ترین ویژگی‌های کلان عصر (اجمالی)===

[این دوره در بستر بحران‌هایی شکل گرفت که همه عرصه‌های زندگی مردم را دربرگرفته بود:] بخش اعظم جامعه اسلامی دستخوش انحراف و دوری از زندگی واقعی گردیده‌اند، ارزش‌های جاهلی دوباره پا به عرصه وجود نهاده و قواعد بیگانه از دین در فهم قرآن و سنت راه یافته و مضمون و جوهره آن را وارونه کرده است. [علاوه بر این،] پدیده‌های فکری و عقیدتی همچون زندقه، غلوّ، اعتزال، جبر و شیوه‌های جدیدی که در اثر ظهور این پدیده‌های فکری در فهم رسالت الهی در عرصه‌های فقه و تفسیر حدیث و تفسیر قرآن در عصر امام صادق به نقطه اوج خود رسیده بود.

[در عرصه سیاسی،] اوضاع در اواخر عصر اموی که روزگار رشد مکاتب فکری و جریانات سیاسی دور از اسلام بود روزبه‌روز بحرانی‌تر شده و اکثریت قریب به اتفاق مردم در اثر مشاهده ستم و بیدادی که بر هر دادخواه و معترضی که سرِ مخالفت با دستگاه منحرف از دین بنی‌امیه را داشت روا داشته می‌شد، به امید و آرزوی نابودی بنی‌امیه دل خوش کرده و کنج عزلت گزیده بودند.

«برگرفته از: بخش اوّل ویژگی‌های دوره امام صادق / بخش دوم نیازهای دوره امام صادق»

=== ۴. نیازهای اساسی دوره (چارچوب تحلیلی کل مدخل)===

پس از آشنایی با مظاهر فساد و انحرافی که در عصر امام صادق همه عرصه‌های زندگی مردم را اشغال کرده بود می‌توان عمق فاجعه‌ای را که امام صادق از ابتدا با آن روبرو بود درک کرد. امام صادق همه این مسائل را به دقت مورد بررسی قرار داده و با حوصله تمام شروع به حل کردن آنها نمود.

[نیاز نخست: اصلاح فهم دین.] جامعه به بازگرداندن فهم درست قرآن و سنت نیاز داشت، چراکه قواعد بیگانه از دین در فهم قرآن و سنت راه یافته و مضمون و جوهره آن را وارونه کرده بود.

[نیاز دوم: یک مرکز علمی فراگیر.] این دانشگاه، توده‌های تشنه از سرزمین‌های مختلف اسلامی را به سوی خود جذب و جهت پر کردن خلأی که امت در آن زمان از آن رنج می‌برد تلاش کرد.

[نیاز سوم: تربیت نخبگان صالح.] امام صادق تلاش کرد تا به دور از سروصدا و بدون تصریح به کارهای سیاسی و انقلابی به‌سوی ایجاد جریان مردمی فراگیر، همچنین تربیت جماعت نخبگان صالح حرکت کرده و این افراد را به جبهه متحدی در انجام انقلاب فکری بدل کند.

«برگرفته از: بخش دوم نیازهای دوره امام صادق / بخش سوم نقش امام صادق در بنیان‌گذاری گروه نخبگان صالح»