←عبدالرزاق صنعانی و سیره نبوی
(صفحهای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = عبدالرزاق بن همام صنعانی | عنوان مدخل = عبدالرزاق بن همام صنعانی | مداخل مرتبط = عبدالرزاق بن همام صنعانی در علوم قرآنی - عبدالرزاق بن همام صنعانی در تاریخ اسلامی | پرسش مرتبط = }} ==عبدالرزاق صنعانی و سیره نبوی==...» ایجاد کرد) برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
|||
| خط ۷: | خط ۷: | ||
==عبدالرزاق صنعانی و [[سیره نبوی]]== | ==عبدالرزاق صنعانی و [[سیره نبوی]]== | ||
عبدالرزاق بن همام صنعانی حمیری (١٢۶-۲۱۱) از [[موالی]] [[حمیر]] از محدثانی است که در نیمه دوم [[قرن دوم هجری]] و دهه نخست [[قرن سوم]] دست به گردآوری گسترده [[روایات پیامبر]]{{صل}} و آثار [[صحابه]] پرداخت. وی در [[صنعا]] به [[دنیا]] آمد و در همان [[شهر]] [[تربیت]] شد و همانجا اقامت گزید. طبعا مانند بسیاری از [[محدثان]] به شهرهای مختلف نیز [[سفر]] کرد. پدرش [[همام]] نیز [[راوی حدیث]] بوده که علیالقاعده او سبب تربیت وی در این مسیر بوده است. [[مشایخ]] وی شامل شمار زیادی از محدثان برجسته [[قرن دوم]] است که برخی در [[روایت]] [[اخبار]] [[سیره]] و [[تاریخ]] فعال هستند. از آن جمله میتوان به [[معمر بن راشد]] (م ۱۵۳) اشاره کرد که برای عبدالرزاق تا اندازهای در [[حکم]] [[واقدی]] برای [[محمد بن سعد]] است. | |||
حجم وسیع معلومات وی سبب شده است تا به رغم علائق [[شیعی]] که دارد، به خصوص تنفری که نسبت به معاویه از خود نشان میداد باز هم مورد [[احترام]] نسلهای [[محدث]] بعدی باشد. کتابش با عنوان [[المصنف]] در یازده مجلد یکی از پرحجمترین آثار [[حدیثی]] است که از این دوره برجای مانده است. کتاب یاد شده به طور عمده در باب [[احادیث]] [[فقهی]] و موارد مشابه است اما بخش قابل توجهی از این اثر به [[روایات]] [[تاریخی]] اختصاص دارد که قسمتی متمرکز و بسیاری نیز در ابواب مختلف پراکنده است. | حجم وسیع معلومات وی سبب شده است تا به رغم علائق [[شیعی]] که دارد، به خصوص تنفری که نسبت به معاویه از خود نشان میداد باز هم مورد [[احترام]] نسلهای [[محدث]] بعدی باشد. کتابش با عنوان [[المصنف]] در یازده مجلد یکی از پرحجمترین آثار [[حدیثی]] است که از این دوره برجای مانده است. کتاب یاد شده به طور عمده در باب [[احادیث]] [[فقهی]] و موارد مشابه است اما بخش قابل توجهی از این اثر به [[روایات]] [[تاریخی]] اختصاص دارد که قسمتی متمرکز و بسیاری نیز در ابواب مختلف پراکنده است. | ||
از وی به جز المصنف، کتاب الامالی نیز برجای مانده که البته ناقص است. همچنین کتاب [[تفسیر القرآن]] او نیز برجای مانده که تصحیح و منتشر شده است. | از وی به جز المصنف، کتاب الامالی نیز برجای مانده که البته ناقص است. همچنین کتاب [[تفسیر القرآن]] او نیز برجای مانده که تصحیح و منتشر شده است. | ||
بخشی از مجلد پنجم المصنف، شامل کتاب [[المغازی]] است که شامل صفحات ۳۱۳ تا ۴٩٢ میشود. بیشترین روایات این بخش از معمر بن راشد (۳۱ روایت) و [[ابن جریج]] (۲۷ روایت) است و جمعا یک صد روایت در باب [[مغازی]] در این کتاب نقل شده است. روایاتی هم از [[سفیان بن عیینه]] و [[سفیان الثوری]] در این بخش هست. متن این [[احادیث]] در کتاب المرویات التاریخیه فی کتاب | بخشی از مجلد پنجم المصنف، شامل کتاب [[المغازی]] است که شامل صفحات ۳۱۳ تا ۴٩٢ میشود. بیشترین روایات این بخش از معمر بن راشد (۳۱ روایت) و [[ابن جریج]] (۲۷ روایت) است و جمعا یک صد روایت در باب [[مغازی]] در این کتاب نقل شده است. روایاتی هم از [[سفیان بن عیینه]] و [[سفیان الثوری]] در این بخش هست. متن این [[احادیث]] در کتاب [[المرویات التاریخیه فی کتاب المصنف]] صص ١۶٧ تا ٢٠۶ آورده است. فراوانی نقلهای [[مغازی]] از معمر سبب شده است که در واقع آن را مغازی [[معمر بن راشد]] بدانند. شاید اگر به همین ترتیب پیش برویم، باید آن را مغازی [[ابن شهاب زهری]] بدانیم و این به خاطر فراوانی نقلهای معمر از [[زهری]] است. پس از آن نیز [[اخبار]] نقل شده در [[المصنف]] درباره دوره [[خلفا]] از [[سقیفه]] تا [[جنگ جمل]] ارائه شده است. باید توجه داشت که مجلدات مختلف مصنف به رغم آنکه اختصاص به [[فقه]] دارد، به دلیل اشتمال آنها بر آثار و [[اقوال صحابه]] و گزارش [[رفتار]] آنها ارائه دهنده بخش مهمی از [[تاریخ دین]] و [[مذهب]] و فقه است. زاویهای که باید مورد توجه قرار گرفته و بر اساس آن تحقیقات کیفی نگاشته شود. درباره [[مغازی]] عبدالرزاق مقالهای هم توسط موتسکی نوشته شده که اختصاص به بررسی اسناد آن دارد. (آینه پژوهش شماره ۱۸۵، مقاله بررسی اسناد مصنف).<ref>[[رسول جعفریان|جعفریان، رسول]]، [[منابع تاریخ اسلام (کتاب)|منابع تاریخ اسلام]]، ص ۱۳۴.</ref> | ||
== منابع == | == منابع == | ||