|
|
| (یک نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد) |
| خط ۱: |
خط ۱: |
| {{خرد}}
| | #تغییر_مسیر [[جوانمردی]] |
| {{امامت}}
| |
| <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
| |
| : <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">این مدخل از زیرشاخههای بحث '''[[فضیلت]]''' و مرتبط با مدخل '''[[صفات امام]]''' است. "'''فتوت'''" از چند منظر متفاوت، بررسی میشود:</div>
| |
| <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
| |
| : <div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[فتوت در قرآن]] | [[فتوت در حدیث]] | [[فتوت در اخلاق اسلامی]] | [[فتوت معصوم]]</div>
| |
| <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
| |
| : <div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسشهای عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[فتوت (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
| |
| <div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">
| |
| | |
| '''فتوت''' جوانمردی، آیین مردانگی و عیّاری. فتوّت و مردانگی گرچه یک واژۀ دینی و اخلاقی است و از نشانههای آن، ایمان به خدا، جهاد، کمک به مظلوم، یاری مستمندان، ایثار و وارستگی از پلیدیهاست، امّا اصطلاحا جوانمردان به طیفی از پهلوانان، شجاعان و عیّاران گفته میشود که صفت مردانگی و ایثار دارند و حامی محرومان و مظلومانند<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص:۴۵۲.</ref>.
| |
| | |
| | |
| ==مقدمه==
| |
| *در اصطلاحات صوفیه نیز کاربرد فراوان دارد و برای "فتوّت"، معنا و نشانهها و مراحل و رسوم مختلف میدانند. کتابهای بسیاری نیز با عنوان "فتوّتنامه" به شعر و نثر نوشته شده و آنها آداب ویژگیهای جوانمردی و خصال جوانمردان برشمرده شده است. شاید این عناوین، برگرفته از نام اصحاب کهف باشد که خداوند از آن جوانمردان با ایمان با عنوان {{متن قرآن|فِتْيَةٌ آمَنُوا بِرَبِّهِمْ}} }}<ref>کهف آیه ۱۳</ref> یاد کرده است، یا از کار ابراهیم بتشکن گرفته باشند که از او نیز با عنوان "فتی" یاد شده است {{متن قرآن|سَمِعْنَا فَتًى يَذْكُرُهُمْ يُقَالُ لَهُ إِبْرَاهِيمُ}} }}<ref>انبیاء آیه ۶۰</ref> یا از لقب "فتی" برای [[امام علی|امیر مؤمنان]] گرفته شده، که دربارۀ ایشان {{عربی|لا فتی إلاّ علیّ...}} گفته شده است.<ref>ر. ک: مدخل "لا فتی الا علی" از همین کتاب</ref> ازاینرو در "فتوّتنامۀ" ملا حسین کاشفی آمده است: ابراهیم خلیل، به عقیدۀ اهل فتوت اول نقطۀ دایرۀ فتوت و ابو الفتیان است. از پس او یوسف صدّیق، سه دیگر یوشع بن نون، چهارم اصحاب کهف و پنجم مرتضی علی. امّا از فتی مطلق، مراد [[امام علی|علی بن ابی طالب]] است و سند سلسلۀ فتوّت به آن حضرت منتهی میگردد.<ref>لغتنامه، دهخدا، ج ۱۰ ص ۱۴۹۷۰</ref> حقّا که [[امام علی|علی]]]{{ع}} در صفات کمال و جوانمردی و پارسایی و دفاع از مظلومان و دلسوزی برای بیچارگان و ترحّم بر درماندگان، سرآمد همگان است و نامش به مردانگی شهرۀ آفاق. جوانمردان، هرگاه "فتی" میگفتند مقصودشان [[امام علی|علی]]]{{ع}} بود و سلسلۀ خود را هم به آن حضرت منتهی میساختند، در همان فتوتنامه آمده است: "مبدأ فتوّت و مظهر آن ابراهیم خلیل است و قطب فتوت [[امام علی|مرتضی علی]]{{ع}} و خاتم فتوت [[امام مهدی|مهدی هادی]]{{ع}} خواهد بود و چنانچه ابراهیم که قطب نبوت بود، هرپیغمبری که بعد از او آمد، متابعت او کرد که {{متن قرآن|اتَّبِعْ مِلَّةَ إِبْرَاهِيمَ حَنِيفًا}} }}<ref>نحل آیه ۱۲۳</ref> و همچنین هرصاحب فتوّتی که بعد از شاه ولایت باشد، هرآینه او را متابعت وی باید کرد. پس هرعلمی که مبدأ آن ابراهیم خلیل{{ع}} باشد و قطب آن علیّ ولیّ {{ع}} و خاتم آن [[امام مهدی|مهدی هادی]]{{ع}} در شرف آنچه توان گفت؟"<ref>فتوّتنامه، مولا حسین واعظ کاشفی (به اهتمام محمّد جعفر محجوب) ص ۶، بنیاد فرهنگ ایران،۱۳۵۰ دربارۀ «فتوت» به مقدمۀ مبسوط همین کتاب مراجعه شود، نیز «کتاب ماه هنر» شمارۀ ۳۱-۳۲ مقالۀ پژوهشی دربارۀ اهل فتوّت.</ref> در نقل دیگری چنین آمده است: علت اعتقاد و پیروی عیّاران و جماعت زورخانهرو، به مولای متقیان [[امام علی|علی]]]{{ع}} در آن است که وی را مظهر آرزوهای انسانی، و دادگری و برادری و برابری میشناختند. اینان آن حضرت را برای آن پیشوای خود میخواندند که در عین دولت، جامۀ فقیران میپوشید و در خانهای ساده زندگی میکرد و حتّی غذایش در دورۀ [[خلافت]] و جهانداری هم از حدود نان جو و خرما درنمیگذشت و آنچه هم اضافه داشت به مردم فقیر و یتیمدار میبخشید... به این دلایل بود که پهلوانان و عیّاران آن حضرت را مظهر عالیترین آمال انسانی میدانستند و همیشه از فرزندان و القاب آن حضرت (علویان) در مقابل بنیامیه و بنی عباس حمایت میکردند و احترامی هم که هنوز در زورخانهها به سادات میگذارند از این انگیزه ناشی میشود.<ref>کتاب ماه هنر، شمارۀ ۳۱-۳۲ ص ۱۴ به نقل از "تاریخ و فرهنگ زورخانه"</ref> لقب "شاه مردان علی" هم که بر آن حضرت نهادهاند، بیاشاره به بعد مردانگی و فتوّت او نیست. داستان "جوانمرد قصّاب" هم بیارتباط به این موضوع نیست<ref>کتاب ماه هنر، شمارۀ ۳۱-۳۲ ص ۴۲</ref><ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص:۴۵۲.</ref>.
| |
| | |
| == جستارهای وابسته ==
| |
| | |
| ==منابع==
| |
| * [[پرونده:1368987.jpg|22px]] [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|'''فرهنگ غدیر''']].
| |
| | |
| ==پانویس==
| |
| {{یادآوری پانویس}}
| |
| {{پانویس2}}
| |
| | |
| | |
| {{درس های فرهنگ عاشورا}}
| |
| [[رده:فتوت]]
| |
| [[رده:مدخل فرهنگ غدیر]]
| |
