پرش به محتوا

بنی غفار: تفاوت میان نسخه‌ها

۱۷ بایت حذف‌شده ،  ‏۸ دسامبر ۲۰۲۰
خط ۴۱: خط ۴۱:
[[رسول خدا]]{{صل}} در [[سال ششم هجری]] قصد [[عمره]] کرد و برای فزونی جمعیت، قبایلی از جمله [[غفار]] را فراخواند. برخی از [[منافقان]] [[غفاری]] با بهانه کردن بی‌‌سرپرستی [[خانواده]] و نخلستانهایشان، [[تخلف]] کرده، عذر آوردند. [[آیه]] {{متن قرآن|إِنَّ الَّذِينَ يُبَايِعُونَكَ إِنَّمَا يُبَايِعُونَ اللَّهَ يَدُ اللَّهِ فَوْقَ أَيْدِيهِمْ فَمَنْ نَكَثَ فَإِنَّمَا يَنْكُثُ عَلَى نَفْسِهِ وَمَنْ أَوْفَى بِمَا عَاهَدَ عَلَيْهُ اللَّهَ فَسَيُؤْتِيهِ أَجْرًا عَظِيمًا}}<ref>«بی‌گمان آنان که با تو بیعت می‌کنند جز این نیست که با خداوند بیعت می‌کنند؛ دست خداوند بالای دست‌های آنان است؛ از این روی هر که پیمان شکند به زیان خویش می‌شکند و هر کس به آنچه با خداوند پیمان بسته است وفا کند به زودی به او پاداشی سترگ خواهد داد» سوره فتح، آیه ۱۰.</ref> در این باره‌‌ نازل شد. [[خداوند]] در این آیه از [[نیّت]] [[قلبی]] آنان خبر می‌‌دهد و گفته‌‌ها و ادعاهای آنان را با اعتقادشان یکی نمی‌‌داند.<ref>مجمع البیان، ج ۹، ص ۱۸۹ ـ ۱۹۰.</ref> همچنین آمده است که برخی از غفاریان در [[غزوه خیبر]] (در سال هفتم) [[پیامبر]] را [[یاری]] دادند <ref>المغازی، ج ۲، ص ۶۶۴‌‌؛ السیرة النبویه، ج ۳، ص ۳۴۲.</ref> و [[عمارة بن عقبه غفاری]] در این [[نبرد]] به [[شهادت]] رسید <ref>المغازی، ج ۲، ص ۷۰۰.</ref> و غفار از [[غنایم]] [[خیبر]] بهره برد.<ref> السیرة النبویه، ج ۳، ص ۳۵۰ - ۳۵۱.</ref> این در حالی بود که برخی از [[قریش]] [[پیروزی]] [[یهود]] را با [[همکاری]] غفار و دیگر همپیمانان ایشان [[پیش بینی]] می‌‌کردند.<ref> المغازی، ج ۲، ص ۷۰۲.</ref>
[[رسول خدا]]{{صل}} در [[سال ششم هجری]] قصد [[عمره]] کرد و برای فزونی جمعیت، قبایلی از جمله [[غفار]] را فراخواند. برخی از [[منافقان]] [[غفاری]] با بهانه کردن بی‌‌سرپرستی [[خانواده]] و نخلستانهایشان، [[تخلف]] کرده، عذر آوردند. [[آیه]] {{متن قرآن|إِنَّ الَّذِينَ يُبَايِعُونَكَ إِنَّمَا يُبَايِعُونَ اللَّهَ يَدُ اللَّهِ فَوْقَ أَيْدِيهِمْ فَمَنْ نَكَثَ فَإِنَّمَا يَنْكُثُ عَلَى نَفْسِهِ وَمَنْ أَوْفَى بِمَا عَاهَدَ عَلَيْهُ اللَّهَ فَسَيُؤْتِيهِ أَجْرًا عَظِيمًا}}<ref>«بی‌گمان آنان که با تو بیعت می‌کنند جز این نیست که با خداوند بیعت می‌کنند؛ دست خداوند بالای دست‌های آنان است؛ از این روی هر که پیمان شکند به زیان خویش می‌شکند و هر کس به آنچه با خداوند پیمان بسته است وفا کند به زودی به او پاداشی سترگ خواهد داد» سوره فتح، آیه ۱۰.</ref> در این باره‌‌ نازل شد. [[خداوند]] در این آیه از [[نیّت]] [[قلبی]] آنان خبر می‌‌دهد و گفته‌‌ها و ادعاهای آنان را با اعتقادشان یکی نمی‌‌داند.<ref>مجمع البیان، ج ۹، ص ۱۸۹ ـ ۱۹۰.</ref> همچنین آمده است که برخی از غفاریان در [[غزوه خیبر]] (در سال هفتم) [[پیامبر]] را [[یاری]] دادند <ref>المغازی، ج ۲، ص ۶۶۴‌‌؛ السیرة النبویه، ج ۳، ص ۳۴۲.</ref> و [[عمارة بن عقبه غفاری]] در این [[نبرد]] به [[شهادت]] رسید <ref>المغازی، ج ۲، ص ۷۰۰.</ref> و غفار از [[غنایم]] [[خیبر]] بهره برد.<ref> السیرة النبویه، ج ۳، ص ۳۵۰ - ۳۵۱.</ref> این در حالی بود که برخی از [[قریش]] [[پیروزی]] [[یهود]] را با [[همکاری]] غفار و دیگر همپیمانان ایشان [[پیش بینی]] می‌‌کردند.<ref> المغازی، ج ۲، ص ۷۰۲.</ref>


پیامبر{{صل}} در سال هشتم ابورُهم را [[مأمور]] فراخوانی غفار برای [[فتح مکه]] کرد <ref>المغازی، ج ۲، ص ۷۹۹.</ref> و آنان به استعداد ۳۰۰ یا ۴۰۰ تن <ref>السیرة النبویه، ج ۴، ص ۴۲۱.</ref> به [[مسلمانان]] پیوستند. [[ابوذر]] (و به قولی [[ایماء‌‌ بن رَحضَه]]) در این [[غزوه]]، [[پرچم]] غفار را در دست داشت <ref> المغازی، ج ۲، ص ۸۱۹؛ ج ۳، ص ۸۹۶‌‌.</ref> و همراه [[خالد‌‌ بن ولید]] از سمت پایین [[مکه]] وارد آن [[شهر]] شدند.<ref>السیرة النبویه، ج ۴، ص ۴۰۷.</ref> برخی ضمن گزارش از تخلّف برخی از غفاریان از [[دستور پیامبر]]{{صل}} برای شرکت در فتح مکه آیه {{متن قرآن|إِنَّ الَّذِينَ يُبَايِعُونَكَ إِنَّمَا يُبَايِعُونَ اللَّهَ يَدُ اللَّهِ فَوْقَ أَيْدِيهِمْ فَمَنْ نَكَثَ فَإِنَّمَا يَنْكُثُ عَلَى نَفْسِهِ وَمَنْ أَوْفَى بِمَا عَاهَدَ عَلَيْهُ اللَّهَ فَسَيُؤْتِيهِ أَجْرًا عَظِيمًا}}<ref>«بی‌گمان آنان که با تو بیعت می‌کنند جز این نیست که با خداوند بیعت می‌کنند؛ دست خداوند بالای دست‌های آنان است؛ از این روی هر که پیمان شکند به زیان خویش می‌شکند و هر کس به آنچه با خداوند پیمان بسته است وفا کند به زودی به او پاداشی سترگ خواهد داد» سوره فتح، آیه ۱۰.</ref> را در این خصوص ذکر کرده‌‌اند.<ref>تفسیر قرطبی، ج ۱۶، ص ۱۷۸.</ref>
پیامبر{{صل}} در سال هشتم ابورُهم را [[مأمور]] فراخوانی غفار برای [[فتح مکه]] کرد <ref>المغازی، ج ۲، ص ۷۹۹.</ref> و آنان به استعداد ۳۰۰ یا ۴۰۰ تن <ref>السیرة النبویه، ج ۴، ص ۴۲۱.</ref> به [[مسلمانان]] پیوستند. [[ابوذر]] (و به قولی [[ایماء‌‌ بن رَحضَه]]) در این [[غزوه]]، [[پرچم]] غفار را در دست داشت <ref> المغازی، ج ۲، ص ۸۱۹؛ ج ۳، ص ۸۹۶‌‌.</ref> و همراه [[خالد‌‌ بن ولید]] از سمت پایین [[مکه]] وارد آن [[شهر]] شدند.<ref>السیرة النبویه، ج ۴، ص ۴۰۷.</ref>


بنی‌‌غفار در [[نبرد حنین]] نیز به پرچمداری [[ابوذر]]، شرکت داشتند؛<ref>المغازی، ج ۳، ص ۸۹۶.</ref> اما در [[غزوه تبوک]] بیش از ۸۰ تن از ایشان از [[دعوت پیامبر]]، [[سرپیچی]] کرده،<ref>المغازی، ج ۳، ص ۹۹۵، ۱۰۷۰، ۱۰۷۵؛ السیرة النبویه، ج ۴، ص ۵۱۸.</ref> موجب ناخرسندی [[رسول خدا]] شدند.<ref>السیرة النبویه، ج ۴، ص ۵۲۹؛ المغازی، ج ۳، ص‌‌۱۰۰۱‌‌ـ‌‌۱۰۰۲.</ref> برخی [[مفسران]] <ref> جامع‌‌البیان، مج ۶، ج ۱۰، ص ۲۶۶ ـ ۲۶۷.</ref>مقصود از {{متن قرآن|الْمُعَذِّرُونَ}} در [[آیه]] {{متن قرآن|وَجَاءَ الْمُعَذِّرُونَ مِنَ الْأَعْرَابِ لِيُؤْذَنَ لَهُمْ وَقَعَدَ الَّذِينَ كَذَبُوا اللَّهَ وَرَسُولَهُ سَيُصِيبُ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ}}<ref>«عذرآوران از تازیان بیابان‌نشین  آمدند تا به آنان اجازه (ی جهاد) داده شود و آنان که به خداوند و پیامبرش دروغ گفته بودند خانه‌نشین شدند! به زودی از (میان) ایشان به کافران عذابی دردناک خواهد رسید» سوره توبه، آیه ۹۰.</ref> را، آنان و دیگر کسانی می‌‌دانند که از شرکت در [[جهاد]] خودداری کرده، عذرهای واهی می‌‌تراشیدند: «وجاءَ المُعَذِّرونَ مِنَ الاَعرابِ لِیُؤذَنَ لَهُم وقَعَدَ الَّذینَ کَذَبُوا اللّهَ ورَسولَهُ سَیُصیبُ الَّذینَ کَفَروا مِنهُم عَذابٌ‌‌اَلیم». واقدی با اشاره به [[دعای پیامبر]] درباره برخی از [[مسلمانان]] و [[نفرین]] بر گروهی از عذرآورندگان [[تبوک]] آیه: «لَیسَ لَکَ مِنَ الاَمرِ شَیءٌ اَو یَتوبَ عَلَیهِم اَو یُعَذِّبَهُم فَاِنَّهُم ظــلِمون»(آل‌‌عمران / ۳، ۱۲۸) را در این خصوص می‌‌داند.<ref>المغازی، ج ۱، ص ۳۵۰.</ref> با [[هجرت]] غفاریها به [[مدینه]]، رسول خدا زمینی به ایشان واگذار کرد، که در آن مستقر‌‌شده، مسجدی در آن بنا نهادند که از [[مساجد]] نُه‌‌گانه مدینه در عصر رسالت‌‌شمرده‌‌می‌‌شد.<ref>تاریخ المدینه، ج ۱، ص ۲۶۰ ـ ۲۶۳؛ سنن الدار قطنی، ج ۲، ص‌‌۷۱.</ref>.<ref>[[حسین حسینیان مقدم|حسینیان مقدم، حسین]]، [[بنی غفار (مقاله)|مقاله «بنی غفار»]]، [[ دائرة المعارف قرآن کریم ج۶ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۶.</ref>.
برخی ضمن گزارش از تخلّف برخی از غفاریان از [[دستور پیامبر]]{{صل}} برای شرکت در فتح مکه آیه {{متن قرآن|إِنَّ الَّذِينَ يُبَايِعُونَكَ إِنَّمَا يُبَايِعُونَ اللَّهَ يَدُ اللَّهِ فَوْقَ أَيْدِيهِمْ فَمَنْ نَكَثَ فَإِنَّمَا يَنْكُثُ عَلَى نَفْسِهِ وَمَنْ أَوْفَى بِمَا عَاهَدَ عَلَيْهُ اللَّهَ فَسَيُؤْتِيهِ أَجْرًا عَظِيمًا}}<ref>«بی‌گمان آنان که با تو بیعت می‌کنند جز این نیست که با خداوند بیعت می‌کنند؛ دست خداوند بالای دست‌های آنان است؛ از این روی هر که پیمان شکند به زیان خویش می‌شکند و هر کس به آنچه با خداوند پیمان بسته است وفا کند به زودی به او پاداشی سترگ خواهد داد» سوره فتح، آیه ۱۰.</ref> را در این خصوص ذکر کرده‌‌اند.<ref>تفسیر قرطبی، ج ۱۶، ص ۱۷۸.</ref>
 
بنی‌‌غفار در [[نبرد حنین]] نیز به پرچمداری [[ابوذر]]، شرکت داشتند؛<ref>المغازی، ج ۳، ص ۸۹۶.</ref> اما در [[غزوه تبوک]] بیش از ۸۰ تن از ایشان از [[دعوت پیامبر]]، [[سرپیچی]] کرده،<ref>المغازی، ج ۳، ص ۹۹۵، ۱۰۷۰، ۱۰۷۵؛ السیرة النبویه، ج ۴، ص ۵۱۸.</ref> موجب ناخرسندی [[رسول خدا]] شدند.<ref>السیرة النبویه، ج ۴، ص ۵۲۹؛ المغازی، ج ۳، ص‌‌۱۰۰۱‌‌ـ‌‌۱۰۰۲.</ref> برخی [[مفسران]] <ref> جامع‌‌البیان، مج ۶، ج ۱۰، ص ۲۶۶ ـ ۲۶۷.</ref>مقصود از {{متن قرآن|الْمُعَذِّرُونَ}} در [[آیه]] {{متن قرآن|وَجَاءَ الْمُعَذِّرُونَ مِنَ الْأَعْرَابِ لِيُؤْذَنَ لَهُمْ وَقَعَدَ الَّذِينَ كَذَبُوا اللَّهَ وَرَسُولَهُ سَيُصِيبُ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ}}<ref>«عذرآوران از تازیان بیابان‌نشین  آمدند تا به آنان اجازه (ی جهاد) داده شود و آنان که به خداوند و پیامبرش دروغ گفته بودند خانه‌نشین شدند! به زودی از (میان) ایشان به کافران عذابی دردناک خواهد رسید» سوره توبه، آیه ۹۰.</ref> را، آنان و دیگر کسانی می‌‌دانند که از شرکت در [[جهاد]] خودداری کرده، عذرهای واهی می‌‌تراشیدند. [[واقدی]] با اشاره به [[دعای پیامبر]] درباره برخی از [[مسلمانان]] و [[نفرین]] بر گروهی از عذرآورندگان [[تبوک]] آیه: {{متن قرآن|لَيْسَ لَكَ مِنَ الْأَمْرِ شَيْءٌ أَوْ يَتُوبَ عَلَيْهِمْ أَوْ يُعَذِّبَهُمْ فَإِنَّهُمْ ظَالِمُونَ}}<ref>«- تو را در این کار هیچ دستی نیست- چه (خداوند) توبه آنان را بپذیرد یا عذابشان کند، که آنان بی‌گمان ستمگرند» سوره آل عمران، آیه ۱۲۸.</ref> را در این خصوص می‌‌داند.<ref>المغازی، ج ۱، ص ۳۵۰.</ref> با [[هجرت]] غفاریها به [[مدینه]]، رسول خدا زمینی به ایشان واگذار کرد، که در آن مستقر‌‌شده، مسجدی در آن بنا نهادند که از [[مساجد]] نُه‌‌گانه مدینه در عصر رسالت‌‌ شمرده‌‌ می‌‌شد.<ref>تاریخ المدینه، ج ۱، ص ۲۶۰ ـ ۲۶۳؛ سنن الدار قطنی، ج ۲، ص‌‌۷۱.</ref>.<ref>[[حسین حسینیان مقدم|حسینیان مقدم، حسین]]، [[بنی غفار (مقاله)|مقاله «بنی غفار»]]، [[ دائرة المعارف قرآن کریم ج۶ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۶.</ref>.


==[[غفار]] پس از [[پیامبر]]{{صل}}==
==[[غفار]] پس از [[پیامبر]]{{صل}}==
۱۱۵٬۳۵۵

ویرایش