برهان در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

برهان در قرآن (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۴ ژوئن ۲۰۲۰، ساعت ۱۵:۰۳

۵٬۲۱۶ بایت اضافه‌شده ، ‏۴ ژوئن ۲۰۲۰

←‏آیات مرتبط با برهان لطف

دیداریویکی‌متن

Msadeq

مدیران

۱۱۵٬۳۴۹

ویرایش

@@ خط ۱۶۸: / خط ۱۶۸: @@
 ==[[آیات]] مرتبط با [[برهان لطف]]==
-*
+*از [[آیات]] مختلف [[قرآن]] می‌توان اجزاء [[برهان لطف]] را [[استنباط]] نمود که در اینجا به برخی از آنها اشاره می‌گردد:
+===بند اوّل: [[وجوب لطف]] برای [[خداوند]] ([[قاعده لطف]] در [[قرآن]])===
+*بنا بر [[حکمت الهی]]، "[[واجب]]" است که [[خداوند]] [[اسباب هدایت]] را برای خلایق فراهم کند. این تعبیر [[وجوب]] درباره [[پروردگار]]، به معنای [[ضرورت عقلی]] است و نه [[وجوب]] مصطلح در [[تکالیف]] [[مولوی]]؛ و اینکه [[عقل]] [[حکم]] می‌کند که [[خداوند]]، بنابر [[حکمت]] بالغه‌اش، [[اسباب هدایت]] [[بندگان]] را فراهم نماید. به بیان دیگر، [[حکمت الهی]]، چنین [[وجوب]] و استلزام [[عقلی]] را برای [[پروردگار]] قرار داده است و [[خداوند]] نیز بنا بر همین قاعده، با تعبیری الزامی بر خود، فراهم کردن [[اسباب هدایت]] [[بندگان]] را فرض و [[واجب]] نموده است؛ چنان‌که می‌فرماید: {{متن قرآن|كَتَبَ رَبُّكُمْ عَلَى نَفْسِهِ الرَّحْمَةَ}}<ref>«پروردگارتان بخشایش را بر خویش مقرّر داشته است» سوره انعام، آیه ۵۴.</ref> و همچنین: {{متن قرآن|إِنَّ عَلَيْنَا لَلْهُدَى}}<ref>«بی‌گمان آنچه بر ما مقرّر است رهنمود است» سوره لیل، آیه ۱۲.</ref>
+*با توجّه به آنکه حرف جرّ {{متن قرآن|عَلَى}}<ref>«بر» سوره انعام، آیه ۵۴.</ref>در این [[آیه]]، به معنای استعلاست، معنای [[وجوب عقلی]] از هر دو [[آیه]] استفاده می‌شود؛ بنابراین، معنای [[آیه]] اوّل چنین است: [[پروردگار]] شما [[رحمت]] را بر نفس خود [[واجب]] نموده است. معنای [[آیه]] دوم نیز چنین است: [[هدایت]] خلایق بر ما ([[خداوند]]) [[واجب]] است.
+*{{متن قرآن|قُلْ فَلِلَّهِ الْحُجَّةُ الْبَالِغَةُ فَلَوْ شَاءَ لَهَدَاكُمْ أَجْمَعِينَ}}<ref>«بگو: برهان رسا از آن خداوند است، اگر می‌خواست شما همگان را رهنمایی می‌کرد» سوره انعام، آیه ۱۴۹.</ref>.
+*با توجه به آنکه "بلاغ" به معنای رسانیدن امری تا عالی‌ترین مرتبه [[هدف]] است و هم در [[امور مادّی]] و هم [[امور معنوی]] به کار می‌رود، [[حجت بالغه]] [[الهی]] در مورد [[انسان]] باید امری باشد که او را تا عالی‌ترین مرتبه کمال - که همانا رسیدن به [[مقام]] [[لقای الهی]] و استقرار بر تارک [[مقام خلافت]] اللّهی است - [[هدایت]] و [[کفایت]] کند<ref>مفردات الفاظ القرآن (ط. دارالقلم- الدارالشامیه،۱۴۱۲ ه.ق.)، ص۱۴۴.</ref>. [[خداوند]] چنین وصفی را برای همه ابزار [[هدایت]] خود بیان می‌دارد؛ او از یک سو درباره [[قرآن]] می‌فرماید:
+{{متن قرآن|هَذَا بَلَاغٌ لِلنَّاسِ وَلِيُنْذَرُوا بِهِ وَلِيَعْلَمُوا أَنَّمَا هُوَ إِلَهٌ وَاحِدٌ وَلِيَذَّكَّرَ أُولُو الْأَلْبَابِ}}<ref>«این پیام رسانی برای مردم است تا بدان هشدار داده شوند و تا بدانند که او خدایی یگانه است و تا خردمندان در یاد گیرند» سوره ابراهیم، آیه ۵۲.</ref> و از سوی دیگر، [[پیامبر اکرم]]{{صل}} را مبلّغ [[دین]] بیان می‌دارد: {{متن قرآن|وَإِنْ مَا نُرِيَنَّكَ بَعْضَ الَّذِي نَعِدُهُمْ أَوْ نَتَوَفَّيَنَّكَ فَإِنَّمَا عَلَيْكَ الْبَلَاغُ وَعَلَيْنَا الْحِسَابُ}}<ref>«و اگر ما برخی از چیزهایی را که به آنان وعده می‌دهیم به تو نشان دهیم و یا جان تو را بستانیم؛ بر تو تنها پیام رسانی و بر ما حسابرسی است» سوره رعد، آیه ۴۰.</ref>
+*بنابراین، باید همه ابزار دینی در [[تبلیغ]] که از سوی [[خداوند]] قرار داده شده، به گونه‌ای باشد که [[انسان]] را تا عالی‌ترین مرتبه کمالی [[هدایت]] نماید<ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش|فیاض‌بخش، محمد تقی]] و [[فرید محسنی|محسنی، فرید]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۱ (کتاب)|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل]]، ج۱، ص:۲۶۸-۲۷۰.</ref>.
 ==[[پیامبر]] و [[برهان]] در فرهنگ‌نامه [[پیامبر]] در [[قرآن کریم]]==
 *از جمله آیاتی که [[پیامبر]] در خطاب به دیگران در [[اثبات]] صحت ادعای خود به [[دلیل]] و [[شاهد]] و بیشتر با کلمه [[بینه]] داشتن اشاره می‌کند، هر چند که گاه از کلمه [[برهان]] نیز استفاده شده است. البَینة، جمع آن بَینَات و به معنای [[دلیل]] و [[برهان]] است. به معنای [[راهنمایی]] با بیان روشن هم آمده است، و معنای اصلی این ماده جدایی و کنار رفتن چیزی از چیز دیگر است، به طوری که دیگر اتصال و اختلاطی با هم نداشته باشند، و کلمه" بین "و" بون "و" بینونه "و امثال آن از مشتقات همین ماده است.[[بینه]]، را از این نظر [[بینه]] گفته‌اند که به [[وسیله]] آن [[حق]] از [[باطل]] جدا گشته و به خوبی و به آسانی و بدون [[سختی]] و مشقتی می‌توان بر آن وقوف یافت.