تاریخنگاری در تاریخ اسلامی: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۵: | خط ۵: | ||
| پرسش مرتبط = | | پرسش مرتبط = | ||
}} | }} | ||
[[تاریخنگاری اسلامی]] در چهار مرحله [[حرکت]] [[علمی]] خود را دنبال کرده است: نخست: نقل گزارشهای کوتاه و بلند تاریخی به صورت [[روایت]] و [[حدیث]]. اینجا روایت یعنی جنبه تاریخی و حدیث یعنی جنبه [[دینی]]. دوم: تبدیل روایات به یادداشتهای نامنظم، اما مکتوب و تا حدی موضوعی، از منظر تاریخی. سوم: شکلگیری کتابچهها و رسالههای تاریخی درباره رویدادها به صورت تک موضوع با تجمیع روایت و اندکی تبویب آن. چهارم:شکلگیری [[کتابهای تاریخی]] به صورت تکنگاری درباره یک موضوع یا رخداد. در بهترین صورت میتوان از نخستین کارها در حوزه [[سیره نبوی]] یاد کرد، اما موضوعات بسیار وسیعتر است. دو منبع و بالطبع دو سبک و محتوا مهم برای [[نگارش]] این آثار بود؛ یکی: سبک و [[سیاق]] [[تاریخ]] [[جاهلی]]، حماسی و گزارشی با گرایشهای قبیلهای و قومی و ثبت رویدادهای [[جنگی]]، چیزی که به آن [[ایام العرب]] گفته میشد. و دیگری: حدیثهایی با وجهه دینی، پیامبرشناسی، [[امام]] یا [[صحابهشناسی]]، [[اخبار]] و احادیثی که همزمان دو جنبه [[فقهی]] - تاریخی داشت. برای مثال وقتی روایتی در باب [[جهاد]] یا حکمی از [[احکام]] آن نقل میشد، هم [[فقه]] [[غنایم]] و جهاد بود و هم ماجرای یک [[نبرد]] را توضیح میداد. این [[حدیثها]]، در یک جهت دیگر هم تاریخی بود و آن فضائلنگاری بود. بسیاری از آنها درباره ویژگیهای افراد بود این که اینها آدمهای بزرگی هستند. اغلب این [[احادیث]]، با گرایشی که بعدها در [[تاریخنگاری]] باب شد، یعنی [[صحابهنگاری]] و شرححالنگاری پیوند خورد و تاریخ شد. [[مرز]] میان تاریخ و حدیث، بسیار بسیار نزدیک است.<ref>[[رسول جعفریان|جعفریان، رسول]]، [[منابع تاریخ اسلام (کتاب)|منابع تاریخ اسلام]]، ص ۵۷.</ref> | |||
==منبعشناسی تاریخی== | ==منبعشناسی تاریخی== | ||