امامت عامه: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱۵: خط ۱۵:
*"امامت عامه" ناظر به موضوعاتی همچون مفهوم و [[ضرورت امامت]]، [[شئون]] و [[وظایف امام]] و نیز تعیین صفات ضروری برای پیشوای مفترض الطاعه است. "[[امامت خاصه]]" در [[مقام]] تعیین اشخاصی است که جامع [[شرایط امامت]] برای [[امت]] و [[شایسته]] [[جانشینی پیامبر]] [[اسلام]] {{صل}} برای [[رهبری]] [[مسلمانان]] هستند.
*"امامت عامه" ناظر به موضوعاتی همچون مفهوم و [[ضرورت امامت]]، [[شئون]] و [[وظایف امام]] و نیز تعیین صفات ضروری برای پیشوای مفترض الطاعه است. "[[امامت خاصه]]" در [[مقام]] تعیین اشخاصی است که جامع [[شرایط امامت]] برای [[امت]] و [[شایسته]] [[جانشینی پیامبر]] [[اسلام]] {{صل}} برای [[رهبری]] [[مسلمانان]] هستند.
مباحث امامت عامه در [[چهل]] موضع از [[نهج البلاغه]] مورد توجه قرار گرفته است. در ادامه، گزارشی از گفته‌ها و نوشته‌های [[امام علی]] در حوزه کلیات [[امامت]] ارائه می‌شود.
مباحث امامت عامه در [[چهل]] موضع از [[نهج البلاغه]] مورد توجه قرار گرفته است. در ادامه، گزارشی از گفته‌ها و نوشته‌های [[امام علی]] در حوزه کلیات [[امامت]] ارائه می‌شود.
==نیاز ضروری به [[امام]]==
==[[نیاز ضروری به امام]]==
*همه مکاتب [[سیاسی]] و [[اجتماعی]] توافق دارند که [[نظام]] اجتماع جز با [[اقتدا]] و [[التزام]] به [[رهبری]] انسان‌هایی که تصمیم‌گیری کنند و تصمیم‌های آن‌ها در جهت [[مصلحت]] [[جامعه]] مورد پذیرش واقع شود، امکان‌پذیر نیست. [[امام علی]] {{ع}} در خصوص [[ضرورت]] حضور [[امام]] در [[جامعه]] [[معتقد]] است [[مردم]]، چه [[کافر]] و چه [[مؤمن]]، چه [[نیکوکار]] و چه بدرفتار، همواره به امیری نیاز دارند که [[نظم]] و [[امنیت]] [[جامعه]] را تأمین کند، به [[کافران]] فرصت استفاده از [[دنیا]] را بدهد و برای [[مؤمنان]] امکان توشه‌گرفتن برای [[آخرت]] را فراهم کند، [[دشمنان]] متجاوز از مرزها را براند، [[امنیت راه‌ها]] را ایجاد و [[اموال عمومی]] را [[مدیریت]] کند، [[حق]] ضعیفان از زورمندان بازستاند، چنان کند که درست‌کاران در [[امنیت]] به‌سر برند و از نابکاران [[امان]] ببرد<ref>نهج البلاغه، خطبه ۴۰</ref>.
*همه مکاتب [[سیاسی]] و [[اجتماعی]] توافق دارند که [[نظام اجتماع]] جز با [[اقتدا]] و [[التزام]] به [[رهبری]] انسان‌هایی که تصمیم‌گیری کنند و تصمیم‌های آنها در جهت [[مصلحت جامعه]] مورد پذیرش واقع شود، امکان‌پذیر نیست. [[امام علی]]{{ع}} در خصوص [[ضرورت حضور امام در جامعه]] [[معتقد]] است [[مردم]]، چه [[کافر]] و چه [[مؤمن]]، چه [[نیکوکار]] و چه [[بدرفتار]]، همواره به امیری نیاز دارند که [[نظم]] و [[امنیت جامعه]] را تأمین کند، به [[کافران]] فرصت استفاده از [[دنیا]] را بدهد و برای [[مؤمنان]] امکان توشه‌گرفتن برای [[آخرت]] را فراهم کند، [[دشمنان]] متجاوز از مرزها را براند، [[امنیت راه‌ها]] را ایجاد و [[اموال عمومی]] را [[مدیریت]] کند، [[حق]] [[ضعیفان]] از [[زورمندان]] بازستاند، چنان کند که درست‌کاران در [[امنیت]] به‌سر برند و از [[نابکاران]] [[امان]] ببرد<ref>نهج البلاغه، خطبه ۴۰</ref>.
 
==[[شئون]] و [[وظایف امام]]==
==[[شئون]] و [[وظایف امام]]==
*[[امام]] {{ع}} دو [[رسالت]] "احیای آموزه‌های [[دین]]" و "قوام‌بخشی به [[نظام]] اجتماع" را از [[وظایف]] و [[شئون]] اصلی [[امام]] برشمرده و نتیجه عمل به این دو امر را امنیت‌یافتن [[بندگان]] [[مظلوم]] از یک سو و [[اقامه دین]] و [[حدود الهی]] از سوی دیگر دانسته‌اند<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۳۰</ref>. اگر چه احیای [[دین]] و اجتماع دو مقوله به‌هم‌پیوسته‌اند، اما می‌توان از جهتی این دو را از یکدیگر تفکیک کرد و آن، توجه به موضوع از منظر [[حقوق]] الهی یا انسانی است. برای مثال، قصاص حدی الهی است که اگر اقامه شود اولاً [[حرمت]] سخن [[خدا]] پاس داشته شده و ثانیاً [[حقوق]] و حیات [[اجتماعی]] [[بندگان]] تأمین شده است. از این منظر، بیانات [[امام]] از هر دو جنبه دینی و مردمی قابل بررسی است. [[امام]] نگاهبان [[حقوق]] [[خداوند]] در [[زمین]] است<ref>نهج البلاغه، حکمت  ۳۳۲</ref>. یکی از [[حقوق مردم]] آن است که امامشان به کتاب [[خدای تعالی]] و [[سیره]] [[رسول الله]] عمل و [[سنت]] [[رسول]] {{صل}} را در [[جامعه]] اقامه کند<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۶۸</ref>. اگر [[مردم]] از [[امام]] [[تبعیت]] کنند، آن‌ها را اولاً به راه روشن [[رسول خدا]] بازمی‌گرداند و ثانیاً بار مشکلاتی را که بر گردن [[مردم]] سنگینی می‌کند از دوششان برخواهد داشت<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۶۴</ref>. [[مأموریت]] اصلی [[امام]] [[تلاش]] برای رساندن [[موعظه]] به گوش نیازمندان، کوشش در خیرخواهی و [[نصیحت]]، احیای [[سنت]] و [[اقامه حدود الهی]] و توزیع [[حقوق]] مالی تعیین‌شده در [[دین]] میان صاحبان [[حقوق]] است<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۰۳</ref>.
*[[امام]] {{ع}} دو [[رسالت]] "احیای آموزه‌های [[دین]]" و "قوام‌بخشی به [[نظام]] اجتماع" را از [[وظایف]] و [[شئون]] اصلی [[امام]] برشمرده و نتیجه عمل به این دو امر را امنیت‌یافتن [[بندگان]] [[مظلوم]] از یک سو و [[اقامه دین]] و [[حدود الهی]] از سوی دیگر دانسته‌اند<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۳۰</ref>. اگر چه احیای [[دین]] و اجتماع دو مقوله به‌هم‌پیوسته‌اند، اما می‌توان از جهتی این دو را از یکدیگر تفکیک کرد و آن، توجه به موضوع از منظر [[حقوق]] الهی یا انسانی است. برای مثال، قصاص حدی الهی است که اگر اقامه شود اولاً [[حرمت]] سخن [[خدا]] پاس داشته شده و ثانیاً [[حقوق]] و حیات [[اجتماعی]] [[بندگان]] تأمین شده است. از این منظر، بیانات [[امام]] از هر دو جنبه دینی و مردمی قابل بررسی است. [[امام]] نگاهبان [[حقوق]] [[خداوند]] در [[زمین]] است<ref>نهج البلاغه، حکمت  ۳۳۲</ref>. یکی از [[حقوق مردم]] آن است که امامشان به کتاب [[خدای تعالی]] و [[سیره]] [[رسول الله]] عمل و [[سنت]] [[رسول]] {{صل}} را در [[جامعه]] اقامه کند<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۶۸</ref>. اگر [[مردم]] از [[امام]] [[تبعیت]] کنند، آن‌ها را اولاً به راه روشن [[رسول خدا]] بازمی‌گرداند و ثانیاً بار مشکلاتی را که بر گردن [[مردم]] سنگینی می‌کند از دوششان برخواهد داشت<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۶۴</ref>. [[مأموریت]] اصلی [[امام]] [[تلاش]] برای رساندن [[موعظه]] به گوش نیازمندان، کوشش در خیرخواهی و [[نصیحت]]، احیای [[سنت]] و [[اقامه حدود الهی]] و توزیع [[حقوق]] مالی تعیین‌شده در [[دین]] میان صاحبان [[حقوق]] است<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۰۳</ref>.
۲۲۴٬۸۹۸

ویرایش