پرش به محتوا

آثار صلوات فرستادن بر امام مهدی چیست؟ (پرسش): تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
جز (جایگزینی متن - 'آن‌ها' به 'آنها')
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۲: خط ۲:
{{جعبه اطلاعات پرسش
{{جعبه اطلاعات پرسش
| موضوع اصلی        = [[مهدویت (پرسش)|بانک جامع پرسش و پاسخ مهدویت]]
| موضوع اصلی        = [[مهدویت (پرسش)|بانک جامع پرسش و پاسخ مهدویت]]
| موضوع فرعی        = آثار صلوات فرستادن بر امام مهدی چیست؟
| موضوع فرعی        = آثار [[صلوات]] فرستادن بر [[امام مهدی]] چیست؟
| تصویر            = 7626626268.jpg
| تصویر            = 7626626268.jpg
| اندازه تصویر      = 200px
| اندازه تصویر      = 200px
خط ۱۲: خط ۱۲:


}}
}}
'''آثار صلوات فرستادن بر امام مهدی چیست؟''' یکی از پرسش‌های مرتبط به بحث '''[[مهدویت (پرسش)|مهدویت]]''' است که می‌توان با عبارت‌های متفاوتی مطرح کرد. در ذیل، پاسخ به این پرسش را بیابید. تلاش بر این است که پاسخ‌ها و دیدگاه‌های متفرقه این پرسش، در یک پاسخ جامع اجمالی تدوین گردد. پرسش‌های وابسته به این سؤال در انتهای صفحه قرار دارند.
'''آثار [[صلوات]] فرستادن بر [[امام مهدی]] چیست؟''' یکی از پرسش‌های مرتبط به بحث '''[[مهدویت (پرسش)|مهدویت]]''' است که می‌توان با عبارت‌های متفاوتی مطرح کرد. در ذیل، پاسخ به این پرسش را بیابید. تلاش بر این است که پاسخ‌ها و دیدگاه‌های متفرقه این پرسش، در یک پاسخ جامع اجمالی تدوین گردد. پرسش‌های وابسته به این سؤال در انتهای صفحه قرار دارند.


==عبارت‌های دیگری از این پرسش==
==عبارت‌های دیگری از این پرسش==
خط ۱۹: خط ۱۹:
[[پرونده:11282.jpg|بندانگشتی|right|100px|[[جواد محدثی|محدثی]]]]
[[پرونده:11282.jpg|بندانگشتی|right|100px|[[جواد محدثی|محدثی]]]]
::::::حجت الاسلام و المسلمین '''[[جواد محدثی]]''' در کتاب خود با عنوان ''«[[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]»'' در این‌باره گفته‌ است:
::::::حجت الاسلام و المسلمین '''[[جواد محدثی]]''' در کتاب خود با عنوان ''«[[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]»'' در این‌باره گفته‌ است:
::::::«صلوات، ریشه‌ای قرآنی دارد. خداوند می‌فرماید: {{متن قرآن|إِنَّ اللَّـهَ وَمَلائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِيمًا}}<ref>خداوند و فرشتگان بر پیامبر صلوات و درود می‌فرستند، ای آنان که ایمان آورده‌اید، بر او صلوات و سلام بفرستید، درودی فراوان؛ سوره احزاب آیه ۵۶</ref> در نماز هم واجب است در تشهّد، بر آن حضرت و خاندانش صلوات بفرستند. از [[پیامبر خاتم|پیامبر اکرم]]]{{صل}} روایت است که: {{عربی| مَنْ صَلَّى صَلَاةً لَمْ يُصَلِّ فِيهَا عَلَيَّ وَ عَلَى أَهْلِ بَيْتِي لَمْ تُقْبَلْ مِنْهُ}}<ref>هرکس نمازی بخواند که در آن بر من و خاندانم صلوات نفرستد از او پذیرفته نمی‌شود؛ اهل البیت فی الکتاب و السنّه، ص ۳۸۸ به نقل از سنن دارقطنی و احقاق الحق و مستدرک الوسائل</ref>، [[شافعی]] نیز با اشاره به همین نکته در فضیلت [[اهل بیت]]، وجوب مودّت [[اهل بیت]] و صلوات در نماز و مردودی نماز بی‌صلوات را یاد کرده(...) این یادکرد، هم حق‌شناسی و تکریم است، هم [[الهام]] و تأسّی. به قول استاد [[محمد رضا حکیمی]]: ذکر آل محمّد درهرحال، مایۀ ثبات ایمان و روشنی دل و سرافرازی امّت و حریّت فکر و وسیلۀ قرب به خداوند است. از این گذشته، آل محمّد تنها از آن [[شیعه]] نیستند، از آن همۀ مسلمانانند، فرزندان و اوصیای [[پیامبر]] مسلمانانند و وارثان علوم و معارف پیامبر، و ذکر مناقب و حقوق آنان برای هرمسلمانی اهمیت دارد.<ref>حماسۀ غدیر، ص ۱۶۱، نیز کتاب «نان و کتاب» از ایشان، ص ۱۳۵، مقالۀ صلوات و الفاظ آن در اسلام</ref> آنچه مطرح است و گاهی میان [[شیعه]] و [[اهل سنت]] موجب بحث، این است که آیا در کنار نام [[پیامبر]]، آل و [[اهل بیت]] و صحابه را هم باید آورد یا نه؟ خود پیامبر چگونه صلوات می‌فرستاده؟ صیغۀ خاصّی دارد یا هرکس هرگونه که مایل بود؟ تا آنجا که یاد نکردن از آل گاهی گواه سنّی بودن گوینده یا نویسنده به شمار می‌آید. [[شیعه]]، صلوات بدون [[آل محمد]] را ناقص و ابتر می‌شمارد و این به استناد احادیث نبوی در کتب [[شیعه]] و [[اهل سنت]] است، که فرمود: بر من درود ابتر و ناقص نفرستید، پرسیدند: صلوات ابتر چیست؟ فرمود: نگویید:{{عربی|اللَّـهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ }}، بلکه بگویید: {{عربی|اللَّـهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّد}}<ref>شیعه‌شناسی، ص ۲۶۸ به نقل از الصواعق المحرقه، ص ۲۲۵، «فضائل الخمسه من الصحاح السته» ج ۱ ص ۹ و ۲۲۳</ref>. [[فخر رازی]] هم همین صورت را برای صلوات ذکر می‌کند که از [[پیامبر خاتم|پیامبر خدا]]{{صل}} روایت شده است.<ref>تفسیر کبیر، فخر رازی، ج ۲۵ ص ۲۲۷</ref> خود [[پیامبر]] نیز در نماز و غیر نماز، صلوات بر خود و [[آل محمد]] را به صورت یادشده می‌فرمود.<ref>شیعه‌شناسی، ص ۲۶۵</ref> یادکرد [[آل محمد]] در صلوات و دعا و ذکرها و خطبه‌ها و صلوات بر خاندان [[پیامبر]]، به تدریج جنبۀ سیاسی هم یافت و در مقابل خط امویان که سیاست حذف این خاندان را حتی در ذکر و یادکردن پیش گرفته بودند، خطّ [[اهل بیت]]، بر تأکید مکرّر و مداوم بر [[آل محمد]] بود. شاید اصرار [[امام سجاد]]{{ع}} بر آوردن آن همه {{عربی|اللَّـهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّد}} در اوّل هرفقره از دعاهای بسیاری در صحیفۀ سجّادیه،<ref>به عنوان نمونه، دعای ۲۰ صحیفۀ سجّادیه (مکارم الاخلاق) و دعاهای دیگر را بنگرید</ref> در راستای همین خطّ و احیای نام و یاد این خاندان بوده است. [[امام صادق]]{{ع}} می‌فرماید: پدرم [[امام باقر]]{{ع}} شنید مردی را که به کعبه چسبیده و می‌گفت: {{عربی|اللَّـهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ}}، فرمود: ای بندۀ خدا، آن را ناقص مگو و در حق ما ظلم نکن، بگو: {{عربی|ِ اللَّـهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ أَهْلِ بَيْتِهِ}}<ref>کافی، ج ۲ ص ۲۹۵ برای روایات صلوات، ر. ک: «وسائل الشیعه» ، ج ۴ ص ۱۲۱۳، «بحار الأنوار» ، ج ۸۲ ص ۲۷۷، «احقاق الحق» ، ج ۹ ص ۵۲۴ تا ۶۲۰</ref> در مقابل، اصرار اهل سنّت بر افزودن صحابه بر نام پیامبر در صلوات (و علی آله و صحبه اجمعین) نیز جنبۀ سیاسی دارد و به قصد تطهیر همۀ صحابه در همۀ عملکردشان و استحقاق صلوات و درود نسبت به آنان است»<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص۳۶۵.</ref>.
::::::«صلوات، درودی ستایشگرانه و حق‌شناسانه بر [[پیامبر خاتم|حضرت محمّد]] و خاندان او، با جملۀ {{متن حدیث| اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّد}} یا مشابه آن و ریشه‌ای [[قرآنی]] دارد.
::::::[[خداوند]] می‌فرماید: {{متن قرآن|إِنَّ اللَّهَ وَمَلائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِيمًا}}<ref>خداوند و فرشتگان بر پیامبر صلوات و درود می‌فرستند، ای آنان که ایمان آورده‌اید، بر او صلوات و سلام بفرستید، درودی فراوان؛ سوره احزاب آیه ۵۶</ref> در [[نماز]] هم [[واجب]] است در تشهّد، بر آن [[حضرت]] و خاندانش صلوات بفرستند.
::::::از [[پیامبر خاتم|پیامبر اکرم]]]{{صل}} [[روایت]] است که: "هرکس نمازی بخواند که در آن بر من و خاندانم صلوات نفرستد از او پذیرفته نمی‌شود"<ref>{{متن حدیث| مَنْ صَلَّى صَلَاةً لَمْ يُصَلِّ فِيهَا عَلَيَّ وَ عَلَى أَهْلِ بَيْتِي لَمْ تُقْبَلْ مِنْهُ}}؛ اهل البیت فی الکتاب و السنّه، ص ۳۸۸ به نقل از سنن دارقطنی و احقاق الحق و مستدرک الوسائل</ref>، [[شافعی]] نیز با اشاره به همین نکته در [[فضیلت]] [[اهل بیت]]، [[وجوب]] [[مودّت]] [[اهل بیت]] و صلوات در [[نماز]] و مردودی [[نماز]] بی‌صلوات را یاد کرده(...) این یادکرد، هم حق‌شناسی و [[تکریم]] است، هم [[الهام]] و تأسّی.
::::::به قول استاد [[محمد رضا حکیمی]]: ذکر آل [[محمّد]] در هر حال، مایۀ [[ثبات]] [[ایمان]] و روشنی [[دل]] و [[سرافرازی]] [[امّت]] و حریّت [[فکر]] و وسیلۀ [[قرب به خداوند]] است. از این گذشته، آل [[محمّد]] تنها از آن [[شیعه]] نیستند، از آن همۀ مسلمانانند، [[فرزندان]] و اوصیای [[پیامبر]] مسلمانانند و [[وارثان]] [[علوم]] و [[معارف]] [[پیامبر]]، و ذکر [[مناقب]] و [[حقوق]] آنان برای هر مسلمانی اهمیت دارد<ref>حماسۀ غدیر، ص ۱۶۱، نیز کتاب «نان و کتاب» از ایشان، ص ۱۳۵، مقالۀ صلوات و الفاظ آن در اسلام</ref>.
::::::آنچه مطرح است و گاهی میان [[شیعه]] و [[اهل سنت]] موجب بحث، این است که آیا در کنار نام [[پیامبر]]، آل و [[اهل بیت]] و [[صحابه]] را هم باید آورد یا نه؟ خود [[پیامبر]] چگونه صلوات می‌فرستاده؟ صیغۀ خاصّی دارد یا هرکس هرگونه که مایل بود؟ تا آنجا که یاد نکردن از آل گاهی [[گواه]] [[سنّی]] بودن گوینده یا نویسنده به شمار می‌آید.
::::::[[شیعه]]، صلوات بدون [[آل محمد]] را ناقص و ابتر می‌شمارد و این به استناد [[احادیث]] [[نبوی]] در کتب [[شیعه]] و [[اهل سنت]] است، که فرمود: بر من [[درود]] ابتر و ناقص نفرستید، پرسیدند: صلوات ابتر چیست؟ فرمود: نگویید:{{متن حدیث|اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ }}، بلکه بگویید: {{متن حدیث|اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّد}}<ref>شیعه‌شناسی، ص ۲۶۸ به نقل از الصواعق المحرقه، ص ۲۲۵، «فضائل الخمسه من الصحاح السته» ج ۱ ص ۹ و ۲۲۳</ref>. [[فخر رازی]] هم همین صورت را برای صلوات ذکر می‌کند که از [[پیامبر خاتم|پیامبر خدا]]{{صل}} [[روایت]] شده است<ref>تفسیر کبیر، فخر رازی، ج ۲۵ ص ۲۲۷</ref>. خود [[پیامبر]] نیز در [[نماز]] و غیر [[نماز]]، صلوات بر خود و [[آل محمد]] را به صورت یاد شده می‌فرمود <ref>شیعه‌شناسی، ص ۲۶۵</ref> یاد کرد [[آل محمد]] در صلوات و [[دعا]] و [[ذکرها]] و [[خطبه‌ها]] و صلوات بر [[خاندان]] [[پیامبر]]، به تدریج جنبۀ [[سیاسی]] هم یافت و در مقابل خط [[امویان]] که [[سیاست]] حذف این [[خاندان]] را حتی در ذکر و یادکردن پیش گرفته بودند، خطّ [[اهل بیت]]، بر تأکید مکرّر و مداوم بر [[آل محمد]] بود. شاید [[اصرار]] [[امام سجاد]]{{ع}} بر آوردن آن همه {{متن حدیث|اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّد}} در اوّل هرفقره از دعاهای بسیاری در صحیفۀ سجّادیه<ref>به عنوان نمونه، دعای ۲۰ صحیفۀ سجّادیه (مکارم الاخلاق) و دعاهای دیگر را بنگرید</ref>، در راستای همین خطّ و احیای نام و یاد این [[خاندان]] بوده است.
::::::[[امام صادق]]{{ع}} می‌فرماید: پدرم [[امام باقر]]{{ع}} شنید مردی را که به [[کعبه]] چسبیده و می‌گفت: {{متن حدیث|اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ}}، فرمود: ای بندۀ [[خدا]]، آن را ناقص مگو و در [[حق]] ما [[ظلم]] نکن، بگو: {{متن حدیث|اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ أَهْلِ بَيْتِهِ}}<ref>کافی، ج ۲ ص ۲۹۵ برای روایات صلوات، ر. ک: «وسائل الشیعه» ، ج ۴ ص ۱۲۱۳، «بحار الأنوار» ، ج ۸۲ ص ۲۷۷، «احقاق الحق» ، ج ۹ ص ۵۲۴ تا ۶۲۰</ref> در مقابل، [[اصرار]] [[اهل سنت]] بر افزودن [[صحابه]] بر نام [[پیامبر]] در صلوات (و [[علی]] آله و صحبه اجمعین) نیز جنبۀ [[سیاسی]] دارد و به قصد [[تطهیر]] همۀ [[صحابه]] در همۀ عملکردشان و استحقاق صلوات و [[درود]] نسبت به آنان است<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص۳۶۵.</ref>.
 
==پاسخ‌ها و دیدگاه‌های متفرقه==
==پاسخ‌ها و دیدگاه‌های متفرقه==
{{یادآوری پاسخ}}
{{یادآوری پاسخ}}
خط ۲۶: خط ۳۳:
::::::آقای '''[[مجتبی تونه‌ای]]'''، در کتاب ''«[[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]»'' در این‌باره گفته است:
::::::آقای '''[[مجتبی تونه‌ای]]'''، در کتاب ''«[[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]»'' در این‌باره گفته است:
::::::«درود فرستادن بر [[پیامبر خاتم|رسول گرامی اسلام]] و خاندان پاک اوست، که خداوند در [[قرآن کریم]] درباره آن تأکید کرده است: {{متن قرآن|إِنَّ اللَّـهَ وَمَلائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِيمًا}}<ref>سوره احزاب، ۵۶.</ref>؛ خدا و فرشتگان بر [[پیامبر]] درود می‌فرستد، ای مؤمنان (شما نیز) بر او درود فرستید و کاملا در برابر او تسلیم باشید. یکی از وظایف مؤمن منتظر، صلوات فرستادن بر [[حضرت مهدی]] {{ع}} است. مثلا در حق آن حضرت بگوید: {{عربی|"اللهم‌ صل‌ علی مولانا صاحب الزمان"}}. در کتب ادعیه<ref>مانند صلواتی که در مفاتیح الجنان، (باب زیارات) بعد از زیارت جامعه، تحت عنوان صلوات حجج طاهره {{عم}} آمده است.</ref>، صلوات‌های چندی برای [[امام مهدی|امام عصر]]{{ع}} و دیگر [[معصومین]] {{عم}} وجود دارد که باید تنها آنها مورد استفاده قرار گیرند، زیرا بهتر است صلوات بر آن حضرت، طبق آن‌چه از [[اهل بیت]] {{عم}} روایت شده است، انجام گیرد.
::::::«درود فرستادن بر [[پیامبر خاتم|رسول گرامی اسلام]] و خاندان پاک اوست، که خداوند در [[قرآن کریم]] درباره آن تأکید کرده است: {{متن قرآن|إِنَّ اللَّـهَ وَمَلائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِيمًا}}<ref>سوره احزاب، ۵۶.</ref>؛ خدا و فرشتگان بر [[پیامبر]] درود می‌فرستد، ای مؤمنان (شما نیز) بر او درود فرستید و کاملا در برابر او تسلیم باشید. یکی از وظایف مؤمن منتظر، صلوات فرستادن بر [[حضرت مهدی]] {{ع}} است. مثلا در حق آن حضرت بگوید: {{عربی|"اللهم‌ صل‌ علی مولانا صاحب الزمان"}}. در کتب ادعیه<ref>مانند صلواتی که در مفاتیح الجنان، (باب زیارات) بعد از زیارت جامعه، تحت عنوان صلوات حجج طاهره {{عم}} آمده است.</ref>، صلوات‌های چندی برای [[امام مهدی|امام عصر]]{{ع}} و دیگر [[معصومین]] {{عم}} وجود دارد که باید تنها آنها مورد استفاده قرار گیرند، زیرا بهتر است صلوات بر آن حضرت، طبق آن‌چه از [[اهل بیت]] {{عم}} روایت شده است، انجام گیرد.
::::::[[امام صادق]] {{ع}} فرمود: "هرکس پس از نماز ظهر و نماز صبح در روز جمعه و غیر جمعه بگوید: {{عربی|"اللَّـهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ عَجِّلْ فَرَجَهُمْ"}}، نمی‌میرد تا [[امام مهدی|حضرت قائم]]{{ع}} را درک کند"<ref>مصباح المتهجد طوسی، ص ۳۲۸؛ مفاتیح الجنان، اعمال روز جمعه.</ref>.
::::::[[امام صادق]] {{ع}} فرمود: "هرکس پس از نماز ظهر و نماز صبح در روز جمعه و غیر جمعه بگوید: {{متن حدیث|"اللَّـهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ عَجِّلْ فَرَجَهُمْ"}}، نمی‌میرد تا [[امام مهدی|حضرت قائم]]{{ع}} را درک کند"<ref>مصباح المتهجد طوسی، ص ۳۲۸؛ مفاتیح الجنان، اعمال روز جمعه.</ref>.
::::::در روایت دیگری آمده است که هرکس بگوید: {{عربی|"اللَّـهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ عَجِّلْ فَرَجَهُمْ"}}، خداوند شصت حاجت او را برآورده می‌سازد، سی حاجت از حوائج دنیا و سی حاجت از حوائج آخرت<ref>معجم احادیث الامام المهدی {{ع}}، ج ۴، ص ۱۱۳.</ref>. درود و صلوات فرستادن بر [[حضرت مهدی]] {{ع}} نوعی دعا است؛ آن هم دعایی جامع که دربر گیرنده خواسته‌ها و دعاهای بسیاری است. در این درخواست مؤمن، تمنای حفظ‍‌ آن حضرت و حفظ‍‌ یاران و دوستداران او و برطرف شدن هر گونه هم‌ّ و غمّ‌ از قلب مقدس آن حضرت و تعجیل در ظهور او و پیروزی آن بزرگوار وجود دارد، چرا که صلوات بر آن حضرت، یعنی طلب رحمت برای او»<ref>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۴۵۵.</ref>.
::::::در روایت دیگری آمده است که هرکس بگوید: {{عربی|"اللَّـهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ عَجِّلْ فَرَجَهُمْ"}}، خداوند شصت حاجت او را برآورده می‌سازد، سی حاجت از حوائج دنیا و سی حاجت از حوائج آخرت<ref>معجم احادیث الامام المهدی {{ع}}، ج ۴، ص ۱۱۳.</ref>. درود و صلوات فرستادن بر [[حضرت مهدی]] {{ع}} نوعی دعا است؛ آن هم دعایی جامع که دربر گیرنده خواسته‌ها و دعاهای بسیاری است. در این درخواست مؤمن، تمنای حفظ‍‌ آن حضرت و حفظ‍‌ یاران و دوستداران او و برطرف شدن هر گونه هم‌ّ و غمّ‌ از قلب مقدس آن حضرت و تعجیل در ظهور او و پیروزی آن بزرگوار وجود دارد، چرا که صلوات بر آن حضرت، یعنی طلب رحمت برای او»<ref>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۴۵۵.</ref>.
{{پایان جمع شدن}}
{{پایان جمع شدن}}
۱۱۵٬۳۵۵

ویرایش