ناکثین: تفاوت میان نسخه‌ها

: <div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[ناکثین در حدیث]] | [[ناکثین در نهج البلاغه]] | [[ناکثین در تاریخ اسلامی]] | [[ناکثین در فقه سیاسی]]</div>

* ناکثین به معنای [[پیمان‌شکنان]]. کسانی که با [[امام علی|علی]]{{ع}} [[بیعت]] کردند، سپس بیعت و [[پیمان]] را شکسته، با آن [[حضرت]] جنگیدند. [[طلحه]] و [[زبیر]] به سرکردگی [[عایشه]] و جمعی دیگر از [[مردم بصره]]، به بهانۀ [[خونخواهی]] [[عثمان]]، فتنه‌ای را به راه انداختند و [[جنگ جمل]] را پیش آوردند. <ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص۵۶۵.</ref>.

* [[پیامبر خاتم|پیامبر خدا]]{{صل}} این واقعه را به امام علی|علی{{ع}} فرموده و از حوادث بعدی خبر داده بود. [[امام علی|امیر المؤمنین]] می‌فرمود: "من مأمورم که با ناکثین و [[قاسطین]] و [[مارقین]] بجنگم"<ref>{{متن حدیث| أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاكِثِينَ وَ الْقَاسِطِينَ وَ الْمَارِقِينَ }}</ref>. طلحه و زبیر که عضو شورای [[تعیین]] خلیفۀ پس از [[عمر]] بودند، خودشان [[طمع]] در [[ریاست]] و [[خلافت]] داشتند، ازاین‌رو [[تمایل]] به [[خلافت علی]]{{ع}} پس از [[قتل]] عثمان نداشتند. وقتی [[مردم]] با [[امام علی|حضرت علی]]{{ع}} بیعت کردند، آن دو نیز جزو بیعت‌کنندگان بودند، امّا امام علی|علی{{ع}}، [[خوشبین]] نبود و آیندۀ [[بیعت‌شکنی]] آنان را به وضوح می‌دید. یکی از نویسندگان، عوامل عمدۀ [[پیمان‌شکنی]] و [[فتنه‌انگیزی]] آنان و بروز جنگ جمل را چنین برمی‌شمارد:

#ردّ درخواست طلحه و زبیر در به دست گرفتن پست‌های کلیدی به خاطر عدم [[شایستگی]] آنان.

#ایفای نقش فعال [[بنی امیه]] در تحریک پیمان‌شکنان و مشارکت مستقیم در پدید آمدن غائلۀ [[جمل]].

# [[اصرار]] عایشه برای رسیدن به مطالع [[سیاسی]] و اقتصادی‌اش و لجاج و عناد وی با [[امام علی|امیر مؤمنان]]{{ع}}<ref>دانشنامه امام علی، ج ۹ ص ۵۱ مقاله «ناکثین</ref>.

* ناکثین که در [[مکّه]] گرد آمده و زیر [[پوشش]] انجام [[عمره]] به آنجا رفته و علیه امام علی|حضرت علی{{ع}} [[تبلیغ]] و سمپاشی می‌کردند، آنجا بر ضدّ [[امام]] هماهنگ گشتند. کسانی چون [[عبد اللّه بن عام]]ر، [[مروان بن حکم]]، [[یعلی بن منیه]]، [[عبد اللّه بن ابی ربیعه]]، [[مغیرة بن شعبه]]، [[ولید بن عقبه]] و [[سعید بن عاص]] از جملۀ آنان بودند<ref> الجمل، شیخ مفید، ص ۲۲۶</ref>. از آن پس، دامنۀ [[فتنه]] را به [[بصره]] کشیدند و در [[کوفه]] هم تحرّکاتی داشتند. خبر حرکت آنان به سوی بصره به [[امام علی|حضرت علی]]{{ع}} رسید. وی سپاهی را از [[مدینه]] حرکت داد (هنوز [[امام]] در کوفه مستقر نشده بود) و در [[ذی قار]] در جنوب [[عراق]] مستقر شد. [[نبرد]] در حوالی بصره میان [[سپاه]] [[امیر المؤمنین]] و سپاه [[جمل]] در گرفت. [[جنگ جمل]] با [[پیروزی]] سپاه [[امام علی|امیر المؤمنین]] و [[شکست]] [[پیروان]] [[عایشه]] و جمل پایان یافت و [[طلحه]] و [[زبیر]] کشته شدند و عایشه را نیز به مدینه برگرداندند<ref> درباره ناکثین، از جمله ر.ک: «الجمل»، شیخ مفید و ترجمه آن «نبرد جمل»، «امام علی بن ابی‌طالب»، عبدالفتاح عبدالمقصود، ج ۳، «دانشنامه امام علی»، ج ۹، «موسوعة الامام علی بن ابی‌طالب»، ج ۵، «نقش عایشه در تاریخ اسلام»، علامه عسکری، «شرح ابن ابی الحدید»، ج ۹، «مروج الذهب»، ج ۲ ص ۳۵۷، «بحارالأنوار»، ج ۳۲ ص ۵ تا ۱۴۸</ref><ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص۵۶۵.</ref>