←جستارهای وابسته
برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
|||
| خط ۳۴: | خط ۳۴: | ||
== موانع == | == موانع == | ||
بعضی [[اندیشمندان اسلامی]]، [[پیروی از هوای نفس]] را از موانع خضوع<ref>طباطبایی، المیزان، ۱۹/۱۹۵.</ref> و [[قساوت قلب]] را مانع خشوع دانستهاند<ref>طباطبایی، المیزان، ۱۹/۱۶۱.</ref>. یکی از موانع خضوع [[خودبینی]] و [[خودخواهی]] میداند که موجب میشود انسان از خضوع در برابر اولیای او سر باز زند<ref>امام خمینی، صحیفه، ۲۰/۱۵۵.</ref>؛ همچنانکه علت عدم خضوع [[شیطان]] در برابر [[آدم]]{{ع}} نیز [[خودبینی]] و [[خودخواهی]] او بود<ref>امام خمینی، صحیفه، ۱۶/۲۱۴.</ref>. اگر [[انسان]] [[مطیع]] [[شهوات]] و [[هواهای نفسانی]] شود و تحت [[سلطه]] آنها قرار گیرد، در برابر آنها [[خاضع]] شده، [[اطاعت]] آنها را بر [[اطاعت خداوند]] مقدم میدارد<ref>امام خمینی، چهل حدیث، ۲۵۵.</ref>. توجه به [[دنیا]] و زینتهای آن موجب [[قساوت قلب]] و عدم [[خشوع]] آن در برابر [[خداوند]] و موعظههای [[قرآنی]] است<ref>امام خمینی، حدیث جنود، ۱۰۸–۱۰۹.</ref>.<ref>[[رحمت الله ضیائی ارزگانی|ضیائی ارزگانی، رحمت الله]]، [[خضوع و خشوع (مقاله)| مقاله «خضوع و خشوع»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۵ (کتاب)|دانشنامه امام خمینی ج۵]]، ص۱۵۹-۱۶۵.</ref> | بعضی [[اندیشمندان اسلامی]]، [[پیروی از هوای نفس]] را از موانع خضوع<ref>طباطبایی، المیزان، ۱۹/۱۹۵.</ref> و [[قساوت قلب]] را مانع خشوع دانستهاند<ref>طباطبایی، المیزان، ۱۹/۱۶۱.</ref>. یکی از موانع خضوع [[خودبینی]] و [[خودخواهی]] میداند که موجب میشود انسان از خضوع در برابر اولیای او سر باز زند<ref>امام خمینی، صحیفه، ۲۰/۱۵۵.</ref>؛ همچنانکه علت عدم خضوع [[شیطان]] در برابر [[آدم]]{{ع}} نیز [[خودبینی]] و [[خودخواهی]] او بود<ref>امام خمینی، صحیفه، ۱۶/۲۱۴.</ref>. اگر [[انسان]] [[مطیع]] [[شهوات]] و [[هواهای نفسانی]] شود و تحت [[سلطه]] آنها قرار گیرد، در برابر آنها [[خاضع]] شده، [[اطاعت]] آنها را بر [[اطاعت خداوند]] مقدم میدارد<ref>امام خمینی، چهل حدیث، ۲۵۵.</ref>. توجه به [[دنیا]] و زینتهای آن موجب [[قساوت قلب]] و عدم [[خشوع]] آن در برابر [[خداوند]] و موعظههای [[قرآنی]] است<ref>امام خمینی، حدیث جنود، ۱۰۸–۱۰۹.</ref>.<ref>[[رحمت الله ضیائی ارزگانی|ضیائی ارزگانی، رحمت الله]]، [[خضوع و خشوع (مقاله)| مقاله «خضوع و خشوع»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۵ (کتاب)|دانشنامه امام خمینی ج۵]]، ص۱۵۹-۱۶۵.</ref> | ||
== آثار و [[نشانهها]] == | |||
در بعضی [[روایات]]، آثار [[خضوع]] و خشوع در [[دعا]] آن هم در [[تاریکی]] شب، [[اجابت دعا]] و [[قرب]] خداوند معرفی شده<ref>مجلسی، بحارالانوار، ۱۳/۳۶۱.</ref>، خشوع از عوامل شکستن نفس و هوای آن شمرده شده است<ref>مجلسی، بحارالانوار، ۶۷/۶۹.</ref>. علمای اخلاق، خضوع را سبب خروج از ظلمتهای [[غرور]] و [[فریب]]<ref>نراقی، معراج السعاده، ۶۳۷.</ref> و خشوع را سبب رسیدن [[قلب]] به انوار الهی میدانند و این [[انوار]] کلید [[مکاشفات]] و [[اسرار]] [[ربوبیت]] است؛ این مکاشفات بهخصوص در [[سجود]] که اعلی درجه خشوع و خضوع است، به دست میآید<ref>فیض کاشانی، المحجة البیضاء، ۱/۳۹۵.</ref>. | |||
در بعضی روایات، علامت خشوع در [[نماز]]، خضوع در جوارح دانسته شدهاست<ref>حر عاملی، وسائل الشیعه، ۵/۴۷۱.</ref>. بعضی علمای اخلاق نیز نشانههایی برای خضوع و خشوع ذکر کردهاند؛ ازجمله: | |||
# بستن چشم از [[محرمات]]؛ | |||
# صرف نظر کردن از علاقههای دنیا و [[شئون]] آن؛ | |||
# خاموش شدن [[آتش]] [[شهوت]]؛ | |||
# رام شدن [[آرزوها]]؛ | |||
# تجلی [[نور الهی]] در [[دل]]؛ | |||
# جاری شدن [[اشک]] از دیدگان؛ | |||
# رام شدن بدن و دل برای خداوند<ref>دیلمی، ارشاد القلوب، ۱/۱۱۴–۱۱۵.</ref>. | |||
[[ورع]] و [[تقوا]] از نشانههای [[خشوع]] است و اظهار خشوعی که با [[ورع]] همراه نباشد، نوعی [[ریا]] و [[نفاق]] محسوب میشود<ref>امام خمینی، چهل حدیث، ۳۷۷.</ref>. [[خضوع]] در برابر [[اهل]] [[دنیا]] منافی خضوع در برابر [[خداوند]] است و نشانه کسی که ادعای خضوع [[قلبی]] در برابر خداوند دارد، عدم خضوع در برابر دیگران است<ref>امام خمینی، چهل حدیث، ۱۶۱.</ref>.<ref>[[رحمت الله ضیائی ارزگانی|ضیائی ارزگانی، رحمت الله]]، [[خضوع و خشوع (مقاله)| مقاله «خضوع و خشوع»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۵ (کتاب)|دانشنامه امام خمینی ج۵]]، ص۱۵۹-۱۶۵.</ref> | |||
== جستارهای وابسته == | == جستارهای وابسته == | ||