آیه خیر البریة: تفاوت میان نسخهها
←شأن نزول آیه
| خط ۲۸: | خط ۲۸: | ||
طبق روایات فراوانی که در کتابهای [[شیعه]] و [[اهل]] [[سنّت]] وجود دارد، [[پیامبر اکرم]]{{صل}}، علی و شیعیانش را خیر البریّه معرّفی کرده است. | طبق روایات فراوانی که در کتابهای [[شیعه]] و [[اهل]] [[سنّت]] وجود دارد، [[پیامبر اکرم]]{{صل}}، علی و شیعیانش را خیر البریّه معرّفی کرده است. | ||
این روایات در کتب | این روایات توسط محدثان و مفسران بزرگ شیعه و اهل سنت در کتب مختلف حدیثی، تفسیری و کلامی نقل شده است. | ||
دو نمونه: | |||
# [[جابر بن عبدالله انصاری]]، [[صحابی]] معروف [[پیامبر]]{{صل}}، چنین نقل میکند: با پیامبر و عدهّای از [[مسلمانان]] کنار [[خانه خدا]]، [[کعبه]] معظّمه، نشسته بودیم، ناگهان علی{{ع}} از دور نمایان شد؛ هنگامی که چشم پیامبر به علی افتاد، نگاهی به [[اصحاب]] کرد و فرمود: «برادرم علی به سوی شما میآید، سپس رو به سوی کعبه کرد و فرمود: قسم به خدای کعبه که تنها علی و شیعیانش در [[روز قیامت]] از [[رستگاران]] هستند؛ زیرا به [[خدا]] [[سوگند]] او قبل از همه شما به خدا [[ایمان]] آورد، و [[قیام]] او به [[فرمان خدا]] بیش از همه شما است، وفایش به [[عهد الهی]] از همه بیشتر، و قضاوتش به [[حکم]] اللَّه افزونتر و مساواتش در تقسیم ([[بیت المال]]) از همه زیادتر، عدالتش درباره [[رعیّت]] از همه فزونتر، و مقامش نزد [[خداوند]] از همه بالاتر است. جابر میگوید: در اینجا بود که [[آیه شریفه]] [[خیر]] البریّه نازل شد و پس از [[نزول آیه]] فوق، هرگاه مسلمانان علی را میدیدند، میگفتند: بهترین مخلوق خدا پس از [[رسول]] اللَّه آمد»<ref>{{متن حدیث|قَدْ أَتاکُمْ أَخی، ثُمَّ الْتَفَتَ إِلَی الْکَعْبَةِ، فَقالَ وَ رَبِّ هذِهِ الْبُنْیَةِ! إِنَّ هذا وَ شِیعَتَهُ هُمُ الفائِزونَ یَوْمَ الْقیامَةِ، ثمَّ أَقْبَلَ عَلَیْنا بِوَجْهِهِ، فَقالَ: أَما وَ اللَّهِ إِنّهُ أَوَّلُکُمْ ایماناً باللَّهِ، وَ اقْوَمُکُمْ بأمر اللَّهِ وَ أَوفاکُم بِعَهْدِ اللَّهِ وَ أَقْضاکُمْ بِحُکْمِ اللَّهِ وَ أَقْسَمُکُمْ بِالسَّوِیَّةِ وَ أَعْدَلُکُمْ فی الرَّعیَّةِ وَ أَعْظَمُکُمْ عِنْدَ اللَّه مَزِیَّةً. قالَ جابِرُ فَأَنْزَلَ اللَّهُ: «إِنَّ الَّذِینَ آمَنُوا...* خَیْرُ الْبَرِیَّةِ» فَکانَ عَلِیٌّ إِذا أَقْبَلَ قالَ أَصْحابُ مُحَمّدٍ: قَدْ أَتاکُمْ خَیْرُ الْبَرِیَّةِ بَعْدَ رَسُول اللَّهِ}}؛ شواهد التّنزیل، ج ۲، ص۳۶۲.</ref>. از جملهای که ذیل [[روایت]] آمده استفاده میشود روایت فوق در بین همه [[مسلمانان]] [[صدر اسلام]] مشهور بوده است؛ بنابراین، نقل آن اختصاصی به [[ابن عبّاس]] و [[جابر بن عبدالله انصاری]] و [[ابو برزه]] ندارد! | # [[جابر بن عبدالله انصاری]]، [[صحابی]] معروف [[پیامبر]]{{صل}}، چنین نقل میکند: با پیامبر و عدهّای از [[مسلمانان]] کنار [[خانه خدا]]، [[کعبه]] معظّمه، نشسته بودیم، ناگهان علی{{ع}} از دور نمایان شد؛ هنگامی که چشم پیامبر به علی افتاد، نگاهی به [[اصحاب]] کرد و فرمود: «برادرم علی به سوی شما میآید، سپس رو به سوی کعبه کرد و فرمود: قسم به خدای کعبه که تنها علی و شیعیانش در [[روز قیامت]] از [[رستگاران]] هستند؛ زیرا به [[خدا]] [[سوگند]] او قبل از همه شما به خدا [[ایمان]] آورد، و [[قیام]] او به [[فرمان خدا]] بیش از همه شما است، وفایش به [[عهد الهی]] از همه بیشتر، و قضاوتش به [[حکم]] اللَّه افزونتر و مساواتش در تقسیم ([[بیت المال]]) از همه زیادتر، عدالتش درباره [[رعیّت]] از همه فزونتر، و مقامش نزد [[خداوند]] از همه بالاتر است. جابر میگوید: در اینجا بود که [[آیه شریفه]] [[خیر]] البریّه نازل شد و پس از [[نزول آیه]] فوق، هرگاه مسلمانان علی را میدیدند، میگفتند: بهترین مخلوق خدا پس از [[رسول]] اللَّه آمد»<ref>{{متن حدیث|قَدْ أَتاکُمْ أَخی، ثُمَّ الْتَفَتَ إِلَی الْکَعْبَةِ، فَقالَ وَ رَبِّ هذِهِ الْبُنْیَةِ! إِنَّ هذا وَ شِیعَتَهُ هُمُ الفائِزونَ یَوْمَ الْقیامَةِ، ثمَّ أَقْبَلَ عَلَیْنا بِوَجْهِهِ، فَقالَ: أَما وَ اللَّهِ إِنّهُ أَوَّلُکُمْ ایماناً باللَّهِ، وَ اقْوَمُکُمْ بأمر اللَّهِ وَ أَوفاکُم بِعَهْدِ اللَّهِ وَ أَقْضاکُمْ بِحُکْمِ اللَّهِ وَ أَقْسَمُکُمْ بِالسَّوِیَّةِ وَ أَعْدَلُکُمْ فی الرَّعیَّةِ وَ أَعْظَمُکُمْ عِنْدَ اللَّه مَزِیَّةً. قالَ جابِرُ فَأَنْزَلَ اللَّهُ: «إِنَّ الَّذِینَ آمَنُوا...* خَیْرُ الْبَرِیَّةِ» فَکانَ عَلِیٌّ إِذا أَقْبَلَ قالَ أَصْحابُ مُحَمّدٍ: قَدْ أَتاکُمْ خَیْرُ الْبَرِیَّةِ بَعْدَ رَسُول اللَّهِ}}؛ شواهد التّنزیل، ج ۲، ص۳۶۲.</ref>. از جملهای که ذیل [[روایت]] آمده استفاده میشود روایت فوق در بین همه [[مسلمانان]] [[صدر اسلام]] مشهور بوده است؛ بنابراین، نقل آن اختصاصی به [[ابن عبّاس]] و [[جابر بن عبدالله انصاری]] و [[ابو برزه]] ندارد! | ||
# جابر در روایت دیگری میگوید: هنگام که [[آیه]] خیر البریّه نازل شد، [[پیامبر]]{{صل}} رو به علی{{ع}} کرد و فرمود: «منظور از خیر البریّه تو و [[شیعیان]] تو میباشد. در [[روز قیامت]] تو و شیعیانت بر من وارد میشوید، در حالی که هم [[خدا]] از شما [[راضی]] است و هم شما از [[خداوند]] [[خشنود]] هستید»<ref>{{متن حدیث|هُمْ أَنْتَ وَ شِیعَتُکَ، تَرِدُ عَلَیَّ وَ شِیعَتُکَ رَاضِینَ مَرْضِیِّیْنَ}}؛ شواهد التّنزیل، ج ۲، ص۳۶۰.</ref> | # جابر در روایت دیگری میگوید: هنگام که [[آیه]] خیر البریّه نازل شد، [[پیامبر]]{{صل}} رو به علی{{ع}} کرد و فرمود: «منظور از خیر البریّه تو و [[شیعیان]] تو میباشد. در [[روز قیامت]] تو و شیعیانت بر من وارد میشوید، در حالی که هم [[خدا]] از شما [[راضی]] است و هم شما از [[خداوند]] [[خشنود]] هستید»<ref>{{متن حدیث|هُمْ أَنْتَ وَ شِیعَتُکَ، تَرِدُ عَلَیَّ وَ شِیعَتُکَ رَاضِینَ مَرْضِیِّیْنَ}}؛ شواهد التّنزیل، ج ۲، ص۳۶۰.</ref>.<ref>نک: مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ۲۷/ ۲۱۰؛ همو، [[آیات ولایت در قرآن - مکارم شیرازی (کتاب)| آیات ولایت در قرآن]]، ص۴۳۷ ـ ۴۴۵؛ [[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص۴۸ ـ ۴۹.</ref>. | ||
== دلالت آیه == | == دلالت آیه == | ||