|
|
| (۴۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۸ کاربر نشان داده نشد) |
| خط ۱: |
خط ۱: |
| {{خرد}} | | {{مدخل مرتبط |
| {{مهدویت}}
| | | موضوع مرتبط = شهرها |
| <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
| | | عنوان مدخل = |
| : <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">این مدخل مرتبط با مباحث پیرامون [[امام مهدی]]{{ع}} است. "'''[[امام مهدی]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی میشود:</div>
| | | مداخل مرتبط = [[قم در معارف مهدویت]] - [[قم در معارف و سیره رضوی]] - [[قم در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] |
| <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
| | | پرسش مرتبط = |
| : <div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[امام مهدی در قرآن]] | [[امام مهدی در حدیث]] | [[امام مهدی در کلام اسلامی]]</div>
| | }} |
| <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
| |
| : <div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسشهای عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[امام مهدی (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
| |
| <div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">
| |
|
| |
|
| ==مقدمه==
| | {{جعبه اطلاعات شهر ایران|نام=قم|تصویر=نمای کلی جمکران.jpg|وبگاه=https://ghom.ir}} |
| *[[قم]] یکی از شهرهای مشهور [[ایران]] است که در طول [[تاریخ]] [[شیعه]]، همواره از اهمیت ویژهای برخوردار بوده است. از آنجا که در همان اوایل [[سلطه]] عربها بر این شهر، [[دوستان]] و محبان [[اهل بیت]]{{عم}} بدانجا مهاجرت کردند، سنگ نخستین [[اعتقاد]] مردمان آن، [[شیعی]] نهاده شد. این شهر رفته رفته یکی از پایگاههای شناخته شده ترویج [[فرهنگ شیعی]] در [[تاریخ]] ثبت شده است. به دنبال آن، با تأسیس حلقهها و مراکز علمی، این شهر در [[جایگاه]] مرکز بسیار مهم نشر فرهنگ [[اهل بیت]]{{عم}} ایفای نقش کرده است؛ چنانکه امروزه به عنوان پایتخت [[جهان تشیع]]، [[دانش]] و [[معارف]] از آن به تمام [[جهان]] نورافشانی میکند که [[مراجع]] و [[دانشمندان]] بزرگ [[جهان اسلام]]، از اینجا فیوضات وجودی خویش را به مشتاقان در سراسر [[گیتی]] ارائه میدهند.
| |
| *آنچه این شهر را در [[فرهنگ]] "[[مهدویت]]" از برجستگی خاصی برخوردار کرده، روایاتی است که این شهر و اهالی آن را با موضوعات مربوط به [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}} پیوند زده است. در برخی از این [[روایات]]، [[فلسفه]] نامگذاری این شهر به [[قم]]، با نام [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}} "[[قائم]] به [[حق]]" مناسب است و همچنین با [[قیام]] و به پا خاستن اهل [[قم]] و اطراف آن شهر، در زمینهسازی و [[یاری]] آن حضرت، تناسب دارد.
| |
| *[[عفان بصری]] [[روایت]] کرده است: "[[امام صادق]]{{ع}} به من فرمود: آیا میدانی از چه رو این شهر را [[قم]] مینامند؟ عرض کردم: [[خدا]] و رسولش آگاهترند. فرمود: همانا [[قم]] نامگذاری شده است برای اینکه اهل [[قم]]، اطراف [[قائم]] گرد آمده و با وی [[قیام]] مینمایند و کنار او ثابت قدم مانده و او را [[یاری]] میکنند"<ref> {{عربی|" إِنَّمَا سُمِّيَ قُمَ لِأَنَ أَهْلَهُ يَجْتَمِعُونَ مَعَ قَائِمِ آلِ مُحَمَّدٍ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِ وَ يَقُومُونَ مَعَهُ وَ يَسْتَقِيمُونَ عَلَيْهِ وَ يَنْصُرُونَهُ "}}، محمد باقر مجلسی، بحار الانوار، ج ۵۷، ص ۲۱۶، ح ۳۸</ref>
| |
| *ظاهر برخی [[روایات]] این است که [[امامان]]{{عم}} به شهر [[قم]]، عنایت ویژهای داشته و مفهومی را [[برتر]] و وسیعتر از یک شهر و توابع آن، به این شهر بخشیدهاند.
| |
| *در روایتی آمده است عدهای از بزرگان [[ری]] به حضور [[امام صادق]]{{ع}} رسیدند و عرض کردند: "ما از اهل [[ری]] هستیم که خدمت رسیدهایم. حضرت فرمود: خوش آمدند برادران قمی ما. آنان عرض کردند: ما اهل [[ری]] هستیم. حضرت فرمود: خوش آمدند برادران قمی ما. باز عرض کردند: ما اهل [[ری]] هستیم. حضرت فرمود: خوش آمدند برادران قمی ما. دوباره عرض کردند: ما اهالی [[ری]] هستیم. [[امام]] نیز [[کلام]] اوّل خود را تکرار کرد. آنان گفته خود را چند بار یادآور شدند و [[امام]] نیز مانند اوّل آنان را پاسخ داد و چنین فرمود: [[خداوند]] سبحانه و تعالی دارای حرمی است که [[مکه]] است و [[پیامبر]]{{صل}} دارای حرمی است و آن [[مدینه منوره]] است و [[امام علی|امیر المؤمنین]]{{ع}} حرمی دارد که [[کوفه]] است. ما [[اهل بیت]]{{عم}} نیز دارای حرمی هستیم که آن، شهر [[قم]] است. به زودی بانویی از سلاله من به نام [[فاطمه]]{{س}} در این شهر [[دفن]] خواهد شد. کسی که او را در [[قم]] [[زیارت]] کند، [[اهل بهشت]] میباشد" <ref>محمد باقر مجلسی، بحار الانوار، ج ۵۷، ص ۲۱۶، ح ۴۱؛ محدث نوری، مستدرک الوسائل، ج ۱۰، ص ۳۶۸، ح ۱۲۱۹۶</ref>[[راوی]] گفت: این سخن را [[امام صادق]]{{ع}} زمانی فرمود که هنوز [[امام کاظم|حضرت کاظم]]{{ع}} متولد نشده بود.
| |
| *در [[بحار الانوار]] دو [[روایت]] را، از [[امام صادق]]{{ع}} درباره آینده شهر [[قم]] و نقش مکتبی آن [[پیش از ظهور]] [[حضرت مهدی]] {{ع}} [[نقل]] شده است:
| |
| #[[خداوند]] سبحانه و تعالی به وسیله شهر [[کوفه]] بر سایر [[شهرها]] [[استدلال]] میکند، همچنین به [[مؤمنان]] آن شهر بر سایر [[مؤمنان]] و به شهر [[قم]] بر سایر [[شهرها]] و به واسطه اهل [[قم]] بر جهانیان، اعم از [[جن]] و [[انسان]]. [[خداوند]] سبحانه و تعالی اهل [[قم]] را [[مستضعف]] فکری قرار نداده؛ بلکه همواره آنان را موفق و تأیید کرده است. سپس فرمود: دینداران در این شهر، در مضیقه زندگی میباشند. اگر غیر این باشد، [[مردم]] به سرعت به آنجا روی میآورند و آنجا خراب میگردد و اهل آن، تباه میشوند و آنگونه که باید نمیتواند بر سایر سرزمینها [[حجّت]] باشد. زمانی که [[موقعیت]] [[قم]] بدینجا برسد، [[آسمان]] و [[زمین]] [[آرامش]] ندارد و ساکنان آنها لحظهای باقی نمیمانند. بلا و گرفتاری از [[قم]] و اهل آن دفع شده است. به زودی زمانی خواهد رسید که [[قم]] و اهل آن، [[حجت]] بر [[مردم]] خواهند بود و این در [[زمان غیبت]] [[قائم]] ما و [[ظهور]] وی میباشد. اگر چنین نباشد، [[زمین]]، اهل خودش را فرومیبرد. فرشتههای الهی [[مأمور]] دور کردن بلاها از این شهر و اهل آن میباشند. هر [[ستمگری]] که درباره آنان [[اراده]] بد داشته باشد، [[خداوند]] سبحانه و تعالی که در هم کوبنده ستمپیشگان است، او را در هم میشکند یا به گرفتاری و [[مصیبت]] یا [[دشمنی]]، مبتلا میکند. [[خداوند متعال]] نام [[قم]] و اهلش را در زمان [[فرمانروایی]] [[ستمگران]]، از یاد آنان میبرد؛ آنگونه که آنها [[یاد خدا]] را فراموش کردند<ref> محمد باقر مجلسی، بحار الانوار، ج ۵۷، ص ۲۱۲، ح ۲۲</ref>.
| |
| #به زودی شهر [[کوفه]] از [[مؤمنان]] خالی میشود و به گونهای که مار در [[جایگاه]] خود فرو میرود، [[علم]] نیز این چنین از [[کوفه]] رخت برمیبندد و از شهری به نام [[قم]] [[آشکار]] میشود. آن سامان، معدن [[فضل]] و [[دانش]] میشود؛ به گونهای که در [[زمین]] کسی در [[استضعاف]] فکری به سر نمیبرد، حتی نوعروسان در حجلهگاه خویش. این قضایا نزدیک [[ظهور قائم]] ما به وقوع میپیوندد. [[خداوند سبحان]]، [[قم]] و اهلش را برای رساندن [[پیام]] [[اسلام]]، قائم [[مقام]] [[حضرت حجت]] میگرداند. اگر چنین نشود، [[زمین]] اهل خودش را فرو میبرد و در [[زمین]] حجتی باقی نمیماند. [[دانش]]، از این شهر به شرق و غرب [[جهان]] منتشر میشود.
| |
| *بدین سان بر [[مردم]] اتمام [[حجّت]] میشود و یکی باقی نمیماند که [[دین]] و [[دانش]] به وی نرسیده باشد. آنگاه [[امام مهدی|قائم]]{{ع}} [[ظهور]] میکند و [[ظهور]] وی، باعث [[خشم]] و [[غضب]] [[خداوند]] سبحانه و تعالی بر [[بندگان]] میشود؛ زیرا [[خداوند]] سبحانه و تعالی از بندگانش [[انتقام]] نمیگیرد، مگر بعد از آنکه آنان وجود [[مقدس]] [[حضرت حجت]] را [[انکار]] کنند<ref> محمد باقر مجلسی، بحار الانوار، ج ۵۷، ص ۲۱۲، ح ۲۳</ref><ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)|فرهنگنامه مهدویت]]، ص: ۳۴۶ - ۳۴۹.</ref>.
| |
| ==قم در موعودنامه== | |
| *آنگاه که [[جامعه بشری]] به سوی انحطاط پیش میرود، روزنه امیدی نمایان میشود و مردمی [[پرچمدار]] [[نور]] در [[دل]] آن تاریکیها میگردند، شهر [[قم]] در [[آخر الزمان]] این نقش را به عهده دارد. [[روایات]] بسیاری وجود دارد که این شهر [[مقدس]] و انسانهای وارسته آن را میستاید. [[امام صادق]] {{ع}} میفرمایند: [[خداوند]] حرمی دارد که در [[مکه]] است و برای [[رسول خدا]] {{صل}} حرمی است و آن در [[مدینه]] است. [[کوفه]] [[حرم]] [[امیر المؤمنین]] {{ع}} است و [[حرم]] ما [[اهل بیت]] شهر [[قم]] است و به زودی دختری از فرزندانم به نام [[فاطمه]] در آن [[دفن]] میشود که هرکس او را [[زیارت]] کند [[بهشت]] بر او [[واجب]] میشود<ref>بحار الانوار، ج ۶۰، ص ۲۱۷.</ref>.
| |
| *[[صفوان]] میگوید: روزی نزد ابا الحسن -[[امام کاظم]] {{ع}}- بودم و سخن از [[مردم]] [[قم]] و علاقه آنان به [[حضرت مهدی]] {{ع}} به میان آمد. [[امام هفتم]] {{ع}} فرمودند: [[خداوند]] آنان را [[رحمت]] کند و از آنان [[خشنود]] باشد. آنگاه ادامه داد: [[بهشت]] هشت در دارد که یکی از آنها برای [[مردم]] [[قم]] است. در میان [[شهرها]] و کشورها، آنان [[نیکان]] و [[نخبگان]] [[شیعیان]] ما هستند. [[خداوند]] [[ولایت]] و [[دوستی]] ما را با طینت و سرشت آنان آمیخته است<ref>بحار الانوار، ج ۶۰، ص ۲۱۷.</ref>. در [[روایات]] داریم که در [[عصر غیبت]]، [[قم]] و [[مردم]] آن بر دیگر [[انسانها]] [[حجت]] هستند. [[امام صادق]] {{ع}} میفرمایند: گرفتاریها و مشکلات از [[قم]] و مردمش به دور است و روزگاری خواهد رسید که [[قم]] و [[مردم]] آن، [[حجت]] بر همه مردمان باشند و آن هنگام در [[زمان غیبت]] [[قائم]] ما تا به [[هنگام ظهور]] حضرتش میباشد و اگر چنین نبود، [[زمین]] اهلش را فرو میبرد. به [[یقین]] [[فرشتگان]]، گرفتاریها را از [[قم]] و مردمانش دور میکنند و هیچ [[ستمگری]] قصد [[قم]] را نمیکند، مگر آنکه [[خداوند]] کمرش را میشکند و او را گرفتار درد یا [[دشمن]] میگرداند. [[خداوند]] نام [[قم]] و [[مردم]] آن را از یاد [[ستمگران]] میبرد، چنانکه آنان [[خدا]] را فراموش کردهاند<ref>بحار الانوار، ج ۶۰، ص ۲۱۳.</ref>.
| |
| *در [[روایات]]، [[قم]] مرکز نشر [[فرهنگ]] اسلامی نیز معرفی شده است. [[امام صادق]] {{ع}} میفرمایند: به زودی شهر [[کوفه]] از [[مؤمنان]] تهی میگردد و [[علم]] و [[دانش]] از آنجا رخت برمیبندد و چون ماری که در گوشهای چنبره زده است، محدود میگردد و از شهری که آن را [[قم]] مینامند، [[ظهور]] میکند و آنجا پایگاه [[علم]] و [[فضیلت]] و معدن [[دانش]] و کمال میگردد<ref>بحار الانوار، ج ۶۰، ص ۲۱۳؛ سفینة البحار، ج ۲، ص ۴۴۵.</ref>. [[امام صادق]] {{ع}} در [[روایت]] دیگری میفرمایند: بر فراز [[قم]] فرشتهای است که دو بال خود را بر آن به حرکت درمیآورد و هیچ [[ستمگری]] به آن قصد سوئی نمیکند، مگر آنکه [[خداوند]] او را همانند نمک در [[آب]] ذوب میکند. حضرت آنگاه به [[عیسی بن عبدالله قمی]] اشاره کرد و فرمود: [[درود]] [[خداوند]] بر [[قم]]! [[پروردگار]] [[جهان]]، سرزمینشان را از [[باران]] سیراب و برکاتش را بر آنان نازل میگرداند و گناهانشان را به حسنات مبدل میسازد. آنان اهل [[رکوع]]، [[سجود]]، [[قیام]] و قعودند؛ چنانکه آنان [[فقیه]]، دانشمند و اهل [[درک]] و [[فهم]] هستند. آنان اهل [[درایت]] و [[روایت]] و بینش عبادتکنندگان [[نیکی]] هستند<ref>بحار الانوار، ج ۶۰، ص ۲۱۸.</ref>.
| |
| *در پارهای [[روایات]] از [[مردم]] [[قم]] به [[یاوران مهدی]] {{ع}} نام برده شده است<ref>بحار الانوار، ج ۶۰، ص ۲۱۶ و ۲۱۸.</ref>. [[امام صادق]] {{ع}} در [[تفسیر]] [[آیه شریفه]] {{متن قرآن|بَعَثْنَا عَلَيْكُمْ عِبَادًا لَّنَا أُولِي بَأْسٍ شَدِيدٍ}} فرمود: آنان به [[خدا]] [[سوگند]] اهل [[قم]]، آنان به [[خدا]] [[سوگند]] اهل [[قم]]، آنان به [[خدا]] [[سوگند]] اهل [[قم]] هستند<ref>بحار الانوار، ج ۶۰، ص ۲۱۶.</ref>. در قدیم، شهر [[قم]] به واسطه وجود [[محدثان]] بسیار و موثق، مرکز [[نقل]] و حفظ [[احادیث]] [[اهل بیت]] {{عم}} بود و از این حیث [[جایگاه]] والایی داشت بهطوری که حتی سایر مراکز [[تشیع]] به [[محدثان]] قمی اعتباری خاص میبخشیدند و چنانچه یکی از [[محدثان]] [[قم]] به شهر آنها وارد میشد، مورد توجه اهل [[علم]] و [[حدیث]] واقع میگردید. مثلا زمانی که [[عبدالله بن جعفر حمیری]] که از [[اصحاب]] [[امام عسکری]] {{ع}} بود، در سال ۲۹۲ ق. به [[کوفه]] وارد شد، چون خبر به گوش [[مردم]] رسید همگی بر گرد او جمع شدند و به استماع [[حدیث]] از وی پرداختند. در واقع این امر ناشی از این بود که قمیها دارای [[اعتقادات]] سالم و به دور از [[انحرافات]] افراطی و تفریطی بودند. از نظر پایبندی به [[تشیع]] دوازدهامامی، [[قم]] دارای [[موقعیت]] ممتاز و [[برتری]] نسبت به [[کوفه]] بود، در واقع [[کوفه]] و [[بغداد]] مرکز گرایشهای فرقهای و اندیشههای افراطی و غالی بود، در حالی که در [[قم]] از هیچیک از فرق [[شیعه]] چون [[زیدیه]]، [[اسماعیلیه]]، [[فطحیه]] و [[واقفیه]] اثری نبود.
| |
| *مادلونگ، [[اسلامشناس]] آلمانی در اینباره نوشته است: [[شیعیان]] [[قم]] در [[وفاداری]] به [[امامت]] دوازدهامامی باقی ماندند و هیچگونه انشقاق فطحی یا واقفی در میان تعداد بیشمار [[محدثان]] امامی این شهر یاد نشده است...<ref>نشریه موعود، شماره ۳۲، ص ۷۴.</ref>.
| |
| [[خاندان]] برقی از خاندانهای علمی بزرگ در [[قم]] بودند. چهره شاخص این [[خاندان]]، "[[احمد بن محمد بن خالد برقی]]" است. وی در اوایل عصر [[غیبت]] میزیست و تصانیف بسیاری داشت.
| |
| *[[شیخ طوسی]] در "فهرست" خود نزدیک به صد کتاب از وی نام میبرد. [[ابن قولویه]]، [[جعفر بن محمد]] (متوفای ۳۶۲ ق) نیز از [[دانشمندان]] و [[محدثان]] این عصر بود. او کتابهای فقهی به تعداد ابواب [[فقه]] داشت. از کتابهای ارزنده وی "جامع الزیارات" است که با نام "کامل الزیارات" چاپ شده است. از دیگر [[عالمان]] بزرگ [[قم]] در این عصر میتوان از: "[[محمد بن حسن بن فروخ الصفار]]، (متوفای ۲۹۰ ق) [[صاحب]] "[[بصائر الدرجات]]"، "[[محمد بن حسن بن ولید]]" و "[[عبدالله بن جعفر حمیری قمی]]" نام برد<ref>نشریه موعود، شماره ۳۲، ص ۷۲.</ref><ref>[[مجتبی تونهای|تونهای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص:۵۶۷.</ref>.
| |
| == پرسشهای وابسته ==
| |
| == جستارهای وابسته ==
| |
| {{:فرهنگنامه مهدویت (نمایه)}}
| |
|
| |
|
| ==منابع==
| | '''قم''' یکی از شهرهای معروف [[ایران]] است که از صده اول هجری و بعد از فتح آن توسط [[مسلمانان]] به پایگاهی [[شیعی]] تبدیل شده و همواره [[پناهگاه]] [[دوستان]] و [[شیعیان]] [[اهل بیت]]{{عم}} بوده است. مهمترین ویژگی این [[شهر]] وجود مرقد [[فاطمه معصومه]]{{س}} در آن است. [[ائمه]]{{ع}} به این شهر عنایت ویژهای داشته و [[روایات]] خاصی در عظمت آن بیان کردهاند مخصوصا درباره نقش این شهر و [[مردمان]] آن در [[آخرالزمان]] و [[یاری رساندن]] به [[حضرت مهدی]]{{ع}}. |
| * [[پرونده:134491.jpg|22px]] [[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)|'''فرهنگنامه مهدویت''']].
| |
| * [[پرونده:29873800.jpg|22px]] [[مجتبی تونهای|مجتبی تونهای]]، [[موعودنامه (کتاب)|'''موعودنامه''']].
| |
|
| |
|
| ==پانویس== | | == مقدمه == |
| {{یادآوری پانویس}} | | {{اصلی|فاطمه معصومه}} |
| {{پانویس2}} | | قم شهری معروف در ناحیه مرکزی [[ایران]] است. این [[شهر]] از دیرباز وجود داشته است و پس از ظهور [[اسلام]] و [[امامت]] [[ائمه هدی]] {{عم}} [[پناهگاه]] [[دوستان]] و [[شیعیان]] [[اهل بیت]] {{عم}} بوده است. در [[روایات]] زیادی از این [[شهر]] به [[نیکی]] یاد شده است و [[دستور]] داده شده است که در زمان [[فتنه]] و [[بلا]] به این [[شهر]] پناهنده شوند. مهمترین ویژگی این [[شهر]] که [[شرافت]] قم در [[حقیقت]] بدان بستگی دارد، [[فرزند]] [[حضرت موسی بن جعفر]] {{ع}} است؛ حضرت [[فاطمه معصومه]]{{س}} که با [[هجرت]] ایشان و سپس قبر مطهر آن مخدره در قم شرافتبخش این سرزمین است. در روایتی [[امام صادق]] {{ع}} فرمود: [[شیعیان]] ما جملگی به واسطه [[شفاعت حضرت]] معصومه {{ع}} به [[بهشت]] خواهند رفت!<ref>بحار الانوار، ج۶۰، ص۲۱۸ و ۲۱۶ و یأتی، ص۵۷۸ و ۵۸۰.</ref>.<ref>[[عباس حیدرزاده|حیدرزاده، عباس]]، [[فرهنگنامه آخرالزمان (کتاب)|فرهنگنامه آخرالزمان]]. ص۵۰۳؛ [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگنامه دینی (کتاب)|فرهنگنامه دینی]]، ص۱۸۴.</ref> |
|
| |
|
| {{امام مهدی}} | | ظاهر برخی [[روایات]] این است که [[امامان]] {{عم}} به شهر قم، عنایت ویژهای داشته و مفهومی را [[برتر]] و وسیعتر از یک شهر و توابع آن، به این شهر بخشیدهاند. صفوان میگوید: روزی نزد ابا الحسن ـ [[امام کاظم]] {{ع}} ـ بودم و سخن از [[مردم]] قم و علاقه آنان به [[حضرت مهدی]] {{ع}} به میان آمد. [[امام هفتم]] {{ع}} فرمودند: [[خداوند]] آنان را [[رحمت]] کند و از آنان [[خشنود]] باشد. آنگاه ادامه داد: [[بهشت]] هشت در دارد که یکی از آنها برای [[مردم]] قم است. در میان [[شهرها]] و کشورها، آنان [[نیکان]] و [[نخبگان]] [[شیعیان]] ما هستند. [[خداوند]] [[ولایت]] و [[دوستی]] ما را با طینت و سرشت آنان آمیخته است<ref>بحار الانوار، ج۶۰، ص۲۱۷.</ref>. |
|
| |
|
| [[رده:امام مهدی]] | | در قدیم، شهر قم به واسطه وجود محدثان بسیار و موثق، مرکز [[نقل]] و حفظ [[احادیث]] [[اهل بیت]] {{عم}} بود و از این حیث جایگاه والایی داشت بهطوری که حتی سایر مراکز [[تشیع]] به محدثان قمی اعتباری خاص میبخشیدند و چنانچه یکی از محدثان قم به شهر آنها وارد میشد، مورد توجه اهل [[علم]] و [[حدیث]] واقع میگردید<ref>[[مجتبی تونهای|تونهای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۵۶۷.</ref>. |
| [[رده:قم]] | | |
| [[رده:مدخل موعودنامه]] | | امروز قم، مرکز جهان تشیع است و [[مراجع تقلید]] و اساتید برجسته و محققان علوم اسلامی از این حوزه بزرگ نورافشانی میکنند. در [[تاریخ]] معاصر و در پیوند با انقلاب اسلامی، قم پیوسته پیشاهنگ بوده و جرقه نهضت اسلامی در ۱۹ دی سال ۱۳۶۵ شاز قم زده شد. در این [[شهر]]، دهها مرکز [[علمی]] و تحقیقی و کتابخانهها و مدارس عظیم وجود دارد که [[علوم]] [[اهلبیت]] را به [[جهان اسلام]] میگستراند<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگنامه دینی (کتاب)|فرهنگنامه دینی]]، ص۱۸۴.</ref>. |
| [[رده:اتمام لینک داخلی]] | | |
| | == قم و مهدویت == |
| | {{اصلی|قم در معارف مهدویت}} |
| | آنچه این شهر را در [[فرهنگ]] "[[مهدویت]]" از برجستگی خاصی برخوردار کرده، روایاتی است که این شهر و اهالی آن را با موضوعات مربوط به [[امام مهدی|حضرت مهدی]] {{ع}} پیوند زده است. در برخی از این [[روایات]]، [[فلسفه]] نامگذاری این شهر به قم، با نام [[امام مهدی|حضرت مهدی]] {{ع}} "[[قائم]] به [[حق]]" مناسب است و همچنین با [[قیام]] و به پا خاستن اهل قم و اطراف آن شهر، در زمینهسازی و [[یاری]] آن حضرت، تناسب دارد. |
| | |
| | برخی از روایاتی که درباره قم در آخرالزمان وارد شده عبارت است از: |
| | # عفان بصری [[روایت]] کرده است: "[[امام صادق]] {{ع}} به من فرمود: آیا میدانی از چه رو این شهر را قم مینامند؟ عرض کردم: [[خدا]] و رسولش آگاهترند. فرمود: همانا قم نامگذاری شده است برای اینکه اهل قم، اطراف [[قائم]] گرد آمده و با وی [[قیام]] مینمایند و کنار او ثابت قدم مانده و او را [[یاری]] میکنند"<ref>{{متن حدیث|إِنَّمَا سُمِّيَ قُمَ لِأَنَ أَهْلَهُ يَجْتَمِعُونَ مَعَ قَائِمِ آلِ مُحَمَّدٍ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِ وَ يَقُومُونَ مَعَهُ وَ يَسْتَقِيمُونَ عَلَيْهِ وَ يَنْصُرُونَهُ}}، محمد باقر مجلسی، بحار الانوار، ج۵۷، ص۲۱۶، ح ۳۸</ref>. |
| | # [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} فرمود: به زودی مؤمنی در [[شهر]] [[کوفه]] یافت نخواهد شد و "[[علم]]" همانند ماری که در سوراخ بخزد، در این [[شهر]] فرو خواهد رفت، و سپس از [[شهر]] قم سر برخواهد آورد. [[شهر]] قم معدن [[علوم]] و [[فضایل]] خواهد شد و [[علم]] را چنان گسترش میدهند که هیچ فرد [[ناآگاهی]] در روی [[زمین]] باقی نخواهد ماند، حتی [[زنان]] و دختران پردهنشین نیز از [[دین اسلام]] [[آگاه]] خواهند شد. این حوادث هنگامی خواهد بود که [[ظهور]] [[حضرت قائم]] {{ع}} نزدیک شده باشد. [[خداوند]] این [[شهر]] و [[مردمان]] (عالم) آن را [[جانشینان]] [[حجت]] خود بر روی [[زمین]] قرار داده است و اگر چنین نبود، [[زمین]]، ساکنان خود را فرو میبرد و حجتی باقی نمیماند. [[علم]] از این [[شهر]] به سایر نقاط [[زمین]] گسترش مییابد و همگان به [[دین حق]] [[آگاهی]] پیدا خواهند نمود و حجتی [[الهی]] بر آنان تمام خواهد شد. آنگاه [[خداوند]] [[حضرت قائم]] {{ع}} را ظاهر خواهد کرد و [[مردم]] گرفتار [[خشم]] و [[عذاب الهی]] خواهند شد، زیرا اگر [[مردم]] [[حجت الهی]] را [[انکار]] کنند، قطعاً از سوی [[خدا]] مجازات میشوند. (از این عبارت میتوان دریافت که علمای قم [[دین اسلام]] را در نقاط مختلف [[جهان]] به گوش [[مردم]] خواهند رساند، اما طبق شیوه همیشگی [[تاریخ]] مورد استقبال همگان قرار نمیگیرد و از این رو برخی آن را [[انکار]] میکنند و دچار عذابهای [[الهی]] خواهند شد)<ref>بحار الانوار، ج۶۰، ص۲۱۷.</ref>.<ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)|فرهنگنامه مهدویت]]، ص۳۴۶ ـ ۳۴۹.</ref> |
| | # [[موسی بن جعفر]] {{ع}} فرمود: زمانی که [[حضرت قائم]] {{ع}} [[قیام]] نماید، قمیها جمع خواهند شد و به سوی [[حضرت قائم]] {{ع}} خواهند شتافت و او را [[یاری]] میکنند و در رکابش خواهند بود؛ از این رو نام این [[شهر]] "قم" میباشد. (زیرا قم و [[قیام]] و [[قائم]] از یک ریشه لغوی میباشد)<ref>بحار الانوار، ج۶۰، ص۲۱۶.</ref>. |
| | # در [[حدیث]] دیگری [[امام]] [[موسی بن جعفر]] {{ع}} فرمودند: مردی از اهل قم [[قیام]] خواهد کرد و [[مردم]] را به سوی [[حق]] فرا میخواند. گروهی به [[یاری]] او برمیخیزند که چون پارههای آهن محکم و نیرومندند و با بادهای ([[فتنه]]) نلرزیده و از جای به در نروند، هرگز از [[نبرد]] [[سست]] نشوند و [[توکل]] آنان به پروردگارشان است و عاقبت [[نیک]]، فرجام [[پرهیزکاران]] خواهد بود<ref>بحار الانوار، ج۶۰، ص۲۱۶.</ref>.<ref>[[عباس حیدرزاده|حیدرزاده، عباس]]، [[فرهنگنامه آخرالزمان (کتاب)|فرهنگنامه آخرالزمان]]، ص۵۰۳.</ref> |
| | |
| | == منابع == |
| | {{منابع}} |
| | # [[پرونده:134491.jpg|22px]] [[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)|'''فرهنگنامه مهدویت''']] |
| | # [[پرونده:29873800.jpg|22px]] [[مجتبی تونهای|مجتبی تونهای]]، [[موعودنامه (کتاب)|'''موعودنامه''']] |
| | # [[پرونده:13681151.jpg|22px]] [[عباس حیدرزاده|حیدرزاده، عباس]]، [[فرهنگنامه آخرالزمان (کتاب)|'''فرهنگنامه آخرالزمان''']] |
| | # [[پرونده:13681040.jpg|22px]] [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگنامه دینی (کتاب)|'''فرهنگنامه دینی''']] |
| | {{پایان منابع}} |
| | |
| | == پانویس == |
| | {{پانویس}} |
| | |
| | [[رده:شهرهای ایران]] |
