←نفس اماره
(←منابع) برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
|||
| خط ۶۱: | خط ۶۱: | ||
حضرت علی{{ع}} دو ویژگی برای نفس اماره ذکر نموده، که توجه به آن میتواند انسان را از [[شرّ]] وسوسههایش [[نجات]] دهد. نخست اینکه نفس اماره موجودی تسویلگر، حقّهباز و فریبکار است؛ دیگر اینکه دو چهره و [[منافق]] است، در ابتدای کار چهره [[واقعی]] خویش را نشان نمیدهد، بلکه از در دوستی و [[دلسوزی]] وارد میشود، تا بتواند انسان را از [[بندگی خدا]] منصرف کند. مثلاً هنگامی که کسی موفق به [[انفاق]] نمیشود و در زیر ضربات شلّاق [[نفس لوّامه]] قرار میگیرد، به او میگوید: اشکالی ندارد؛ زیرا [[هدف]] تو کاری مهمتر، یعنی تأمین آتیه [[همسر]] و فرزندانتان بوده است! یا اگر [[کار خیر]] دیگری را ترک کرده و مورد [[سرزنش]] نفس لوّامه قرار گرفته، به او میگوید بعداً [[توبه]] میکنی! | حضرت علی{{ع}} دو ویژگی برای نفس اماره ذکر نموده، که توجه به آن میتواند انسان را از [[شرّ]] وسوسههایش [[نجات]] دهد. نخست اینکه نفس اماره موجودی تسویلگر، حقّهباز و فریبکار است؛ دیگر اینکه دو چهره و [[منافق]] است، در ابتدای کار چهره [[واقعی]] خویش را نشان نمیدهد، بلکه از در دوستی و [[دلسوزی]] وارد میشود، تا بتواند انسان را از [[بندگی خدا]] منصرف کند. مثلاً هنگامی که کسی موفق به [[انفاق]] نمیشود و در زیر ضربات شلّاق [[نفس لوّامه]] قرار میگیرد، به او میگوید: اشکالی ندارد؛ زیرا [[هدف]] تو کاری مهمتر، یعنی تأمین آتیه [[همسر]] و فرزندانتان بوده است! یا اگر [[کار خیر]] دیگری را ترک کرده و مورد [[سرزنش]] نفس لوّامه قرار گرفته، به او میگوید بعداً [[توبه]] میکنی! | ||
حضرت علی{{ع}} در فراز ۳ - ۴ از | حضرت علی{{ع}} در فراز ۳ - ۴ از نامه ۵۳، بعد از آنکه مالک را به [[مقاومت]] در برابر خواهشهای نفس امر میکند، توجه او را به این [[واقعیت]] جلب میکند که [[مبارزه با نفس]] کار آسانی نیست مگر آنکه فرد از [[خداوند]] و اولیای او [[یاری]] و [[استمداد]] بجوید و مورد [[رحمت خداوند]] قرار بگیرد. از [[روایات]] به خوبی استفاده میشود که [[نفس اماره]] [[گناه]] را در نزد [[انسان]] [[زیبا]] جلوه میدهد و [[خوبیها]] را [[زشت]] مینمایاند. هنگامی که انسان مرتکب آن شد و به عواقب آن گرفتار گشت، آنگاه پردهها کنار میرود و راه بازگشتی هم باقی نمیماند. | ||
البته وجود مراتب دیگر نفس، مثل [[نفس لوامه]] و [[نفس مطمئنّه]]، در مقابله با نفس اماره، به انسان کمک میکنند، ولی این امر هم در واقع منوط به تلاش انسان و برقراری ارتباط درست و منطقی با خداوند است. | البته وجود مراتب دیگر نفس، مثل [[نفس لوامه]] و [[نفس مطمئنّه]]، در مقابله با نفس اماره، به انسان کمک میکنند، ولی این امر هم در واقع منوط به تلاش انسان و برقراری ارتباط درست و منطقی با خداوند است. | ||
در هر حال، در این فراز از [[عهدنامه]] [[امام علی]]{{ع}} با ترسیم ابعاد وجودی نفس، بر [[ضرورت]] مبارزه با نفس و کنترل خواهشهای بیجا و نامربوط آن تأکید داشته و بر [[مدیریت]] و کنترل آن با بهکارگیری [[قوه عاقله]] و [[توسل]] به [[رحمت الهی]]، سفارش کرده است.<ref>[[علی نقی امیری|امیری، علی نقی]]، [[الگوی اداره در نهج البلاغه (کتاب)|الگوی اداره در نهج البلاغه]]، ص ۲۳۳.</ref> | در هر حال، در این فراز از [[عهدنامه]] [[امام علی]]{{ع}} با ترسیم ابعاد وجودی نفس، بر [[ضرورت]] مبارزه با نفس و کنترل خواهشهای بیجا و نامربوط آن تأکید داشته و بر [[مدیریت]] و کنترل آن با بهکارگیری [[قوه عاقله]] و [[توسل]] به [[رحمت الهی]]، سفارش کرده است.<ref>[[علی نقی امیری|امیری، علی نقی]]، [[الگوی اداره در نهج البلاغه (کتاب)|الگوی اداره در نهج البلاغه]]، ص ۲۳۳.</ref> | ||