هیمنه در قرآن: تفاوت میان نسخهها
←مقدمه
(صفحهای تازه حاوی «{{ویرایش غیرنهایی}} {{علم معصوم}} <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;"> : <div style="background-color: rgb(252, 25...» ایجاد کرد) |
(←مقدمه) |
||
| خط ۱۹: | خط ۱۹: | ||
*[[ابن منظور]] در لسان العرب درباره معنای واژه "[[مهیمن]]" می گوید: این واژه از "آمن غیرَه من الخوف" یعنی دیگری را از [[ترس]] در [[امان]] قرار داده است، میباشد، و ریشه آن "أَأْمَنَ فهو مُؤَأْمِنٌ" است که دو همزه دارد، همزه دوم به یاء تبدیل شده چون [[اجتماع]] دو همزه نامطلوب است لذا تبدیل به مؤیمن شد سپس همزه اول به "هاء" تبدیل شد؛ نظیر آنکه در "أَراق" گفتند "هراق"<ref>{{عربی|و هو من آمن غيرَه من الخوف، و أَصله أَأْمَنَ فهو مُؤَأْمِنٌ، بهمزتين، قلبت الهمزة الثانية ياء كراهة اجتماعهما فصار مُؤَيْمِنٌ، ثم صُيِّرت الأُولى هاء كما قالوا هَراق و أَراق}}؛ ابن منظور، لسان العرب، ج۱۳، ص۴۳۶، ذیل واژه «مهیمن».</ref>. | *[[ابن منظور]] در لسان العرب درباره معنای واژه "[[مهیمن]]" می گوید: این واژه از "آمن غیرَه من الخوف" یعنی دیگری را از [[ترس]] در [[امان]] قرار داده است، میباشد، و ریشه آن "أَأْمَنَ فهو مُؤَأْمِنٌ" است که دو همزه دارد، همزه دوم به یاء تبدیل شده چون [[اجتماع]] دو همزه نامطلوب است لذا تبدیل به مؤیمن شد سپس همزه اول به "هاء" تبدیل شد؛ نظیر آنکه در "أَراق" گفتند "هراق"<ref>{{عربی|و هو من آمن غيرَه من الخوف، و أَصله أَأْمَنَ فهو مُؤَأْمِنٌ، بهمزتين، قلبت الهمزة الثانية ياء كراهة اجتماعهما فصار مُؤَيْمِنٌ، ثم صُيِّرت الأُولى هاء كما قالوا هَراق و أَراق}}؛ ابن منظور، لسان العرب، ج۱۳، ص۴۳۶، ذیل واژه «مهیمن».</ref>. | ||
*[[ابن منظور]] در همین [[ارتباط]] می افزاید:در [[حدیث]] عکرمه آمده است: [[علی]]{{ع}} [[داناترین]] [[مردم]] به مهیمنات یعنی قضایا و داوریها بود. از ریشه [[هیمنه]] که به معنای عهدهدارشدن رسیدگی به شیء معین است.... ابن الانباری درباره {{متن قرآن|وَمُهَيْمِنًا عَلَيْهِ}} چنین گفت: [[مهیمن]] یعنی عهدهدار [[آفرینش]] شیء بودن و این [[بیت]] را آورد: همانا [[بهترین]] [[مردم]] بعد از [[پیامبر خدا]] [[مهیمن]] او و عهدهدار امور او بعد از اوست که در آشنایی با خوب و بدها [[تالی]] اوست". گفت: معنای آن عهدهدار امور [[مردم]] بودن پس از اوست. و گفتهاند: به معنای عهدهدار امور آفریدگان بودن است<ref>{{عربی|و في حديث عكرمة: كان علي{{ع}} أَعْلَم بالمُهَيمِناتِ أَي القَضايا، من الهَيمنَة و هي القيام على الشيء... قال ابن الأَنباري في قوله:}} {{متن قرآن|وَمُهَيْمِنًا عَلَيْهِ}} {{عربی|قال: المُهَيمِنُ [[القائم]] على خلقه؛ و أَنشد: أَلا إنَّ خير الناسِ بعد نَبِيهِ مُهَيمِنُه التالِيه في العُرْفِ و النُّكرِ | *[[ابن منظور]] در همین [[ارتباط]] می افزاید:در [[حدیث]] عکرمه آمده است: [[علی]]{{ع}} [[داناترین]] [[مردم]] به مهیمنات یعنی قضایا و داوریها بود. از ریشه [[هیمنه]] که به معنای عهدهدارشدن رسیدگی به شیء معین است.... ابن الانباری درباره {{متن قرآن|وَمُهَيْمِنًا عَلَيْهِ}} چنین گفت: [[مهیمن]] یعنی عهدهدار [[آفرینش]] شیء بودن و این [[بیت]] را آورد: همانا [[بهترین]] [[مردم]] بعد از [[پیامبر خدا]] [[مهیمن]] او و عهدهدار امور او بعد از اوست که در آشنایی با خوب و بدها [[تالی]] اوست". گفت: معنای آن عهدهدار امور [[مردم]] بودن پس از اوست. و گفتهاند: به معنای عهدهدار امور آفریدگان بودن است<ref>{{عربی|و في حديث عكرمة: كان علي{{ع}} أَعْلَم بالمُهَيمِناتِ أَي القَضايا، من الهَيمنَة و هي القيام على الشيء... قال ابن الأَنباري في قوله:}} {{متن قرآن|وَمُهَيْمِنًا عَلَيْهِ}} {{عربی|قال: المُهَيمِنُ [[القائم]] على خلقه؛ و أَنشد: أَلا إنَّ خير الناسِ بعد نَبِيهِ مُهَيمِنُه التالِيه في العُرْفِ و النُّكرِ | ||
قال: معناه [[القائم]] على [[الناس]] بعده، و قيل: [[القائم]] بأُمور الخلق}} | قال: معناه [[القائم]] على [[الناس]] بعده، و قيل: [[القائم]] بأُمور الخلق}}؛ ابن منظور، لسان العرب، ج۱۳، ص۴۳.</ref>. | ||
*[[زمخشری]] در کشاف می گوید: "[[مهیمن]] یعنی ناظر بر شیء و نگهدارنده آن، بر وزن مفیعل و از ریشه "[[امن]]" است لکل همزه آن تبدیل به هاء شده است"<ref>{{عربی|المهيمن: الرقيب على كلّ شيء، الحافظ له، مفيعل من الأمن إلّا أنّ همزته قلبت هاء}}؛ زمخشری، الکشاف، ج۴، ص۸۷.</ref>. | *[[زمخشری]] در کشاف می گوید: "[[مهیمن]] یعنی ناظر بر شیء و نگهدارنده آن، بر وزن مفیعل و از ریشه "[[امن]]" است لکل همزه آن تبدیل به هاء شده است"<ref>{{عربی|المهيمن: الرقيب على كلّ شيء، الحافظ له، مفيعل من الأمن إلّا أنّ همزته قلبت هاء}}؛ زمخشری، الکشاف، ج۴، ص۸۷.</ref>. | ||
*باتوجه به آنچه در [[کلام]] لغویین درباره معنا و ریشه واژه "[[مهیمن]]" آمده است، [[مهیمن]] از ماده "[[امن]]" و در اصل "مؤیمن" بوده که به معنای بهوجود آورنده و برقرار سازنده [[امن]] و [[امنیت]] است. | *باتوجه به آنچه در [[کلام]] لغویین درباره معنا و ریشه واژه "[[مهیمن]]" آمده است، [[مهیمن]] از ماده "[[امن]]" و در اصل "مؤیمن" بوده که به معنای بهوجود آورنده و برقرار سازنده [[امن]] و [[امنیت]] است. | ||