|
|
| خط ۳۸: |
خط ۳۸: |
|
| |
|
| ==إله در [[قرآن کریم]]== | | ==إله در [[قرآن کریم]]== |
| *در [[قرآن مجید]] واژه إله هم در [[معبود]] [[راستین]] و [[حقیقی]] ([[خداوند]]): {{متن قرآن|وَإِلَهُكُمْ إِلَهٌ وَاحِدٌ}}<ref>«و خدای شما خدایی یگانه است» سوره بقره، آیه ۱۶۳.</ref> و هم در معبودهای پنداری و دروغین: {{متن قرآن|الَّذِينَ يَجْعَلُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ}}<ref>«آنان که با خداوند، خدایی دیگر مینهند..». سوره حجر، آیه ۹۶.</ref><ref>قاموس قرآن، ج ۱، ص ۹۷.</ref> بهکار رفته است، بلکه بر آنچه مورد [[عبادت]] قرار گرفته و نزد او [[خضوع]] میشود، اعم از [[عاقل]] و غیر [[عاقل]] اطلاق شده است<ref>التحقیق، ج ۱، ص ۱۲۰.</ref>.
| |
| *بیشترین کاربرد واژه إله در ضمن کلمه [[اخلاص]] است که مفاد آن همان محور کلی و بنیادین [[پیام]] [[قرآن]]، یعنی [[توحید در عبادت]] است<ref>نمونه، ج ۲۰، ص ۱۱.</ref>، زیرا از یک سو از منظر [[قرآن کریم]] اصل وجود [[خداوند]] مسلّم و تردیدناپذیر است: {{متن قرآن|أَفِي اللَّهِ شَكٌّ فَاطِرِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ}}<ref>«آیا درباره خداوند -آفریننده آسمانها و زمین- تردیدی هست؟» سوره ابراهیم، آیه ۱۰.</ref> و [[توحید ذاتی]] او نیز با اندک توجه [[عقلی]] روشن است، زیرا [[خداوند]] وجودی نامحدود است و فرض دو یا چند وجود غیر محدود ممکن نیست. از سویی دیگر [[بتپرستان]] با [[اقرار]] به وجود [[خداوند]] گرفتار [[شرک]] در [[عبادت]] بوده و [[بتها]] را شفیع قرار داده و برای نزدیک شدن به [[خداوند]] آنها را [[پرستش]] میکردهاند: {{متن قرآن|مَا نَعْبُدُهُمْ إِلَّا لِيُقَرِّبُونَا إِلَى اللَّهِ زُلْفَى}}<ref>«(و میگویند) ما اینان را جز برای آنکه ما را به خداوند، نیک نزدیک گردانند نمیپرستیم» سوره زمر، آیه ۳.</ref>.
| |
| *[[قرآن]] [[توحید عبادی]] و نفی هر معبودی غیر از [[خداوند]] را بر مسئله [[توحید در خالقیت]] و [[ربوبیت]] مبتنی ساخته: {{متن قرآن|ذَلِكُمُ اللَّهُ رَبُّكُمْ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ}}<ref>«این است خداوند پروردگار شما، آفریننده هر چیز که هیچ خدایی جز او نیست» سوره غافر، آیه ۶۲.</ref>، {{متن قرآن|هَلْ مِنْ خَالِقٍ غَيْرُ اللَّهِ يَرْزُقُكُمْ مِنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ}}<ref>«آیا آفرینندهای جز خداوند هست که از آسمان و زمین به شما روزی دهد؟ هیچ خدایی جز او نیست» سوره فاطر، آیه ۳.</ref> و [[پرستش]] هر گونه إله دیگری را فاقد [[برهان]] و به کلی مردود دانسته: {{متن قرآن|وَمَنْ يَدْعُ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ لَا بُرْهَانَ لَهُ بِهِ...}}<ref>«و هر کس با خداوند خدایی دیگر (به پرستش) بخواند که برهانی بر آن ندارد جز این نیست که حسابش نزد پروردگار اوست» سوره مؤمنون، آیه ۱۱۷.</ref> و آن را مستوجب [[عذاب الهی]] معرفی کرده است: {{متن قرآن|وَلَا تَجْعَلْ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ فَتُلْقَى فِي جَهَنَّمَ}}<ref>«و با خداوند خدایی دیگر مگمار که نکوهیده و رانده در دوزخ افتی» سوره اسراء، آیه ۳۹.</ref>.
| |
| *به گفته [[راغب]] [[حق]] آن بود که واژه إله جمع بسته نشود، زیرا جز [[خداوند]] معبودی نیست، ولی عربها به سبب [[اعتقاد]] به معبودهای متعدد آن را جمع بستهاند<ref>مفردات، ص ۸۳، «اله».</ref><ref>[[علی محمدی آشنانی|محمدی آشنانی، علی]]، [[إله (مقاله)|إله]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۴.</ref>.
| |
|
| |
|
| ==منابع== | | ==منابع== |
