ابان بن عثمان احمر: تفاوت میان نسخه‌ها

درباره [[شخصیت]] ابان بن عثمان، میان [[علما]] و [[رجال‌نویسان]] [[اختلاف]] است. برخی چون [[محقق حلی]] و [[شهید]] اول وی را تضعیف کردند و به روایاتش عمل نکردند.<ref>{{عربی|والراوی أبان بن عثمان و فیه ضعف}} (المختصر النافع، ص۲۹۲)؛ {{عربی|و فی طریقها أبان بن عثمان و فیه ضعف}}(المعتبر، ج۲، ص۵۸۰)؛ {{عربی|الطریق أبان بن عثمان و فیه ضعف}} (ذکری، ج۱، ص۲۰).</ref> این تضعیف عمدتاً مستند به نقل کشی از [[ابن فضال]] است که [[ابان]] را ناووسی خوانده است.<ref>شیخ مفید می‌نویسد: {{عربی|ثم لم تزل الإمامیة علی القول بنظام الإمامة حتی افترقت کلمتها بعد وفاة أبی عبدالله جعفر بن محمد{{ع}}. فقالت فرقة منها: إن أباعبدالله{{ع}} حی لم یمت و لا یموت حتی یظهر فیملأ الأرض قسطا و عدلا کما ملئت ظلماً و جوراً لأنه القائم المهدی، و تعلقوا بحدیث رواه رجل یقال له عنبسة بن مصعب عن أبی عبدالله{{ع}} أنه قال: إن جاءکم من یخبرکم عنی بأنه غسلنی و کفننی و دفتنی فلا تصدقوه، و هذه الفرقة تسمی الناووسیة و إنما سمیت بذلک لأن رئیسهم فی هذه المقالة رجل من أهل البصرة یقال له عبدالله بن ناووسی}}(الفصول المختاره، ص۳۰۵) شهرستانی می‌نویسد: {{عربی|الناووسیة، اتباع رجل یقال له ناووس؛ و قیل: نسبوا إلی قریة ناووسا. قالت: إن الصادق حی بعد؛ و لن یموت حتی یظهر فیظهر أمره و هو القائم المهدی}}. (الملل و النحل، شهرستانی، ج۱، ص۱۶۶) در کتاب فائق المقال ذیل عنوان الناووسیة آمده است: {{عربی|و هم القائلون بإمامة علی و الحسن و الحسین و علی بن الحسین و محمد بن علی و جعفر بن محمد الصادق{{ع}} و التحیة و الإکرام - و وقفوا علیه سلام الله علیه}} (فائق المقال، ص۷۰)؛ «{{عربی|مُحَمَّدُ بْنُ مَسْعُودٍ، قَالَ حَدَّثَنِی عَلِیُّ بْنُ الْحَسَنِ، قَالَ، کَانَ أَبَانٌ مِنْ أَهْلِ الْبَصْرَةِ وَ کَانَ مَوْلَی بَجِیلَةَ وَ کَانَ یَسْکُنُ الْکُوفَةَ وَ کَانَ مِنَ النَّاوُوسِیَّةِ}}»(رجال الکشی (اختیار معرفة الرجال)، ص۳۵۲، ش۶۶۰).</ref> در مقابل، بزرگانی چون صاحب معالم، وحید بهبهانی، [[علامه مامقانی]]، [[علامه تستری]]، [[آیت‌الله خویی]]، [[علی نمازی شاهرودی]] و [[محقق زنجانی]] بر وثاقت وی تأکید کرده‌اند.<ref>آیت الله خویی به دو دلیل به وثاقت ابان بن عثمان معتقد شده: أ. وی از اصحاب اجماع است. ب. در اسناد روایات تفسیر قمی قرار گرفته است. (ر.ک: معجم رجال الحدیث، ج۱، ص۱۴۶ - ۱۴۷، ش۳۷)؛ ر.ک: مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۱، ص۹۰، ش۳۴؛ {{عربی|نحن نعتمد علیه و نعد ما رواه فی الصحیح علی مصطلح القدماء، احادیث الرجل علی کثرتها مستقیمة نقیة}}(الجامع فی الرجال، ج۱، ص۱۶ - ۱۷، ش۴۸).</ref> [[علامه حلی]] در [[خلاصة الاقوال]] می‌نویسد: «{{عربی|فالأقرب عندی قبول روایته و إن کان فاسد المذهب للإجماع المذکور}}».<ref>خلاصة الأقوال (رجال العلامة الحلی)، ص۲۲، ش۳.</ref> [[کشی]] [[ابان]] را از [[اصحاب اجماع]] به شمار آورده<ref>ر.ک: رجال الکشی (اختیار معرفة الرجال)، ص۵۵۶، ش۱۰۵۰.</ref> و [[امام صادق]]{{ع}} نقل روایت را به وی [[اجازه]] داده است.<ref>نجاشی می‌نویسد: {{عربی|عن صفوان بن یحیی و غیره، عن أبان بن عثمان عن أبی عبدالله{{ع}}: إن أبان بن تغلب روی عنی ثلاثین ألف حدیث، فاروها عنه}} (رجال النجاشی، ص۱۲، ش۷).</ref> همچنین [[احمد بن محمد بن عیسی]]، که در امر [[حدیث]] بسیار سخت‌گیر بوده، از [[حسن بن علی وشاء]] می‌خواهد که نقل روایت از کتاب ابان را به ایشان اجازه دهد.<ref>{{عربی|...عن أحمد بن محمد بن عیسی قال خرجت إلی الکوفة فی طلب الحدیث فلقیت بها الحسن بن علی الوشاء فسألته أن یخرج لی (إلی) کتاب العلاء بن رزین القلاء و أبان بن عثمان الأحمر فأخرجهما إلی فقلت له: أحب أن تجیزهما لی فقال لی: یا رحمک الله و ما عجلتک اذهب فاکتبهما}}(رجال النجاشی، ص۳۹، ش۸۰).</ref> در [[کتب رجالی]] قدمایی مانند [[رجال نجاشی]]، فهرست و [[رجال شیخ طوسی]] هیچ به [[ضعف]] یا انحراف اعتقادی ابان اشاره نشده<ref>نجاشی درباره‌اش می‌نویسد: {{عربی|کان فقیه أصحابنا بالکوفة، و وجههم، و ثقتهم، و عارفهم بالحدیث، و المسموع قوله فیه. سمع منه شیئاً کثیراً، ولم یعثر له علی زلة فیه ولا ما یشینه، و قل ما روی عن ضعیف، و کان فطحیاً}} (رجال النجاشی، ص۲۵۷ - ۲۵۸، ش۶۷۶).</ref> و قرائن موجود کافی‌اند که به [[امامی بودن]] و حسن عقیده وی [[حکم]] شود.

== جستارهای وابسته ==