تکبر در اخلاق اسلامی: تفاوت میان نسخهها
←مقدمه
(←مقدمه) |
(←مقدمه) |
||
| خط ۲۰: | خط ۲۰: | ||
*این [[رذیلت اخلاقی]] را نیز - همچون دیگر رذائل - مراتبی چند است، که از ضعیفترین مرتبه رو به سوی شدّت میگذارد. مرتبه ضعیف آن، برتریجوئی بر همنوع - بهویژه زیردستان - است، که فخر فروشی و کبرورزی [[ثروتمندان]] بر بینوایان، در همین مرحله شکل میگیرد. | *این [[رذیلت اخلاقی]] را نیز - همچون دیگر رذائل - مراتبی چند است، که از ضعیفترین مرتبه رو به سوی شدّت میگذارد. مرتبه ضعیف آن، برتریجوئی بر همنوع - بهویژه زیردستان - است، که فخر فروشی و کبرورزی [[ثروتمندان]] بر بینوایان، در همین مرحله شکل میگیرد. | ||
*مرتبه متوسّط آن امّا، [[برتری]] جوئی نسبت به [[اولیاء]] [[خدا]] و [[دانشمندان]] است. آنان که این مرحله در جانشان [[رسوخ]] میکرده است، به [[مخالفت]] با [[پیامبران]]{{صل}} و [[اوصیاء]] آنان نیز پرداخته سخن [[حقّ]] آنان را بهخاطر [[حس]] برتریجوئی خویش، نمیپذیرفتهاند. معارضه با [[پیامبران]]، اتهامهای گوناگونی که متوجّه آنان میشده است، و سرانجام [[اقدام]] به کشتن آنان، در شمار نتائج همین مرحله است. | *مرتبه متوسّط آن امّا، [[برتری]] جوئی نسبت به [[اولیاء]] [[خدا]] و [[دانشمندان]] است. آنان که این مرحله در جانشان [[رسوخ]] میکرده است، به [[مخالفت]] با [[پیامبران]]{{صل}} و [[اوصیاء]] آنان نیز پرداخته سخن [[حقّ]] آنان را بهخاطر [[حس]] برتریجوئی خویش، نمیپذیرفتهاند. معارضه با [[پیامبران]]، اتهامهای گوناگونی که متوجّه آنان میشده است، و سرانجام [[اقدام]] به کشتن آنان، در شمار نتائج همین مرحله است. | ||
مرتبه شدید آن امّا، [[انکار]] خداوندیِ خداوندگار [[متعال]] و سرکشی در مقابل اوست. اینان حتّی در [[قیامت]] نیز با [[خداوند]] از در محاجّه و [[انکار]] درآمده در آن روز نیز دست از کِبر شدید خود بر نمیدارند: {{متن قرآن|يَوْمَ يَبْعَثُهُمُ اللَّهُ جَمِيعًا فَيَحْلِفُونَ لَهُ كَمَا يَحْلِفُونَ لَكُمْ وَيَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ عَلَى شَيْءٍ أَلَا إِنَّهُمْ هُمُ الْكَاذِبُونَ}}<ref>«روزی که خداوند همه آنان را برانگیزد، و برای او سوگند میخورند- همان گونه که برای شما سوگند میخورند- و گمان دارند که ارزشی دارند ، آگاه باشید آنانند که دروغگویند» سوره مجادله، آیه ۱۸.</ref><ref>[[حسین مظاهری|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۲ (کتاب)|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۲، ص ۱۷۳-۱۷۴.</ref>. | *مرتبه شدید آن امّا، [[انکار]] خداوندیِ خداوندگار [[متعال]] و سرکشی در مقابل اوست. اینان حتّی در [[قیامت]] نیز با [[خداوند]] از در محاجّه و [[انکار]] درآمده در آن روز نیز دست از کِبر شدید خود بر نمیدارند: {{متن قرآن|يَوْمَ يَبْعَثُهُمُ اللَّهُ جَمِيعًا فَيَحْلِفُونَ لَهُ كَمَا يَحْلِفُونَ لَكُمْ وَيَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ عَلَى شَيْءٍ أَلَا إِنَّهُمْ هُمُ الْكَاذِبُونَ}}<ref>«روزی که خداوند همه آنان را برانگیزد، و برای او سوگند میخورند- همان گونه که برای شما سوگند میخورند- و گمان دارند که ارزشی دارند ، آگاه باشید آنانند که دروغگویند» سوره مجادله، آیه ۱۸.</ref><ref>[[حسین مظاهری|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۲ (کتاب)|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۲، ص ۱۷۳-۱۷۴.</ref>. | ||
*[[قتل]] [[انبیاء]]، نفی [[معجزات]] آنان و [[ایذاء]] [[اوصیاء]] ایشان، نتیجه تمکّن همین حالت در [[نفوس]] آنان بوده است: {{متن قرآن|كَذَّبَتْ ثَمُودُ بِطَغْوَاهَا إِذِ انْبَعَثَ أَشْقَاهَا فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ نَاقَةَ اللَّهِ وَسُقْيَاهَا فَكَذَّبُوهُ فَعَقَرُوهَا فَدَمْدَمَ عَلَيْهِمْ رَبُّهُمْ بِذَنْبِهِمْ فَسَوَّاهَا وَلَا يَخَافُ عُقْبَاهَا}}<ref>«قوم "ثمود" با سرکشی خود (پیامبران را) دروغ انگاشتند آنگاه که سنگدلترین آنان برانگیخته شد پیامبر خداوند به آنان گفت: شتر خداوند را با آبشخور آن وانهید اما آنان او را دروغزن شمردند و آن (شتر) را پی کردند؛ خداوند هم آنان را به گناهشان یکسره نابود ساخت و (با خاک) یکسان کرد و از سرانجام آن باکی ندارد » سوره شمس، آیه ۱۱-۱۵.</ref><ref>[[حسین مظاهری|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۲ (کتاب)|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۲، ص ۱۷۴.</ref>. | *[[قتل]] [[انبیاء]]، نفی [[معجزات]] آنان و [[ایذاء]] [[اوصیاء]] ایشان، نتیجه تمکّن همین حالت در [[نفوس]] آنان بوده است: {{متن قرآن|كَذَّبَتْ ثَمُودُ بِطَغْوَاهَا إِذِ انْبَعَثَ أَشْقَاهَا فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ نَاقَةَ اللَّهِ وَسُقْيَاهَا فَكَذَّبُوهُ فَعَقَرُوهَا فَدَمْدَمَ عَلَيْهِمْ رَبُّهُمْ بِذَنْبِهِمْ فَسَوَّاهَا وَلَا يَخَافُ عُقْبَاهَا}}<ref>«قوم "ثمود" با سرکشی خود (پیامبران را) دروغ انگاشتند آنگاه که سنگدلترین آنان برانگیخته شد پیامبر خداوند به آنان گفت: شتر خداوند را با آبشخور آن وانهید اما آنان او را دروغزن شمردند و آن (شتر) را پی کردند؛ خداوند هم آنان را به گناهشان یکسره نابود ساخت و (با خاک) یکسان کرد و از سرانجام آن باکی ندارد » سوره شمس، آیه ۱۱-۱۵.</ref><ref>[[حسین مظاهری|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۲ (کتاب)|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۲، ص ۱۷۴.</ref>. | ||