حنین: تفاوت میان نسخه‌ها

{{مدخل مرتبط

| موضوع مرتبط = جنگ حنین

| عنوان مدخل  =  

| مداخل مرتبط = [[حنین در قرآن]]

| پرسش مرتبط  =  

==آشنایی اجمالی==

«حُنَین» می‌‌تواند اسم تصغیر «[[الحنان]]» به معنای «[[رحمت]]» باشد کما این می‌‌تواند اسم تصغیر «الحنّ» – تیره‌ای از [[جن]] - باشد. برخی هم آن را اسم تصغیر «حنّ» - موضعی نزدیک [[مکه]] - دانستند که معمولاً با مکانی به نام «الولج» ذکر می‌‌گردد.<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۳۱۳.</ref>حنین دره‌ای از دره‌های مکه است در حدود ۳۰ کیلومتری شرق این [[شهر]] که امروزه از آن با نام «[[وادی]] الشرائع» یاد می‌‌شود.<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۳۱۳.</ref> بعضی هم آن را دره ای قبل از [[طائف]]<ref>بکری، معجم ما استعجم، ج۲، ص۴۷۱؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۳۱۳.</ref> یا وادی‌ای در کنار [[ذی المجاز]] دانسته‌اند.<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۳۱۳.</ref> در وجه نامگذاری حنین بدین نام، به انتساب این مکان به [[حنین بن قانیة بن مهلائیل]] اشاره شده است.<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۳۱۳؛ بکری، معجم ما استعجم، ج۲، ص۴۷۲.</ref> فاصله حنین تا مکه سه شب راه است<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۳۱۳.</ref> که برخی این فاصله را بیش از ده میل گفته‌اند.<ref>بکری، معجم ما استعجم، ج۲، ص۴۷۱.</ref> از این مکان در [[تاریخ]] بسیار یاد شده و غزوه‌ای بدان منسوب است که از مشهورترین [[غزوات]] [[رسول خدا]]{{صل}} بعد [[بدر]] است که در [[سال دهم هجری]] پس از [[فتح مکه]] ([[سال هشتم هجری]]) اتفاق افتاد.<ref>واقدی، المغازی، ج۳، ص۸۸۵-۹۲۰؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۲، ص۱۱۴-۱۲۰.</ref> اسم حنین امروزه جز برای افراد خاص نام شناخته شده‌ای برای [[مردم]] نیست.<ref>[[عاتق بن غيث بلادی|بلادی، عاتق بن غيث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)|معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة]] ص ۱۰۷.</ref>

در این باره که حنین کجاست؟ نظر [[پژوهشگران]] و [[خبرگان]] تاریخی را می‌توان در پنج گروه زیر دسته‌بندی کرد:

#[[محمد بن خاوند شاه بلخی]] قبایل «[[هوازن]]» را مخصوصاً ساکن در اطراف مکه و محلی که [[قبیله]] هوازن از [[بیم]] [[سپاه اسلام]] در آن فرود آمدند را محلی در [[دیار هوازن]] یعنی «[[اوطاس]]» و «[[وادی حنین]]» را در [[مسافرت]] سه [[روزه]] راه از مکه دانسته است.

#[[شوقی ابوخلیل]] هم از آنجا که [[لشکر]] هوازن در مکانی به نام «اوطاس» واقع در قلمرو هوازن فرود آمد را علت نامگذاری [[نبرد]] به «[[نبرد اوطاس]]» می‌داند<ref>ر.ک: اطلس قرآن، ص۲۹۶.</ref>.

#گروه سومی هستند که می‌گویند: [[قتاده]] گفته است حنین وادی‌ای است میان مکه و [[طائف]] اما «[[عروه]]» آن را وادی در«[[ذی المجاز]]» دانسته است<ref>محمد خزائلی، اعلام قرآنی.</ref>.

#گروهی بر این باورند که حنین اسم بیابانی میانه [[مکه]] و [[طائف]] است که [[جنگ]] معروف حنین در آنجا اتفاق افتاد<ref>ر.ک: تفسیر المیزان، ج۹، ص۳۳۰؛ اعلام قرآن، ص۳۹.</ref>. به تعبیر دیگر حنین: وادی‌ای است میان مکه و طائف.

#کسانی نیز هستند شبیه به نظرات قبلی چنین می‌گویند: حنین سرزمینی است در نزدیکی [[شهر]] طائف و چون این [[غزوه]] در آنجا واقع شد به نام «[[غزوه حنین]]» معروف شده و در [[قرآن]] از آن تعبیر به «[[یوم حنین]]» شده است. نام دیگر آن «[[غزوه اوطاس]]»، [[غزوه هوازن]] است (اوطاس نام [[سرزمین]] در همان حدود و [[هوازن]] نام یکی از قبائلی است که در آن جنگ یا [[مسلمانان]] درگیر بودند).

از مجموع آنچه گذشت مشخص می‌شود که حنین در «خارج مکه» نرسیده به طائف و در جنوب غربی «[[جعرانه]]» واقع بوده است<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۷۶.</ref>.

{{متن قرآن|وَلَقَدْ نَصَرَكُمُ اللَّهُ بِبَدْرٍ وَأَنْتُمْ أَذِلَّةٌ فَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ}}<ref>«و بی‌گمان خداوند در «بدر» شما را با آنکه ناتوان بودید یاری کرد پس، از خداوند پروا کنید، باشد که سپاس گزارید» سوره آل عمران، آیه ۱۲۳.</ref>.

[[غزوه حنین]] چگونه اتفاق افتاد؟ از روایت‌های معتبر [[تاریخی]] و گزارش‌های [[موثق]] و متقن [[تاریخ‌نگاران]] چنین برمی‌آید که [[قبایل]] [[هوازن]] و ثقیف پس از [[فتح مکه]] در بیستم [[رمضان]] [[سال هشتم هجری]] و پایان یافتن [[بت‌پرستی]] در [[مکه]]، به شدت یکه خوردند و دریافتند که بعد از [[قریش]] آنها اهداف بعدی [[مسلمانان]] خواهند بود قبایل ثقیف که در [[شهر]] طایف ساکن بودند نیز از جمله هوازن بودند... .

هنگام بامداد از تنگناها و شکاف‌های وادی بیرون آمدند و به یکباره بر مسلمانان [[حمله]] بردند، مسلمانان ابتدا تاب این حمله را نیاوردند روی به [[گریز]] نهادند اما [[رسول خدا]]{{صل}} و تعدادی از [[صحابی]] باقی ماندند و [[عقبه]] نیروهای در حال [[عقب‌نشینی]] شان را [[محافظت]] کردند. نزدیک‌ترین صحابیان پیامبر اطراف ایشان جمع شده بودند و [[شکست]] را مخصوصاً بعد از بازگشت نیروهای عقب‌نشینی کرده، به [[پیروزی]] تبدیل کردند<ref>روضة الصفا، ص۲۸۱ و ۲۸۲.</ref>.<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۷۵.</ref>

== جستارهای وابسته==

 

 

[[رده:غزوه‌ها]]

[[رده:مکان‌ها در قرآن]]