عصمت: تفاوت میان نسخه‌ها

۳٬۰۰۹ بایت حذف‌شده ،  ‏۱۳ اوت ۲۰۲۰
خط ۴۹: خط ۴۹:
==عقلی بودن عصمت==
==عقلی بودن عصمت==
*می توان گفت عصمت یک [[عمل خارق‌العاده]] نیست، بلکه با [[شناخت]] زیربنای عصمت می‌‌توان فهمید عصمت، مقولۀ [[عقلی]] است. عصمت [[عنایت خداوند]] برای عده ای از افراد است که به اوج قلۀ [[معرفت]] و [[تقوا]] رسیده باشند و [[خداوند متعال]] به همین [[دلیل]] به آنها چنین [[عنایت]] کرده که بتوانند [[باطن]] و [[زشتی]] [[گناه]] را ببینند و دیدن چنین زشتی‌هایی سبب شده است این افراد نه تنها به [[گناه]] نزدیک نشوند بلکه به [[فکر]] [[گناه]] هم نیفتند. مصداق بارز این افراد براساس [[آیات]] و [[روایات]] [[امامان]] معصومند<ref>ر.ک: [[علی قربانی| قربانی، علی]]، [[امامت‌پژوهی (کتاب)|امامت‌پژوهی]]، ص۱۶۲. </ref>.
*می توان گفت عصمت یک [[عمل خارق‌العاده]] نیست، بلکه با [[شناخت]] زیربنای عصمت می‌‌توان فهمید عصمت، مقولۀ [[عقلی]] است. عصمت [[عنایت خداوند]] برای عده ای از افراد است که به اوج قلۀ [[معرفت]] و [[تقوا]] رسیده باشند و [[خداوند متعال]] به همین [[دلیل]] به آنها چنین [[عنایت]] کرده که بتوانند [[باطن]] و [[زشتی]] [[گناه]] را ببینند و دیدن چنین زشتی‌هایی سبب شده است این افراد نه تنها به [[گناه]] نزدیک نشوند بلکه به [[فکر]] [[گناه]] هم نیفتند. مصداق بارز این افراد براساس [[آیات]] و [[روایات]] [[امامان]] معصومند<ref>ر.ک: [[علی قربانی| قربانی، علی]]، [[امامت‌پژوهی (کتاب)|امامت‌پژوهی]]، ص۱۶۲. </ref>.
===[[عصمت]] [[جبر]] نیست===
*اینکه عوامل [[گناه]] در [[معصوم]] وجود ندارد و احتمال ارتکاب [[عصیان]] در او صفر است، به این معنی نیست که به [[اراده الهی]] یک نیروی جبری او را از [[آلودگی]] به [[گناه]] باز می‌دارد، طوری که توان انجام هر نوع [[معصیت]] را از او سلب می‌کند بلکه در عین برخورداری از [[آزادی]] عمل و [[اختیار]]، با [[ایمان واقعی]] به اینکه همواره در حضور [[پروردگار]] است و [[یقین]] به خطر [[عظیم]] و [[قبح]] فاحش [[گناه]]، [[معصوم]]، حتّی [[تصور]] انجام [[گناه]] را نیز نمی‌کند و از طرفی [[انگیزه]] [[ارتکاب گناه]] نیز در او نیست.
*[[محمّد بن ابی عمیر]] می‌گوید: "از هشام - [[شاگرد]] برجسته [[امام صادق]]{{ع}}- پرسیدم: آیا [[امام]] از [[مقام عصمت]] برخوردار است؟ پاسخ داد: آری! گفتم: برای من چگونگی [[عصمت]] را بیان کن. گفت: چند عامل منشأ [[عصیان]] است: [[حرص]]، [[حسد]]، [[شهوت]] و [[خشم]]. از این عوامل هیچ یک در [[وجود امام]] رخنه نمی‌کند. چگونه [[حرص]] داشته باشد، در حالی که امکانات بسیاری در [[اختیار]] او است. و حتّی [[بیت المال]] [[مسلمانان]] را در دست دارد، [[حسد]] نمی‌ورزد؛ زیرا کسی [[حسد]] می‌ورزد که بالاتر از خود نتواند دید و عالی‌تر از [[امامت]] چه مقامی می‌توان تصوّر کرد؟ ممکن نیست [[امام]] در [[امور دنیا]] [[خشمگین]] گردد؛ زیرا [[پروردگار]] [[اجرای حدود الهی]] را به او سپرده است؛ امّا در [[ارتباط]] با [[جهان آخرت]] که [[خشم]] و [[غضب]] [[ناپسند]] نیست. [[امام]] هرگز در دام [[شهوات]] و [[هوس‌ها]] گرفتار نخواهد شد؛ چه به خوبی [[آگاه]] است که لذّات و خواست‌های این دنیای گذرا، در برابر نعمت‌های بی‌حساب و [[پاداش]] خداوندی در روز رستاخیر - که ویژه [[پاکان]] [[حق‌پرست]] است - بسیار ناچیز است و اصولاً به حساب نمی‌آید<ref>امالی صدوق، ص۳۷۶.</ref>.
*خلاصه، نوع [[علم]]، [[بینش]] [[امام]] و [[ایمان]] و [[یقین]] و [[تقوا]] و [[وارستگی]] او زمینه و [[انگیزه]] هر نوع [[انحراف]] و گناهی را در او از بین می‌برد<ref>[[رضا محمدی|محمدی، رضا]]، [[امام‌شناسی ۵ (کتاب)|امام‌شناسی]]، ص:۴۹-۵۰.</ref>.
==عدم بازگشت امر اکتسابی به امر موهبتی==
==عدم بازگشت امر اکتسابی به امر موهبتی==
*ممکن است اشکال شود بازگشت امر ارادی و اکتسابی به امر غیر ارادی است، چراکه در تعریف عصمت امر ارادی [[معصومین]] منوط به [[علمی]] شد که از طرف [[خداوند]] در [[جان]] [[معصومین]] نهادینه شده و این [[علم]]، [[امر]] کاملا [[تکوینی]] و غیر ارادی است، لذا چگونه می‌‌توان ملتزم شد عصمت [[معصومین]] [[امر]] اختیاری است، چراکه عصمت [[معصومین]] به طور غیر مستقیم ناشی از امر جبری است که [[خداوند]] آن را به عنوان [[علم]] و یا ملکه به [[معصومین]] هبه کرده است؟
*ممکن است اشکال شود بازگشت امر ارادی و اکتسابی به امر غیر ارادی است، چراکه در تعریف عصمت امر ارادی [[معصومین]] منوط به [[علمی]] شد که از طرف [[خداوند]] در [[جان]] [[معصومین]] نهادینه شده و این [[علم]]، [[امر]] کاملا [[تکوینی]] و غیر ارادی است، لذا چگونه می‌‌توان ملتزم شد عصمت [[معصومین]] [[امر]] اختیاری است، چراکه عصمت [[معصومین]] به طور غیر مستقیم ناشی از امر جبری است که [[خداوند]] آن را به عنوان [[علم]] و یا ملکه به [[معصومین]] هبه کرده است؟
۲۲۴٬۹۷۴

ویرایش