ادعای مهدویت: تفاوت میان نسخهها
←اهمیت مهدویت
(←منابع) |
|||
| (۳۹ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۶ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
[[پرونده:13681411.jpeg|300px|بندانگشتی|ادعای مهدویت]] | |||
{{مدخل مرتبط | |||
| موضوع مرتبط = امام مهدی | |||
| عنوان مدخل = | |||
| مداخل مرتبط = | |||
| پرسش مرتبط = امام مهدی (پرسش) | |||
}} | |||
[[ادعای مهدی بودن]] و [[نیابت از امام مهدی|نیابت]] از آسیبهای مهم بحث مهدویت است. وظیفه انسان منتظر در برابر کسانی که چنین ادعاهایی دارند این است که در وهله نخست آنها را [[تکذیب]] کرده و در دام آنان نیفتند؛ دوم اینکه با افزایش [[دانش]] و معرفت نسبت به امام مهدی و نیز [[معارف دینی]]، بهویژه [[مهدویت]]، خود و دیگران را از چنین آسیبهای [[فکری]] و عملی در [[امان]] نگه دارد. | |||
== اهمیت مهدویت == | |||
[[مهدویت]]" و آموزههای آن، موضوعی است که سابقهای بس طولانی در [[اسلام]] دارد و [[رسول خدا]] {{صل}} در فرمایشات خود به آن اشاره نموده و [[ائمه]] {{ع}} نیز همواره به آن پرداختهاند. از طرفی [[مسلمانان]] ـ به خصوص [[شیعیان]] ـ به این امر بنیادین [[اعتقاد]] [[راسخ]] دارند و آن را یکی از باورهای اصولی و اصیل خویش برمیشمرند که در [[قلوب]] تودههای [[مردم]] [[رسوخ]] کرده و لذا چشم [[طمع]] افراد سودجو و [[منحرف]]، بیشتر متوجه آن شده و درصدد سوءاستفاده برآمدهاند. از این رو در اعصار مختلف کسانی در قالب ادعاهای مختلف به [[دروغ]] خود را [[مهدی]] [[آخرالزمان]] نامیده و برخی نیز با [[ادعای نیابت]] یا باب رابطۀ حضرت بودن، باعث [[گمراهی]] گروهی شدند. پیشینۀ طولانی فرقههای [[منحرف]] و کثرت آنها، وجود اصل [[مهدویت]] به عنوان یکی از باورهای اصیل [[مسلمانان]] و مهم بودن اعتقاد به مهدویت در اذهان و [[قلوب]] آنان را آشکار میکند که "مهدویت" برای [[جامعۀ اسلامی]]، یک مسألۀ [[قرآنی]] و [[روایی]] شناخته شده و قطعی است<ref>ر.ک: [[عباس حیدرزاده|حیدرزاده، عباس]]، [[فرهنگنامه آخرالزمان (کتاب)|فرهنگنامه آخرالزمان]]، ص ۵۳۹-۵۴۰؛ [[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[درسنامه مهدویت ج۱ (کتاب)|درسنامه مهدویت]]، ج۱، ص۱۰۱-۱۰۲.</ref>. | |||
==مدعیان مهدویت== | == [[مدعیان دروغین مهدویت]] == | ||
به جهت [[استواری]] این واقعیت [[عقیدتی]] ـ [[دینی]]، تا هنگامی که [[مهدی موعود]] [[قیام]] نکرده است، با [[مدعیان دروغین]] روبهرو میشویم که هر روز به شکلی و در میان هر قومی به اسمی با انگیزههای جاهطلبانه، وسوسۀ [[قدرت]]، [[شهرت]] و [[دنیاطلبی]] و... به [[دروغ]] ادعای مهدویت نموده اند!! این افراد به چهار دسته قابل تقسیماند<ref>ر. ک: [[مجتبی تونهای|تونهای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۸۱.</ref>: | |||
# گروهی که از نظر [[نسب]]، [[هویت]]، [[هدف]] و [[مذهب]] ناشناختهاند؛ | |||
# جمعی که با کارهای جنونآمیز خویش، خود را از نظرها ساقط کردند؛ | |||
# برخی نام و نشان و [[دعوت]] و پیروانشان از صفحه روزگار، به گونهای محو شده که نشانی از آنها نیست؛ | |||
# عدهای نیز اگرچه مردهاند؛ اما نام و یادی از آنان هست. | |||
#گروهی که از نظر [[نسب]]، [[هویت]]، [[هدف]] و [[مذهب]] ناشناختهاند؛ | |||
#جمعی که با کارهای جنونآمیز خویش، خود را از نظرها ساقط کردند؛ | |||
#برخی نام و نشان و [[دعوت]] و پیروانشان از صفحه روزگار، به گونهای محو شده که نشانی از آنها نیست؛ | |||
#عدهای نیز اگرچه مردهاند؛ اما نام و یادی از آنان هست | |||
مهمترین فرقههای منحرف در موضوع مهدویت ـ قبل از [[ولادت حضرت مهدی]] {{ع}} ـ عبارتاند از: [[کیسانیه]]، [[زیدیه]]، [[باقریه]]، [[ناووسیه]]، [[اسماعیلیه]]، [[موسویه]]، [[محمدیه]]، [[عسکریه]]<ref>ر. ک: [[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[درسنامه مهدویت ج۱ (کتاب)|درسنامه مهدویت]]، ج۱، ص۱۰۱.</ref>. | |||
مسئلۀ [[مهدی موعود]] و [[قیام]] و [[انقلاب جهانی]] او، از امور قطعی و انکارناپذیر است. از ابتدای [[قرن اول هجری]]، سوءاستفاده از این نام آغاز شد و در هر عصری عدهای به [[دروغ]]، | کسانی که در [[تاریخ]] به [[مدعیان مهدویت]] [[شهرت]] یافتهاند به اعتباری بر سه گروه قابل تقسیماند: | ||
== | # کسانی که ادعای مهدویت به آنها نسبت داده شده و از سوی خود آنان سرچشمه نگرفته و خود بدان [[راضی]] نبودهاند؛ بلکه [[یاران]] و پیروانشان چنین ادعایی را به آنها نسبت دادهاند؛ اما روشن نیست چرا خود آنان در برابر این عنوان ساختگی، فریاد [[اعتراض]] بلند نکردند!! برای نمونه از این گروه میتوان به [[محمد حنفیه]]، [[زید]] [[فرزند]] [[امام سجاد]] {{ع}} و [[محمد بن عبد الله محض]] اشاره کرد<ref>ر. ک:؛ [[امام مهدی از تولد تا بعد از ظهور (کتاب)|امام مهدی از تولد تا بعد از ظهور]]، ص ۵۶۵ تا ۵۷۲؛ [[مجتبی تونهای|تونهای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۶۲۸؛ [[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[درسنامه مهدویت ج۱ (کتاب)|درسنامه مهدویت]]، ج۱، ص۱۱۲، ۱۱۳.</ref>. | ||
# کسانی که به انگیزههای فریبکارانه و جاهطلبانه، ادعای مهدویت نمودند و برای جلب [[عواطف]] و به دست آوردن [[قدرت]]، به [[دروغ]]، خود را [[مهدی]] [[نجاتبخش]] معرفی کردند! از جمله این گروه، "[[مهدی عباسی]]" است<ref>ر. ک:؛ [[امام مهدی از تولد تا بعد از ظهور (کتاب)|امام مهدی از تولد تا بعد از ظهور]]، ص ۵۶۵ تا ۵۷۲؛ [[مجتبی تونهای|تونهای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۶۲۸؛ [[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[درسنامه مهدویت ج۱ (کتاب)|درسنامه مهدویت]]، ج۱، ص۱۱۲، ۱۱۳.</ref>. | |||
# عناصری که براساس نقشه و خواست استعمارگران، ادعای مهدویت نمودند! [[استعمار]] [[پلید]] برای درهم کوبیدن [[اسلام]] و ایجاد [[اختلاف]] و [[کینهتوزی]] در [[جامعه اسلامی]]، برخی عناصر را به دلخواه خویش [[تربیت]] کرد و به آنان [[دستور]] داد تا ادعای مهدویت کنند و با همۀ امکانات آنان را در این راه [[یاری]] رساند!<ref>ر. ک:؛ [[امام مهدی از تولد تا بعد از ظهور (کتاب)|امام مهدی از تولد تا بعد از ظهور]]، ص ۵۶۵ تا ۵۷۲؛ [[مجتبی تونهای|تونهای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۶۲۸؛ [[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[درسنامه مهدویت ج۱ (کتاب)|درسنامه مهدویت]]، ج۱، ص۱۱۲، ۱۱۳.</ref>. مشهورترین کسانی که چنین ادعایی را کرده و باعث فتنهای بزرگ و [[تولد]] مذهبی [[انحرافی]] شدند، [[بابیه]] و [[بهائیه]] هستند. [[بابیه]] فرقهای [[گمراه]] هستند که توسط "[[علی محمد شیرازی]]" پایهگذاری شد. او کتابی برای خود نوشت که به [[کتاب آسمانی]] [[بابیها]] مشهور است و نام آن را "بیان" گذاشت. [[بهائیان]] نیز فرقهای منشعب از [[بابیها]] هستند که توسط "[[میرزا حسینعلی نوری]]" بنیانگذاری شد، او معروف به [[بهاء الله]] بود و نام این [[فرقه]] از نام مؤسس آن نشأت گرفته است.. در زمان [[سلطنت]] پهلوی [[بهائیان]] فعالیتهای زیادی در [[ایران]] داشتند و از سوی [[استعمار]] و [[انگلستان]] به شدت [[حمایت]] میشدند<ref>ر. ک: [[عباس حیدرزاده|حیدرزاده، عباس]]، [[فرهنگنامه آخرالزمان (کتاب)|فرهنگنامه آخرالزمان]]، ص ۵۳۹-۵۴۰.</ref>. | |||
== آسیبشناسی مهدویت == | |||
مسئلۀ [[مهدی موعود]] و [[قیام]] و [[انقلاب جهانی]] او، از امور قطعی و انکارناپذیر است. از ابتدای [[قرن اول هجری]]، سوءاستفاده از این نام آغاز شد و در هر عصری عدهای به [[دروغ]]، ادعای مهدویت کردند یا دیگران چنین نسبتی به آنان داده و بدین وسیله فرقههایی ایجاد کردهاند. | |||
== گونههای ادعاهای دروغین == | |||
ادعاهای افرادِ مدعی [[مهدویت]] به صورتهای متفاوتی ارائه شده است: | ادعاهای افرادِ مدعی [[مهدویت]] به صورتهای متفاوتی ارائه شده است: | ||
# [[مهدویت]]: بعضی از این [[دروغگویان]] مدعی [[مهدویت]] شده و خود را «[[مهدی]]» میدانستند و بهدنبال آن، فرقهای [[انحرافی]] را بنیان نهادهاند که بسیاری از آنها با [[پشتیبانی]] [[استعمار]] به وجود آمده است. اینگونه ادعاها، اندیشه و [[اعتقاد]] [[مردم]] را به [[مهدی]] و مهدیباوری [[متزلزل]] نموده، وسیلۀ [[تفرقه]] و پراکندگی میگردند. جدای از برخی نهضتهای [[جهان اسلام]] که جنبۀ [[حقطلبی]] داشتند ـ مانند [[زید]] بن [[علی بن حسین]]{{ع}} و مختار بن ابن ابی [[عبیده]] ثقفی ـ نوعی از [[نهضتها]] مانند [[مهدی عباسی]] ([[عباسیان]])، [[عبدالله بن میمون]]، [[عبیدالله المهدی]](فاطمیون) و... پدید آمدند که هریک دارای عوامل و انگیزههای متفاوتی بودهاند. بعضی به [[انگیزه]] [[ریاستطلبی]] و [[مقام]] شکل گرفته و بعضی دیگر به [[طمع]] [[منافع]] [[مالی]] [[شیعه]] به وجود آمده و گروهی دیگر به تحریک استعمارگران و دسیسههای [[سیاسی]] امکان وجود یافتهاند. وضعیت سخت [[اقتصادی]] و [[سیاسی]] زمینۀ [[پذیرش]] هرگونه ادعای [[نجات]] که با کمترین [[آیندهنگری]] و [[عقلانیت]] ارائه شود را به وجود میآورد. از سوی دیگر، طرفداران یا تحریککنندگان این افراد برای آنها روایاتی نیز [[جعل]] کردهاند یا کارهایی انجام دادهاند که با [[روایات]] رسیده دربارۀ [[موعود]] [[اسلام]] مطابقت کند. کوته [[فکری]] و عدم [[بصیرت]] کافی به [[دین]] و آموزههای [[مأثور]] از [[معصومان]]{{ع}} نیز عامل دیگری در به ثمر رسیدن این تحرکات محسوب میشود که اگر با [[سکوت]] اندیشهورزان و علمای [[آگاه به زمان]] توأم گردد، آسیبهای جبرانناپذیری را به [[اندیشه]] [[انتظار]] وارد میسازد<ref>ر.ک: سید محمد میرتبار|میرتبار، سید | |||
# [[نیابت خاصه]]، [[وکالت]]، [[بابیت]]: افرادی به [[دروغ]] ادعا کردهاند که با آن [[حضرت]] [[ارتباط]] خاص دارند یا از سوی آن بزرگوار به [[مقام]] [[نیابت خاص]] رسیدهاند که هر موقع بخواهند میتوانند [[امام]] را ببینند، [[مشکلات]] به واسطۀ آنان حل میشود، آنها واسطه و باب میان [[مردم]] و [[امام]] هستند، پیامی را از [[امام]] آوردهاند یا پیامی را برای [[امام]] میبرند. این ادعا در حالی است که [[امام مهدی]]{{ع}} در آخرین نامۀ خود به [[نایب چهارم]]، تصریح کردند: «تو تا شش روز دیگر از [[دنیا خواهی]] رفت. کارهایت را سامان ده و درباره [[جانشینی]] از خود، به هیچ کس [[وصیت]] نکن که [[غیبت]] کامل فرارسیده است... و در [[آینده]] بعضی از [[شیعیان]] من [[ادعای مشاهده]] (و [[ارتباط]] با من) میکنند. [[آگاه]] باشید که هر کس قبل از [[خروج سفیانی]] و صیحۀ (آسمانی) [[ادعای مشاهده]] داشته باشد، [[دروغگو]] است»<ref>{{متن حدیث|فَإِنَّکَ مَیِّتٌ مَا بَیْنَکَ وَ بَیْنَ سِتَّةِ أَیَّامٍ فَاجْمَعْ أَمْرَکَ وَ لَا تُوصِ إِلَی أَحَدٍ یَقُومُ مَقَامَکَ بَعْدَ وَفَاتِکَ فَقَدْ وَقَعَتِ الْغَیْبَةُ الثَّانِیَةُ «۱» فَلَا ظُهُورَ إِلَّا بَعْدَ إِذْنِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ ذَلِکَ بَعْدَ طُولِ الْأَمَدِ وَ قَسْوَةِ الْقُلُوبِ وَ امْتِلَاءِ الْأَرْضِ جَوْراً وَ سَیَأْتِی شِیعَتِی مَنْ یَدَّعِی الْمُشَاهَدَةَ أَلَا فَمَنِ ادَّعَی الْمُشَاهَدَةَ قَبْلَ خُرُوجِ السُّفْیَانِیِّ وَ الصَّیْحَةِ فَهُوَ کَاذِبٌ مُفْتَرٍ}}؛ کمال الدین، ج ۲، باب ۴۵، ج ۴۵، ص ۲۹۴.</ref>. با این بیان روشن، هر شیعۀ [[آگاهی]] [[وظیفه]] دارد [[مدعیان ارتباط]] با [[امام]]{{ع}} و [[نیابت خاص]] از ایشان را [[تکذیب]] کرده و | # '''[[مهدویت]]:''' بعضی از این [[دروغگویان]] مدعی [[مهدویت]] شده و خود را «[[مهدی]]» میدانستند و بهدنبال آن، فرقهای [[انحرافی]] را بنیان نهادهاند که بسیاری از آنها با [[پشتیبانی]] [[استعمار]] به وجود آمده است. اینگونه ادعاها، اندیشه و [[اعتقاد]] [[مردم]] را به [[مهدی]] و مهدیباوری [[متزلزل]] نموده، وسیلۀ [[تفرقه]] و پراکندگی میگردند. جدای از برخی نهضتهای [[جهان اسلام]] که جنبۀ [[حقطلبی]] داشتند ـ مانند [[زید]] بن [[علی بن حسین]] {{ع}} و مختار بن ابن ابی [[عبیده]] ثقفی ـ نوعی از [[نهضتها]] مانند [[مهدی عباسی]] ([[عباسیان]])، [[عبدالله بن میمون]]، [[عبیدالله المهدی]](فاطمیون) و... پدید آمدند که هریک دارای عوامل و انگیزههای متفاوتی بودهاند. بعضی به [[انگیزه]] [[ریاستطلبی]] و [[مقام]] شکل گرفته و بعضی دیگر به [[طمع]] [[منافع]] [[مالی]] [[شیعه]] به وجود آمده و گروهی دیگر به تحریک استعمارگران و دسیسههای [[سیاسی]] امکان وجود یافتهاند. وضعیت سخت [[اقتصادی]] و [[سیاسی]] زمینۀ [[پذیرش]] هرگونه ادعای [[نجات]] که با کمترین [[آیندهنگری]] و [[عقلانیت]] ارائه شود را به وجود میآورد. از سوی دیگر، طرفداران یا تحریککنندگان این افراد برای آنها روایاتی نیز [[جعل]] کردهاند یا کارهایی انجام دادهاند که با [[روایات]] رسیده دربارۀ [[موعود]] [[اسلام]] مطابقت کند. کوته [[فکری]] و عدم [[بصیرت]] کافی به [[دین]] و آموزههای [[مأثور]] از [[معصومان]] {{ع}} نیز عامل دیگری در به ثمر رسیدن این تحرکات محسوب میشود که اگر با [[سکوت]] اندیشهورزان و علمای [[آگاه به زمان]] توأم گردد، آسیبهای جبرانناپذیری را به [[اندیشه]] [[انتظار]] وارد میسازد<ref>ر. ک: [[سید محمد میرتبار|میرتبار، سید محمد]]، [[آسیبشناسی جامعه منتظر (کتاب)|آسیبشناسی جامعه منتظر]]، ص ۱۰۱-۱۰۶</ref>. | ||
# [[نیابت عامه]]: در این نوع از [[نیابت]]، عدهای خود را به جای [[علمای ربانی]]، [[مراجع عظام تقلید]] و [[فقها]] و... معرفی میکنند. | # '''[[نیابت خاصه]]، [[وکالت]]، [[بابیت]]:''' افرادی به [[دروغ]] ادعا کردهاند که با آن [[حضرت]] [[ارتباط]] خاص دارند یا از سوی آن بزرگوار به [[مقام]] [[نیابت خاص]] رسیدهاند که هر موقع بخواهند میتوانند [[امام]] را ببینند، [[مشکلات]] به واسطۀ آنان حل میشود، آنها واسطه و باب میان [[مردم]] و [[امام]] هستند، پیامی را از [[امام]] آوردهاند یا پیامی را برای [[امام]] میبرند. این ادعا در حالی است که [[امام مهدی]] {{ع}} در آخرین نامۀ خود به [[نایب چهارم]]، تصریح کردند: «تو تا شش روز دیگر از [[دنیا خواهی]] رفت. کارهایت را سامان ده و درباره [[جانشینی]] از خود، به هیچ کس [[وصیت]] نکن که [[غیبت]] کامل فرارسیده است... و در [[آینده]] بعضی از [[شیعیان]] من [[ادعای مشاهده]] (و [[ارتباط]] با من) میکنند. [[آگاه]] باشید که هر کس قبل از [[خروج سفیانی]] و صیحۀ (آسمانی) [[ادعای مشاهده]] داشته باشد، [[دروغگو]] است»<ref>{{متن حدیث|فَإِنَّکَ مَیِّتٌ مَا بَیْنَکَ وَ بَیْنَ سِتَّةِ أَیَّامٍ فَاجْمَعْ أَمْرَکَ وَ لَا تُوصِ إِلَی أَحَدٍ یَقُومُ مَقَامَکَ بَعْدَ وَفَاتِکَ فَقَدْ وَقَعَتِ الْغَیْبَةُ الثَّانِیَةُ «۱» فَلَا ظُهُورَ إِلَّا بَعْدَ إِذْنِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ ذَلِکَ بَعْدَ طُولِ الْأَمَدِ وَ قَسْوَةِ الْقُلُوبِ وَ امْتِلَاءِ الْأَرْضِ جَوْراً وَ سَیَأْتِی شِیعَتِی مَنْ یَدَّعِی الْمُشَاهَدَةَ أَلَا فَمَنِ ادَّعَی الْمُشَاهَدَةَ قَبْلَ خُرُوجِ السُّفْیَانِیِّ وَ الصَّیْحَةِ فَهُوَ کَاذِبٌ مُفْتَرٍ}}؛ کمال الدین، ج ۲، باب ۴۵، ج ۴۵، ص ۲۹۴.</ref>. با این بیان روشن، هر شیعۀ [[آگاهی]] [[وظیفه]] دارد [[مدعیان ارتباط]] با [[امام]] {{ع}} و [[نیابت خاص]] از ایشان را [[تکذیب]] کرده و راه [[نفوذ]] و [[سودجویی]] این [[فرصتطلبان]] و [[دنیاخواهان]] را ببندد. | ||
# '''[[نیابت عامه]]:''' در این نوع از [[نیابت]]، عدهای خود را به جای [[علمای ربانی]]، [[مراجع عظام تقلید]] و [[فقها]] و... معرفی میکنند. | |||
برخی پیامدهای چنین ادعاهایی عبارتاند از: | برخی پیامدهای چنین ادعاهایی عبارتاند از: | ||
# [[گمراهی]] [[مردم]]؛ | # [[گمراهی]] [[مردم]]؛ | ||
# دوری از مسیر [[اهل بیت]]{{ع}}؛ | # دوری از مسیر [[اهل بیت]] {{ع}}؛ | ||
# به [[بازی]] گرفته شدن [[دین]]؛ | # به [[بازی]] گرفته شدن [[دین]]؛ | ||
# [[اختلافات]] [[دینی]]، در اثر [[متابعت]] از [[فرقههای انحرافی]]؛ | # [[اختلافات]] [[دینی]]، در اثر [[متابعت]] از [[فرقههای انحرافی]]؛ | ||
| خط ۶۵: | خط ۴۸: | ||
خاستگاهِ ادعاهای اینچنینی موادر متفاوتی است که هر کدام سزاوار بررسی و تدقیقهای بیشتری است، اما بهطور [[اجمال]] موارد زیر را میتوان بهعنوان خاستگاه ومنشأ پیدایش چنین ادعاهایی دانست: | خاستگاهِ ادعاهای اینچنینی موادر متفاوتی است که هر کدام سزاوار بررسی و تدقیقهای بیشتری است، اما بهطور [[اجمال]] موارد زیر را میتوان بهعنوان خاستگاه ومنشأ پیدایش چنین ادعاهایی دانست: | ||
# [[مشکلات]] [[روحی]] و [[روانی]]؛ | # [[مشکلات]] [[روحی]] و [[روانی]]؛ | ||
# [[عقده خودکمبینی]]؛ | # [[عقده خودکمبینی]]؛ | ||
| خط ۷۵: | خط ۵۹: | ||
# [[مشکلات]] [[سیاسی]]، تأثیر اَیادی [[اجانب]] مثل [[فریفتن]] محمدعلی باب و عدم [[معرفت]] به [[جایگاه]] وشان [[امام]] و [[جانشینی]] ایشان. | # [[مشکلات]] [[سیاسی]]، تأثیر اَیادی [[اجانب]] مثل [[فریفتن]] محمدعلی باب و عدم [[معرفت]] به [[جایگاه]] وشان [[امام]] و [[جانشینی]] ایشان. | ||
== | == پرسشهای مستقیم == | ||
[[ | * [[چرا مدعیان دروغین مهدویت و نیابت خاصه و عامه را یکی از محورهای آسیبشناسی مهدویت شمردهاند؟ (پرسش)]] | ||
{{پرسمان مدعیان دروغین مهدویت}} | {{پرسمان مدعیان دروغین مهدویت}} | ||
==منابع== | == منابع == | ||
{{ | {{منابع}} | ||
# [[پرونده:29873800.jpg|22px]] [[مجتبی تونهای|تونهای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|'''موعودنامه''']] | # [[پرونده:29873800.jpg|22px]] [[مجتبی تونهای|تونهای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|'''موعودنامه''']] | ||
# [[پرونده:13681151.jpg|22px]] [[عباس حیدرزاده|حیدرزاده، عباس]]، [[فرهنگنامه آخرالزمان (کتاب)|'''فرهنگنامه آخرالزمان''']]. | # [[پرونده:13681151.jpg|22px]] [[عباس حیدرزاده|حیدرزاده، عباس]]، [[فرهنگنامه آخرالزمان (کتاب)|'''فرهنگنامه آخرالزمان''']]. | ||
# [[پرونده:134491.jpg|22px]] [[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)|'''فرهنگنامه مهدویت''']] | # [[پرونده:134491.jpg|22px]] [[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)|'''فرهنگنامه مهدویت''']] | ||
# [[پرونده:136861.jpg|22px]] [[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[درسنامه مهدویت ج۱ (کتاب)|'''درسنامه مهدویت ج۱''']] | # [[پرونده:136861.jpg|22px]] [[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[درسنامه مهدویت ج۱ (کتاب)|'''درسنامه مهدویت ج۱''']] | ||
#[[پرونده:137945.jpg|22px]][[محمد علی کریمی|کریمی، محمد علی]]، [[آیا ظهور نزدیک است ۳ (کتاب)|'''آیا ظهور نزدیک است''']] | # [[پرونده:137945.jpg|22px]] [[محمد علی کریمی|کریمی، محمد علی]]، [[آیا ظهور نزدیک است ۳ (کتاب)|'''آیا ظهور نزدیک است''']] | ||
# [[پرونده:137948.jpg|22px]][[سید محمد میرتبار|میرتبار، سید محمد]]، [[آسیبشناسی جامعه منتظر (کتاب)|'''آسیبشناسی جامعه منتظر''']] | # [[پرونده:137948.jpg|22px]] [[سید محمد میرتبار|میرتبار، سید محمد]]، [[آسیبشناسی جامعه منتظر (کتاب)|'''آسیبشناسی جامعه منتظر''']] | ||
#[[پرونده:152056.jpg|22px]][[محمد صابر جعفری|جعفری، محمد صابر]]، [[اندیشه مهدویت و آسیبها (کتاب)|'''اندیشه مهدویت و آسیبها''']] | # [[پرونده:152056.jpg|22px]] [[محمد صابر جعفری|جعفری، محمد صابر]]، [[اندیشه مهدویت و آسیبها (کتاب)|'''اندیشه مهدویت و آسیبها''']] | ||
# [[پرونده:137947.jpg|22px]][[غلام رسول محسنی ارزگانی|محسنی ارزگانی، غلام رسول]]، [[آسیبشناسی فرهنگ انتظار و مهدیباوری (مقاله)|'''آسیبشناسی فرهنگ انتظار و مهدیباوری''']] | # [[پرونده:137947.jpg|22px]] [[غلام رسول محسنی ارزگانی|محسنی ارزگانی، غلام رسول]]، [[آسیبشناسی فرهنگ انتظار و مهدیباوری (مقاله)|'''آسیبشناسی فرهنگ انتظار و مهدیباوری''']] | ||
# [[پرونده:13451000.jpg|22px]] [[یحیی صالحنیا|صالحنیا، یحیی]]؛ [[تنها بر فراز (کتاب)|'''تنها بر فراز''']] | # [[پرونده:13451000.jpg|22px]] [[یحیی صالحنیا|صالحنیا، یحیی]]؛ [[تنها بر فراز (کتاب)|'''تنها بر فراز''']] | ||
{{پایان | {{پایان منابع}} | ||
== پانویس == | |||
{{پانویس}} | |||
[[رده:مدخل موعودنامه]] | [[رده:مدخل موعودنامه]] | ||
[[رده:مدعیان مهدویت]] | [[رده:مدعیان مهدویت]] | ||