پرش به محتوا

مرجعیت دینی در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱۸: خط ۱۸:


==مرجعیت دینی در معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان==
==مرجعیت دینی در معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان==
کسی که چنین شأنی را داراست، لزوماً به لحاظ [[اخلاقی]] و [[تربیتی]] [[الگو]] نیست. توضیح آن که، [[مرجع]] [[دینی]] یا [[هادی]] [[تشریعی]]، به لحاظ نظری [[راه]] [[رسیدن به کمال]] را نشان می‌دهد، اما [[مرجع]] [[اخلاقی]] کسی است که خود به لحاظ عملی چنان است که می‌تواند الگوی [[رسیدن به کمال]] برای دیگران باشد.
[[مرجع دینی]] یا [[هادی]] [[تشریعی]]، به لحاظ نظری [[راه]] [[رسیدن به کمال]] را نشان می‌دهد، اما [[مرجع]] [[اخلاقی]] کسی است که خود به لحاظ عملی چنان است که می‌تواند الگوی [[رسیدن به کمال]] برای دیگران باشد. [[هدف از آفرینش انسان]] رساندن او به [[کمالات]] است و [[خلیفة الله]] در این باره [[مرجعیت اخلاقی]] و [[تربیتی]] [[بندگان]] را داراست؛ چنان‌که در [[قرآن کریم]] بارها به مسئله [[تزکیه]] [[انسان‌ها]] به وسیله [[پیامبران الهی]] اشاره شده است. برای نمونه، [[حضرت ابراهیم]]{{ع}} که [[قرآن]] او را [[الگو]] می‌شمارد<ref>{{متن قرآن|قَدْ كَانَتْ لَكُمْ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ فِي إِبْرَاهِيمَ...}} «بی‌گمان برای شما ابراهیم و همراهان وی نمونه‌ای نیکویند» سوره ممتحنه، آیه ۴.</ref>، برای [[نسل]] خود چنین [[دعا]] می‌کند: {{متن قرآن|رَبَّنَا وَابْعَثْ فِيهِمْ رَسُولًا مِنْهُمْ يَتْلُو عَلَيْهِمْ آيَاتِكَ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَيُزَكِّيهِمْ...}}<ref>«پروردگارا! و در میان آنان از خودشان پیامبری را که آیه‌هایت را برای آنها می‌خواند و به آنان کتاب (آسمانی) و فرزانگی می‌آموزد و به آنها پاکیزگی می‌بخشد، برانگیز!» سوره بقره، آیه ۱۲۹.</ref>. [[خداوند متعال]] که [[پیامبر گرامی اسلام]]{{صل}} را الگوی [[اخلاقی]] [[مردم]] معرفی می‌کند<ref>{{متن قرآن|لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ}} «بی‌گمان فرستاده خداوند برای شما نمونه‌ای نیکوست» سوره احزاب، آیه ۲۱.</ref>، [[تزکیه]] [[انسان‌ها]] را یکی از [[اهداف بعثت]] او می‌شمارد: {{متن قرآن|كَمَا أَرْسَلْنَا فِيكُمْ رَسُولًا مِنْكُمْ يَتْلُو عَلَيْكُمْ آيَاتِنَا وَيُزَكِّيكُمْ وَيُعَلِّمُكُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَيُعَلِّمُكُمْ مَا لَمْ تَكُونُوا تَعْلَمُونَ}}<ref>«چنان که از خودتان پیامبری در میان شما فرستادیم که آیه‌های ما را بر شما می‌خواند و (جان) شما را پاکیزه می‌گرداند و به شما کتاب آسمانی و فرزانگی می‌آموزد و آنچه را نمی‌دانستید به شما یاد می‌دهد» سوره بقره، آیه ۱۵۱.</ref>.
بیان شد که [[هدف از آفرینش انسان]] رساندن او به [[کمالات]] است و [[خلیفة الله]] در این باره [[مرجعیت اخلاقی]] و [[تربیتی]] [[بندگان]] را داراست؛ چنان‌که در [[قرآن کریم]] بارها به مسئله [[تزکیه]] [[انسان‌ها]] به وسیله [[پیامبران الهی]] اشاره شده است. برای نمونه، [[حضرت ابراهیم]]{{ع}} که [[قرآن]] او را [[الگو]] می‌شمارد<ref>{{متن قرآن|قَدْ كَانَتْ لَكُمْ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ فِي إِبْرَاهِيمَ...}} «بی‌گمان برای شما ابراهیم و همراهان وی نمونه‌ای نیکویند» سوره ممتحنه، آیه ۴.</ref>، برای [[نسل]] خود چنین [[دعا]] می‌کند: {{متن قرآن|رَبَّنَا وَابْعَثْ فِيهِمْ رَسُولًا مِنْهُمْ يَتْلُو عَلَيْهِمْ آيَاتِكَ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَيُزَكِّيهِمْ...}}<ref>«پروردگارا! و در میان آنان از خودشان پیامبری را که آیه‌هایت را برای آنها می‌خواند و به آنان کتاب (آسمانی) و فرزانگی می‌آموزد و به آنها پاکیزگی می‌بخشد، برانگیز!» سوره بقره، آیه ۱۲۹.</ref>.
[[خداوند متعال]] که [[پیامبر گرامی اسلام]]{{صل}} را الگوی [[اخلاقی]] [[مردم]] معرفی می‌کند<ref>{{متن قرآن|لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ}} «بی‌گمان فرستاده خداوند برای شما نمونه‌ای نیکوست» سوره احزاب، آیه ۲۱.</ref>،
[[تزکیه]] [[انسان‌ها]] را یکی از [[اهداف بعثت]] او می‌شمارد: {{متن قرآن|كَمَا أَرْسَلْنَا فِيكُمْ رَسُولًا مِنْكُمْ يَتْلُو عَلَيْكُمْ آيَاتِنَا وَيُزَكِّيكُمْ وَيُعَلِّمُكُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَيُعَلِّمُكُمْ مَا لَمْ تَكُونُوا تَعْلَمُونَ}}<ref>«چنان که از خودتان پیامبری در میان شما فرستادیم که آیه‌های ما را بر شما می‌خواند و (جان) شما را پاکیزه می‌گرداند و به شما کتاب آسمانی و فرزانگی می‌آموزد و آنچه را نمی‌دانستید به شما یاد می‌دهد» سوره بقره، آیه ۱۵۱.</ref>.
از آن چه [[گذشت]] روشن می‌شود [[جانشین خدا]] - که [[برترین]] [[انسان‌ها]] و نمایاننده صفات کمالی [[خداوند]] است - [[وظیفه]] [[هدایت تشریعی]] و [[تربیتی]] [[انسان‌ها]] را بر عهده دارد و [[مرجع]] [[اخلاقی]] آنها نیز به شمار می‌رود؛ چنان‌که [[قرآن کریم]] [[حضرت ابراهیم]]{{ع}} و [[پیامبر اکرم]]{{صل}} را الگوی [[بندگان]] معرفی کرده است<ref>[[محمد حسین فاریاب|فاریاب، محمد حسین]]، [[معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان (کتاب)|معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان]]، ص ۱۵۱.</ref>
از آن چه [[گذشت]] روشن می‌شود [[جانشین خدا]] - که [[برترین]] [[انسان‌ها]] و نمایاننده صفات کمالی [[خداوند]] است - [[وظیفه]] [[هدایت تشریعی]] و [[تربیتی]] [[انسان‌ها]] را بر عهده دارد و [[مرجع]] [[اخلاقی]] آنها نیز به شمار می‌رود؛ چنان‌که [[قرآن کریم]] [[حضرت ابراهیم]]{{ع}} و [[پیامبر اکرم]]{{صل}} را الگوی [[بندگان]] معرفی کرده است<ref>[[محمد حسین فاریاب|فاریاب، محمد حسین]]، [[معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان (کتاب)|معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان]]، ص ۱۵۱.</ref>


۲۲۴٬۹۰۳

ویرایش