|
|
| (۱۸ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۷ کاربر نشان داده نشد) |
| خط ۱: |
خط ۱: |
| {{ویرایش غیرنهایی}} | | {{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = [[شکایت در قرآن]] - [[شکایت در معارف دعا و زیارات]] - [[شکایت در معارف و سیره سجادی]]| پرسش مرتبط = }} |
| {{نبوت}}
| |
| <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
| |
| : <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی میشود:</div>
| |
| <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
| |
| : <div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[شکایت در قرآن]] | [[شکایت در حدیث]] | [[شکایت در کلام اسلامی]]</div>
| |
| <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
| |
| : <div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسشهای عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[شکایت (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
| |
| <div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">
| |
| ==مقدمه==
| |
| *منظور زبان شکایت برای بیان [[ناراحتی]] و حاکی از دغدغه از [[آینده]] است. این تعبیر در [[حق]] [[پیامبر]] گاه با صراحت با لفظ شکایت آمده و گاه با تعبیرهای [[مناجات]] گونه در بیان [[ناراحتی]] ذکر شده، چنانکه این تعبیر در [[حق]] [[پیامبران]] آنگاه که از [[قوم]] خود خسته میشدند، ذکر شده است. این تعابیر در کنار اسف خوردن و [[حزن]] [[پیامبر]] در [[ایمان]] نیاوردن و یا [[حسرت]] از [[انحراف]] آنان شبکهای از مسائل [[روحی]] و فشار و [[سختی]] [[پیامبر]] را نشان میدهد و از سویی [[سختیها]] و دشواریها و حساسیت به موضوعات [[تبلیغی]] و مسائل [[فرهنگی]] عصر [[بعثت]] را نشان میدهد
| |
| #{{متن قرآن|وَقَالَ الرَّسُولُ يَا رَبِّ إِنَّ قَوْمِي اتَّخَذُوا هَذَا الْقُرْآنَ مَهْجُورًا}}<ref>«و پیامبر میگوید: پروردگارا! امّت من این قرآن را کنار نهادند» سوره فرقان، آیه ۳۰.</ref>
| |
| #{{متن قرآن|وَلَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَهُمْ لَيَقُولُنَّ اللَّهُ فَأَنَّى يُؤْفَكُونَ * وَقِيلِهِ يَا رَبِّ إِنَّ هَؤُلَاءِ قَوْمٌ لَا يُؤْمِنُونَ}}<ref>«و اگر از آنان بپرسی: چه کسی آنان را آفریده است؟ خواهند گفت: خداوند پس چگونه (از حق) بازگردانده میشوند؟ * و (خداوند آگاه است از) گفتار او که: پروردگارا! اینان گروهی هستند که ایمان نمیآورند» سوره زخرف، آیه ۸۷-۸۸.</ref>
| |
| #{{متن قرآن|ِ قَدْ سَمِعَ اللَّهُ قَوْلَ الَّتِي تُجَادِلُكَ فِي زَوْجِهَا وَتَشْتَكِي إِلَى اللَّهِ وَاللَّهُ يَسْمَعُ تَحَاوُرَكُمَا إِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ بَصِيرٌ}}<ref>«خداوند، سخن زنی را که با تو درباره همسرش چالش داشت و به خداوند شکوه میکرد شنیده است و خداوند گفت و گوی شما را میشنود که خداوند، شنوایی بیناست» سوره مجادله، آیه ۱.</ref>
| |
| ==نکات== | |
| در [[آیات]] فوق این محورها مطرح گردیده است:
| |
| #شِکوِه [[پیامبر]] از [[مردم]] به پیشگاه [[خداوند]]، در [[قیامت]]، به سبب متروک و مهجور ساختن [[قرآن]]: «{{متن قرآن|وَقَالَ الرَّسُولُ يَا رَبِّ إِنَّ قَوْمِي اتَّخَذُوا هَذَا الْقُرْآنَ مَهْجُورًا}}<ref>«و پیامبر میگوید: پروردگارا! امّت من این قرآن را کنار نهادند» سوره فرقان، آیه ۳۰.</ref>
| |
| # [[شکوه]] [[پیامبر]] در پیشگاه [[خداوند]]، از [[کافران]] [[متعصب]] [[قوم]] خویش: «{{متن قرآن|وَقِيلِهِ يَا رَبِّ إِنَّ هَؤُلَاءِ قَوْمٌ لَا يُؤْمِنُونَ}}<ref>«و (خداوند آگاه است از) گفتار او که: پروردگارا! اینان گروهی هستند که ایمان نمیآورند» سوره زخرف، آیه ۸۸.</ref> زیرا من شب و روز با آنها سخن گفتم، از طریق [[بشارت]] و [[انذار]] وارد شدم، سرگذشت دردناک [[اقوام]] پیشین را برای آنها برشمردم، اما با اینهمه سخنان گرم من در [[قلب]] سرد آنها اثر نگذاشت و [[ایمان]] نیاوردند، تو میدانی و آنها نمیدانند.
| |
| # [[شکوه]] خوله از شوهرش [[اوس بن صامت]] در پیشگاه [[خدا]] و [[مجادله]] وی با [[پیامبر]]: {{متن قرآن|قَدْ سَمِعَ اللَّهُ قَوْلَ الَّتِي تُجَادِلُكَ فِي زَوْجِهَا وَتَشْتَكِي إِلَى اللَّهِ}}<ref>«خداوند، سخن زنی را که با تو درباره همسرش چالش داشت و به خداوند شکوه میکرد شنیده است و خداوند گفت و گوی شما را میشنود که خداوند، شنوایی بیناست» سوره مجادله، آیه ۱.</ref><ref>[[محمد جعفر سعیدیانفر|سعیدیانفر، محمد جعفر]] و [[سید محمد علی ایازی|ایازی، سید محمد علی]]، [[فرهنگنامه پیامبر در قرآن کریم ج۱ (کتاب)|فرهنگنامه پیامبر در قرآن کریم]]، ج۱، ص ۸۲۱.</ref>.
| |
|
| |
|
| == پرسشهای وابسته == | | == مقدمه == |
| | «شکایت» عبارت است از اظهار [[ناراحتی]] و [[اندوه]]، توصیف [[گرفتاری]]، اظهار آنچه که برای [[انسان]] برخلاف خواست او رخ داده و اسباب ناراحتی و [[غم]] او را فراهم ساخته است. در [[قرآن کریم]] آمده است: {{متن قرآن|قَالَ إِنَّمَا أَشْكُو بَثِّي وَحُزْنِي إِلَى اللَّهِ}}<ref>«گفت: پریشانی و اندوهگینی خود را تنها به خداوند شکوه میبرم» سوره یوسف، آیه ۸۶.</ref>. |
| | [[امام سجاد]] {{ع}} در [[صحیفه]] از دو چیز در نزد [[خداوند]] شکایت برده است: نخست، شکایت از نفس: {{متن حدیث|أَشْكُو إِلَيْكَ يَا إِلَهِي ضَعْفَ نَفْسِي عَنِ الْمُسَارَعَةِ فِيمَا وَعَدْتَهُ أَوْلِيَاءَكَ...}}<ref>دعای ۵۱.</ref>؛ «ای خدای من به تو شکایت میکنم ناتوانیم را، که نمیتوانم به آن وعدهای که به اولیای خود دادهای بشتابم و نمیتوانم از آنچه دشمنانت را ترساندهای دوری جویم. به تو شکایت میآورم از فراوانی غم و اندوهم و [[وسوسه]] نفسم». |
|
| |
|
| == جستارهای وابسته ==
| | [[امام]] {{ع}} در این [[دعا]] از [[ناتوانی]] نفس خود برای [[پیشی گرفتن]] در [[اعمال نیک]]، که موجبات [[پاداش اخروی]] و [[رضوان الهی]] را برای [[اولیای خدا]] فراهم میآورد، و از ناتوانی خود در دوری جستن از کارهای بد که موجبات [[عذاب]] و [[انتقام الهی]] را برای [[دشمنان خدا]] فراهم میسازد، و همچنین از غم و اندوههایی که انسان را از بین میبرد و نیز از وسوسه نفس که انسان را به [[گناه]] [[ترغیب]] میسازد به [[درگاه الهی]] شکایت برده است. |
| | دوم، شکایت آن [[حضرت]] از [[شیطان]] است: «شیطان عنان من به دست گرفته و مرا به عرصه [[بدگمانی]] میکشاند و پایههای [[یقین]] من سُست میگرداند؛ پس ای خدای من از مجاورت چنین همنشین نابکار که مرا به [[اطاعت]] خود وامی دارد به تو شکایت میکنم»<ref>نیایش سیودوم.</ref>. |
|
| |
|
| ==منابع==
| | حضرت در این فراز به دو روش شیطان، یعنی ایجاد [[سوءظن]] و سُست کردن پایههای یقین در انسان که در نهایت به [[پیروی]] از او میانجامد، اشاره فرموده است. |
| # [[پرونده:55210091.jpg|22px]] [[محمد جعفر سعیدیانفر|سعیدیانفر، محمد جعفر]] و [[سید محمد علی ایازی|ایازی، سید محمد علی]]، [[فرهنگنامه پیامبر در قرآن کریم ج۱ (کتاب)|'''فرهنگنامه پیامبر در قرآن کریم''']]
| | آن حضرت تصریح میکند که جز به [[خدا]] شکایت نمیبرد و خداوند شنوای شکایت و برطرفکننده آن است: «ای خداوند، شکایت جز به تو به دیگر کس نبرم... هرگز مباد که چنین کنم... و [[دادخواهی]] مرا با دگرگون ساختن [[ستمگر]] قرین فرمای»<ref>نیایش چهاردهم.</ref>. |
|
| |
|
| ==پانویس== | | [[امام]] به ما میآموزد که [[خداوند]] شنونده هر شکایتی است: هرکس به تو شکایت آورد، میشنوی<ref>نیایش پنجاهویکم.</ref>. مقصود آن است که دعای کسی را که نزد تو شکایت میآورد [[اجابت]] میفرمایی. چنانکه در [[مناجات]] ملتمسانه اینگونه میگوید: «آیا تو ای خداوند، کسی را که شکایت [[بینوایی]] خویش به درگاه تو آرد درحالی که به تو [[توکل]] کرده است [[بینیاز]] میسازی؟ ای خداوند، آن را که جز تو بخشندهای نمییابد، [[نومید]] مکن»<ref>نیایش شانزدهم.</ref>.<ref>التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، حسن مصطفوی، دارالکتب العلمیة، بیروت، ۱۴۳۰، چاپ سوم؛ صحیفه سجادیه ترجمه عبدالمحمد آیتی، سروش، تهران، ۱۳۷۵، چاپ دوم؛ قرآن حکیم، ترجمه، مکارم شیرازی.</ref>.<ref>[[امیر شیرزاد|شیرزاد، امیر]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)|مقاله «شکایت»، دانشنامه صحیفه سجادیه]]، ص ۲۹۸.</ref> |
| {{یادآوری پانویس}} | | |
| {{پانویس2}} | | == منابع == |
| | {{منابع}} |
| | # [[پرونده:1100609.jpg|22px]] [[امیر شیرزاد|شیرزاد، امیر]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)|'''مقاله «شکایت»، دانشنامه صحیفه سجادیه''']] |
| | {{پایان منابع}} |
| | |
| | == پانویس == |
| | {{پانویس}} |
|
| |
|
| [[رده:شکایت]] | | [[رده:شکایت]] |
| [[رده:مدخل]]
| |
