تفسیر انتظار امام مهدی به احتراز یا اکتفا به وظایف فردی چه پیامی دارد؟ آیا این برداشت صحیح است؟ (پرسش): تفاوت میان نسخهها
تفسیر انتظار امام مهدی به احتراز یا اکتفا به وظایف فردی چه پیامی دارد؟ آیا این برداشت صحیح است؟ (پرسش) (نمایش مبدأ)
نسخهٔ ۷ مارس ۲۰۲۰، ساعت ۰۰:۰۹
، ۷ مارس ۲۰۲۰←نقد نظریه احتراز
| خط ۴۵: | خط ۴۵: | ||
# '''برداشت اشتباه از [[روایات]]''': در برخی از [[روایات]] آمده است که [[ظهور امام زمان]] هنگامی محقق میشود که [[جهان]] از [[ظلم]] و [[فساد]] پرشود. برخی طبق این [[احادیث]] نتیجه گرفتهاند که وجود [[ظلم و ستم]] [[پیش از ظهور]]، امری قهری و طبیعی است و مقدمۀ [[ظهور]] و [[فرج]] است؛ بنابراین، نمیتوان با مقدمۀ [[ظهور]] [[مبارزه]] کرد و از [[امر به معروف و نهی از منکر]] که اصل [[مسلم]] [[اسلام]] است، سخن گفت<ref>[[اسماعیل دانش|دانش، اسماعیل]]، مکاتبه اختصاصی [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>. | # '''برداشت اشتباه از [[روایات]]''': در برخی از [[روایات]] آمده است که [[ظهور امام زمان]] هنگامی محقق میشود که [[جهان]] از [[ظلم]] و [[فساد]] پرشود. برخی طبق این [[احادیث]] نتیجه گرفتهاند که وجود [[ظلم و ستم]] [[پیش از ظهور]]، امری قهری و طبیعی است و مقدمۀ [[ظهور]] و [[فرج]] است؛ بنابراین، نمیتوان با مقدمۀ [[ظهور]] [[مبارزه]] کرد و از [[امر به معروف و نهی از منکر]] که اصل [[مسلم]] [[اسلام]] است، سخن گفت<ref>[[اسماعیل دانش|دانش، اسماعیل]]، مکاتبه اختصاصی [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>. | ||
===نقد | ===نقد [[مسلک احتراز][=== | ||
*از جمله نقدهای به این [[ | *از جمله نقدهای به این [[مسلک احتراز|مسلک]] موارد ذیل است: | ||
# '''[[تعارض | # '''[[تعارض با آیات قرآن]]''': [[حمایت]] از [[مظلوم]] در مقابل [[ظالم]]، یک اصل [[مسلم]] و مهم [[اسلامی]] است. [[اسلام]] به [[مسلمانان]] اجازه نمیدهد در برابر [[ظلم]] مستکبرین به ستمدیدگان [[جهان]] بیتفاوت باشند و این یکی از ارزشمندترین [[دستورات]] [[اسلامی]] است: {{متن قرآن|وَمَا لَكُمْ لَا تُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَالْمُسْتَضْعَفِينَ مِنَ الرِّجَالِ وَالنِّسَاءِ وَالْوِلْدَانِ الَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنَا أَخْرِجْنَا مِنْ هَذِهِ الْقَرْيَةِ الظَّالِمِ أَهْلُهَا وَاجْعَلْ لَنَا مِنْ لَدُنْكَ وَلِيًّا وَاجْعَلْ لَنَا مِنْ لَدُنْكَ نَصِيرًا}}<ref>«و چرا شما در راه خداوند نبرد نمیکنید و (نیز) در راه (رهایی) مستضعفان از مردان و زنان و کودکانی که میگویند: پروردگارا! ما را از این شهر که مردمش ستمگرند رهایی بخش و از سوی خود برای ما سرپرستی بگذار و از سوی خود برای ما یاوری بگمار» سوره نساء، آیه ۷۵</ref> نظریۀ [[انتظار]] [[مذهب احتراز]]، [[منتظران]] و [[جامعۀ منتظر]] را به [[بیتفاوتی]] فرا میخواند که با [[آیات قرآن]] و اصل [[مسلم]] [[دینی]] که [[یاری]] و [[کمک]] به [[مظلومان]] است در [[تعارض]] و تضاد است<ref>[[اسماعیل دانش|دانش، اسماعیل]]، مکاتبه اختصاصی [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>. | ||
# '''[[تعارض | # '''[[تعارض با روایات]] عام دربارۀ [[مسئولیت پذیری]] [[مسلمانان]]''': برخی از [[روایات]] وجود دارد که وظیفۀ [[مسلمانان]] را در برابر سایرین [[بیان]] میکنند از جملۀ این [[روایات]] موارد زیر است: | ||
##در روایتی [[پیامبر اکرم]]{{صل}} فرمودند: «کسی که صبح کند و به امور [[مسلمانان]] توجهی نکند، [[مسلمان]] نیست»<ref>{{متن حدیث|من أصبح و لم یهتم بامور المسلمین فلیس بمسلم}}؛ وسائل الشیعه، ج۱۶، ص۳۳۶</ref>. | ##در روایتی [[پیامبر اکرم]]{{صل}} فرمودند: «کسی که صبح کند و به امور [[مسلمانان]] توجهی نکند، [[مسلمان]] نیست»<ref>{{متن حدیث|من أصبح و لم یهتم بامور المسلمین فلیس بمسلم}}؛ وسائل الشیعه، ج۱۶، ص۳۳۶</ref>. | ||
##همچنین ایشان در مسئلۀ [[امر به معروف]] فرمودند: «[[امر به معروف و نهی از منکر]] کنید والا [[خداوند]] بدترین و شرورترین شما را بر [[نیکان]] و پاکانتان چیره میکند و دعای خوبانتان را [[مستجاب]] نمیکند»<ref>{{متن حدیث|لَتَأْمُرُنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَ لَتَنْهُنَّ عَنِ الْمُنْکَرِ أَوْ لَیُسَلِّطَنَّ اللَّهُ شِرَارَکُمْ عَلَی خِیَارِکُمْ فَیَدْعُو خِیَارُکُمْ فَلَا یُسْتَجَابُ لَهُمْ}}؛ بحارالانوار، ج ۹۰، ص ۳۷۸</ref>. این دو [[روایات]] در تضاد با [[مذهب احتراز]] است، چراکه در این [[روایات]] بی تفاوتی و بی مسئولیتی [[مسلمین]] در هر زمانی را مورد [[مذمت]] قرار داده است<ref>[[اسماعیل دانش|دانش، اسماعیل]]، مکاتبه اختصاصی [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref> | ##همچنین ایشان در مسئلۀ [[امر به معروف]] فرمودند: «[[امر به معروف و نهی از منکر]] کنید والا [[خداوند]] بدترین و شرورترین شما را بر [[نیکان]] و پاکانتان چیره میکند و دعای خوبانتان را [[مستجاب]] نمیکند»<ref>{{متن حدیث|لَتَأْمُرُنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَ لَتَنْهُنَّ عَنِ الْمُنْکَرِ أَوْ لَیُسَلِّطَنَّ اللَّهُ شِرَارَکُمْ عَلَی خِیَارِکُمْ فَیَدْعُو خِیَارُکُمْ فَلَا یُسْتَجَابُ لَهُمْ}}؛ بحارالانوار، ج ۹۰، ص ۳۷۸</ref>. این دو [[روایات]] در تضاد با [[مذهب احتراز]] است، چراکه در این [[روایات]] بی تفاوتی و بی مسئولیتی [[مسلمین]] در هر زمانی را مورد [[مذمت]] قرار داده است<ref>[[اسماعیل دانش|دانش، اسماعیل]]، مکاتبه اختصاصی [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref> | ||
#'''[[تعارض | #'''[[تعارض با روایات]] خاص در باب [[ظهور]]''': [[امام صادق]]{{ع}} در جواب این سوال که [[مرگ]] [[منتظر]] در زمان [[انتظار]] چه فضیلتی دارد فرمودند: «او همانند کسی است که با [[رهبر]] این [[انقلاب]] در [[خیمه]] او بوده باشد. سپس [[سکوت]] کرد و فرمود: مانند کسی است که با [[پیامبر]]{{صل}} در مبارزاتش همراه بوده است»<ref>{{متن حدیث|قُلْتُ لِأَبِی عَبْدِ اللَّهِ{{ع}}مَا تَقُولُ فِیمَنْ مَاتَ عَلَی هَذَا الْأَمْرِ مُنْتَظِراً لَهُ قَالَ هُوَ بِمَنْزِلَةِ مَنْ کَانَ مَعَ الْقَائِمِ فِی فُسْطَاطِهِ ثُمَّ سَکَتَ هُنَیْئَةً ثُمَّ قَالَ هُوَ کَمَنْ کَانَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ ص}}؛ بحارالانوار، ج۵۲، ص۱۲۵</ref>. لازمۀ سخن چیزی غیر از [[مسئولیت پذیری]] شخص [[منتظر]] نیست چراکه چنین تشبیهی دربارۀ [[منتظران]] حکایت از این دارد که نوعی رابطه و تشابه میان [[انتظار]]، [[جهاد]] و [[مبارزه]] برقرار است<ref>[[اسماعیل دانش|دانش، اسماعیل]]، مکاتبه اختصاصی [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]؛ [[محبوب شفائی|شفائی، محبوب]]، [[موعود حق (کتاب)|موعود حق]]، ص ۴۹</ref>. | ||
# '''فهم نادرست از | # '''فهم نادرست از [[روایات ظلم و جور]]''': برخی از کسانی که [[مذهب احتراز]] را پذیرفتند در اغلب موارد برداشت غلطشان از [[روایات]] سبب پذیرفتن چنین مذهبی شده است، از جملۀ این [[روایات]]، [[روایت]] {{متن حدیث|یَمْلَأُ الْأَرْضَ قِسْطاً وَ عَدْلًا کَمَا (بَعْدَ مَا) مُلِئَتْ جَوْراً وَ ظُلْماً}}. این برداشت نادرست با نقدهای بسیاری مواجه است؛ از جمله موارد ذیل است: | ||
====نقد [[روایات | ====نقد تمسک به [[روایات ظلم و جور]]==== | ||
#این برداشت با [[فلسفه انتظار]] منافات دارد؛ زیرا [[فلسفه انتظار]] حل نشدن و [[تسلیم]] نشدن در برابر آلودگیهای محیط و [[جامعه]] است<ref>[[اسماعیل دانش|دانش، اسماعیل]]، مکاتبه اختصاصی [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>. | #این برداشت با [[فلسفه انتظار]] منافات دارد؛ زیرا [[فلسفه انتظار]] حل نشدن و [[تسلیم]] نشدن در برابر آلودگیهای محیط و [[جامعه]] است<ref>[[اسماعیل دانش|دانش، اسماعیل]]، مکاتبه اختصاصی [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>. | ||
#[[امر به معروف و نهی از منکر]]، یکی از اصول مسلّم و از [[ضروریات اسلام]] و [[مورد اتفاق]] [[عالمان دینی]] است. از نظر [[اسلام]]، [[امر به معروف و نهی از منکر]] بر هر کسی که [[توان]] و [[قدرت]] دارد و ضرری متوجه جانش نمیشود [[واجب]] است. بیگمان [[امر به معروف و نهی از منکر]] با انتظاری [[سازگاری]] دارد که تکلیفساز باشد، نه تکلیفسوز<ref>[[اسماعیل دانش|دانش، اسماعیل]]، مکاتبه اختصاصی [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>. | #[[امر به معروف و نهی از منکر]]، یکی از اصول مسلّم و از [[ضروریات اسلام]] و [[مورد اتفاق]] [[عالمان دینی]] است. از نظر [[اسلام]]، [[امر به معروف و نهی از منکر]] بر هر کسی که [[توان]] و [[قدرت]] دارد و ضرری متوجه جانش نمیشود [[واجب]] است. بیگمان [[امر به معروف و نهی از منکر]] با انتظاری [[سازگاری]] دارد که تکلیفساز باشد، نه تکلیفسوز<ref>[[اسماعیل دانش|دانش، اسماعیل]]، مکاتبه اختصاصی [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>. | ||